Dialann Scott

Brandáilte

2012-01-29T15:23:00.001Z

Seo rud éigin a chuir isteach orm go mór aréir. Tuigim go bhfuil sé ar nós do chlubanna oíche stampa a chur ar dhaoine a thagann isteach iontu, ach chuir rogha an Kremlin i mBéal Feirste branda an triantáin bhándeairge i gcampaí ghéibhinn an Dara Chogadh Domhanda i gcuimhne dom.

'Nois, tuigim go hIOMLÁN go bhfuilim á thógáil go ródháiríreach, ach an bhfeiceann éinne eile mo phointe?

Cé Mhéid Léitheoirí Atá Agat?

2011-12-28T23:54:00.001Z

Is ar an gcorruair a léim blag Ifan Morgan Jones, agus thug mé alt spéisiúil faoi ndeara a chuir ionsporáid ionam; más blagadóir Gaeilge thú; cé mhéid léitheoirí atá agat? Le leathanaigh baile Blogger agus Wordpress, is féidir líon na léiritheoir a fheiceáil le linn an lae, na seachtaine, na míosa agus ó bhunaíodh an blag.

Le linn na míosa seo, is cosúil go raibh thart ar chúig chéad léiritheoir agam. Is dóigh go bhfuil sé sin maith go leor, go háirithe nuair nach scríobhaim go rialta. Dá mb'fhéidir go mbeinn ag scríobh níos rialta, seans (beag) go n-éireódh an líon sin, ach chuirfeadh sé ceist i láthair; cé chomh cáiliúíl is atá an bhlagadóireacht anois?

Chuir mé an cheist sin os comhair an phobail ag Siompóisiam Bhlagadóireacht na Gaeilge i mbliana, agus b'é an freagra ná go bhfuil an-chuid á léamh ar fud an domhain, agus is cuma an líon má tá an t-ábhar sásúil go leor. Sin príomhaidhm na blagadóireachta, go háirithe más blagadóireacht mhionteanga atá ann; caithfear ábhar sásúil a chur ar fáil do phobal (domhanda) na Gaeilge.

Mar sin, b'fhéidir gur cheart ceist níos fearr a chur ort, más blagadóir thú; an bhfuil do chuid blagadóireachta sásúil go leor dod' léiritheoir?

Gearrscéal: Turas Traenach

2011-12-28T20:42:00.002Z

Shiúil sí go mall suas na céimeanna concréideacha os comhair stáisiún Beckton. In aice léi, bhí bean Indiach meánaosta le pram dúbailte ag tógáil na gcéimeanna céanna léi ag an am céanna, ar an luas céanna. Bhí Denise ag súil nach raibh sí ag breathnú ar a todhchaí.

Bhí Denise broan lofa d'Ethan. Bhí siad ag siúl amach lena chéile ar feadh bliana anuas, ach ní raibh Párthas ar fáil sa chaidreamh ar chor ar bith a thuilleadh. Nuair a thosaigh siad ag bualadh le chéile, bhí sé ar nós scannáin éigin. Bhuail sé léi dá gcéad coinne le póg ar a leiceann agus rós dearg ina lámh. Thóg sé í chuig bialann Iodálach taobh le Trafalgar Square. Chuir sé a chóta ar a gualainne fad is a bhí siad ag fanacht ar thacsaí abhaile - agus d'íoc sé.

Ní raibh sí ag súil go n-íocfadh seisean as gach rud ar feadh a gcaidrimh ar fad - a mhalairt, mar b'fhearr léi cothromaíocht a bheadh uaithi i gcúrsaí grá - ach beagán ar bheagán, stop sé ag tabhairt aire di. Níorbh ionann sin is a rá go raibh sé ag tabhairt neamhaird di, ach thosaigh sí ag mothú go raibh sí ina cara dó le déanaí. Ar nós go raibh sí ar cheann de na leaids a bheadh sé ag dul amach i gcóir pionta leo don gcluiche peile. Ní raibh sé ag iarraidh dul chuig bialann dheas léi anois, b'fhearr leis takeaway Síneach a fháil agus breathnú ar an teilifís.

Tháinig an traein agus stop sé ar feadh deich nóiméad, mar ba dheireadh an líne é Beckton. Bheadh ar an tiománaí sos a thógáil. B'fhéidir go raibh uirthise sos a thógáil, chomh maith. Sos óna saol. Sos ón mbrú. Sos uaidh. Ach, bhí ceisteanna ina hintinn; an bhfuil tú cinnte? An bhfuil sé seo ceart?

Thosaigh an traein ag bogadh, go mall ach go réidh, tríd an cheantair. Le gach stad ar an mbealach, cheap sí ar a tharla. Gallions Reach - a gcéad póg. Cyprus - a gcéad oíche lena chéile. Beckton Park - bualadh leis na tuismitheoirí. Prince Regent - a gcéad turas chun na Spáinne. Bhí sé íorónách go raibh uirthi traenacha a athrú ina ndiaidh sin.

D'fhan Ethan uirthi ag Canning Town, taobh lena Volkswagen dubh. I ngan fhios dá cuid smaointe, bhí aoibh álainn an gháire air nuair a chonaic sé í; rós breá dearg i lámh amháin agus clúdach cárta dearg i lámh eile.

"Céard é seo?"

"Cheapas go raibh rud beag deas tuillte agat," a dúirt Ethan.

Thug sí póigín dá leiceann agus thóg sí an rós agus an cárta. Chas sí chun léim isteach sa ghluaisteán, agus lean Ethan í. Bhlas sí boladh an róis le hanáil mall doimhin, le miongháire ar a haghaidh.

"Oscail an cárta," a dúirt Ethan go séimh, an miongháire céanna airsean. D'oscail sí go cúramach é, ag mothú rud éigin eile sa chárta. Ciorclach. Beag. Órga. Thóg sí amach as an gcárta é.

"Bhuel," a dúirt sé, beagnach ag gáire leis an áthas. "Céard a cheapann tú? An bpósfaidh tú mé?"

Ról Idirnáisiúnta Jedward

2011-12-28T17:20:00.001Z

Níor mhaith liom Jedward riamh. Nuair a tháinig siad ar an stáitse sin don X Factor cúpla bliain ó shin, bhí fearg le mothú i mo chuid fola. Mar Bhleá-Cliathach (nó 'Duibhlinneach' mar b'fhearr liom a úsáid) chuir a mblas cainte - leath-Mheiriceánach, leath-Éireannach - isteach go mór orm.

Cé nach maith liom é a admháil, fiú liom féin, tá an cúpla lán-eolach ar a bhfuil á dhéanamh acu mar shiamsóirí. Tá siad ag freastal ar an margadh ceart; páistí idir deich agus cúig bhliain déag d'aois - cailíní, don chuid is mó. B'eisceacht é Eurovision, ar shlí, mar rinneadh sin d'aonghnó. Piocadh iad ag RTÉ, toisc a chuid clú agus cáil chun iarracht mhaith a bhaint amach as éirí go maith sa chomórtas. Ba mhaith an seans nach mbeadh na hÉireannaigh in ann íoc as an gcomórtas a chur i láthair dá mbuafadh an bheirt é, ach níor tharla sin pé scéal é. Sin ráite, cé go bhfuil gráin agam dóibh, caithimse féin a admháil go ndearna siad jab iontach ar son na tíre sa chomórtas.

B'fhéidir go mbeadh ceist agat dom, i ndiaidh dom sin a admháil; cén fáth gur fuath leat iad agus tú in ann a rá gur éirigh go maith leo sa Eurovision? Bheadh freagra maith agam ar sin; ní raibh le déanamh acu ach an amhrán a chanadh (chomh maith leis an léimeadh thart agus 'damhsa' eile!) ach éirím braon lofa dóibh agus iad ag caint. Taispeánann siad cuid de ghlúin nua na príomhchathrach; Éireannaigh fholmha, gan acu an popchultúr Meiriceánach, agus rian le cloisteáil ina gcuid cainte. 'Sé mar a' gcéanna leis an dream 'D4' (ach caithfear a shoiléíriú anseo nach i gceantar an phostcóid BÁC4 a bhfuil na daoine seo ina gcónaí - steiritíp atá ann) agus séard a bhfuil agam ina gcoinne ná nach eiseamplair mhaithe d'Éireannaigh an lae inniu iad d'árdán domhanda.

Tá seo go léir nascaithe le coincheap a raibh múinte dom fadó, agus a bhfuil mar chuid lárnach de mo chuid iompair inniu; is ambasadóirí ár dtíortha uilig muid. Gach duine againn. Ón nóiméad is a théann muid thar lear, nó ar mheán/árdán idirnáisiúnta ar bith - bíodh i gcomhthéacs polaitiúil, siamsúil nó spórtúil é - bíonn muid inár n-ionadaithe dár dtír féin. I gcás na hÉireann, má chuireann tú droch-aoibh ar stráinséir, chuirfeadh sin leis an gclú a bhfuil ag Éireannaigh, .i. gur cine iontach cairdiúil iad. Má thiteann tú amach as d'aghaidh as teach tábhairne nó club oíche, chuirfeadh sin leis an íomhá in intinn na ndaoine i do thimpeall gur dream meisceoirí muid uilig.

Maidir le Jedward, ní rabhas in ann ach meascán d'fhearg agus náire a mhothú agus mé ag amharc orthu ar chlár Nollag Alan Carr. Anois, tá píosa tuairimíochta foilsithe sa nuachtán Sasanach, The Guardian, futhu; ag rá gur 'court jesters' na hÉireann iad Jedward. 'Sé m'eagla is mó ná go gceapfadh roinnt mhaith daoine - sa Bhreatain ach go háirithe - nach ach sampla d'óige na hÉireann iad an dís acu, ach i ngan fhios dóibh gur an mhalairt atá fíor.

Maith an seans gurb fhéidir a rá gur siamsóirí mhaithe iad John agus Edward, ach is ambasadóirí ainniseacha ár dtíre iad, gan dabht ar bith.

Amhrán d'Oíche Nollag!

2011-12-25T00:01:00.000Z

Má leanann tú mé ar Twitter, bheadh a fhios agat gur fan mór de chuid an cheoltóra Íoslannaí, Ólafur Arnalds mé. Is gnách dó ceol a chumadh gan fhocail, ach seo amhrán nua uaidh agus ó amhránaí de chuid an ghrúpa Agent Fresco, Arnór Dan; seo "Old Skin".

Ní amhrán tipiciúil é a nascfá leis an Nollaig, ach ceapaim féin go bhfuil atmaisféar cineáilín fuar, Geimhreach á bhaint leis! Pé scéal é, tá súil agam go mbaineann tú sult as.

Sa Bhaile don Nollaig

2011-12-24T23:38:00.001Z

Grianghraf le 'Póló' as irishblogs.ie

Is ábhar fíor-áthais dom a bheith in ann filleadh abhaile don Nollaig agus don Athbhliain. Níl mé ach i ndiaidh bogadh go Béal Feirste ó thús na míosa seo, ach fiú leis sin, is deas dom cúpla lá a chaitheamh i mo bhaile féín le mo mhuintir agus mo chairde.

Mar sin féin, rith sé liom go bhfuilim i mo leath-emigré ar shlí. Go teicniciúil, níor fhág mé an oileán, ach toisc gur bhog mé chuig cuid eile de, táim anois mar chuid den dream a théann abhaile ar an gcorr-dheireadh seachtaine, nó ag deireadh na míosa, nó do shaoire mhóra ar nós na Nollag, na hAthbhliana, Lá Pháraic agus mar sin de.

Pé minic is a rachfainn abhaile, is turas i bhfad níos fearr ná mar a bheadh ag taistealaithe eile. Tá cara liom a bhfuil ina chónaí in Eabhrac anois, agus nach bhfuil aige ach dhá lá thar an Nollaig le bheith sa bhaile i dTulach Mhór. Ciallaíonn sé sin nach bhfuil an t-am aige, faraor, a chuid carad a fheiceáil i mBleá Cliath sula n-imíonn sé ar ais go Sasana le filleadh ar an obair. Tá cairde eile agam a bhfuil i gcás níos measa; in Albain Nua, sa Nua-Shéalainn, san Astráil agus i dtíortha eile agus nach bhfuil in ann teacht abhaile i mbliana ar chor ar bith.

Seo scéal síoraí na nÉireannach, áfach. Déanann siad taisteal ar fud na cruinne, i bhfad ón tír inar tógadh iad. Seans ann nach mbéidís i gcéin ach ar feadh bliana nó dhó, ach is cinnte go bhfuil an méid sin Éireannach ann nach bhfuil a dtír dhúchais feicthe acu le fada. Mar sin, mothaím go bhfuil an t-ádh dearg liom; ní amháin nach bhfuilim rófhada ó mo bhaile féin, ach go bhfuil sé breá éasca agus neamhchostasach dom teacht ar ais am ar bith agus is mian liom.

Cibé áit ina bhfuil tú ag céiliúradh na Nollag, tá seans ann go mbeadh ráiteas de chuid an scríbhneora, Breandán Ó Doibhlin, oiriúnach; "is féidir le Gaeltacht a bheith in intinn aon duine amháin." Is féidir an smaoineamh sin a leathnú ón nGaeltacht go hoileán na hÉireann ina iomláine, agus seans go mbeadh sé sin ina ábhar faoisimh do dhaoine a bhfuil thar lear ag an am seo den mbliain.

Nollaig Shona.

Tá Sé Thar Am

2011-11-30T22:08:00.001Z

Tá an físeán seo as an Astráil ar cheann de na léiriúcháin is fearr agus is deise dá bhfuil feicthe agam le fada. Bain sult as.

Eitilt as an Nead

2011-11-28T00:38:00.001Z

Is deas liom a fhógairt go bhfuil post glactha agam ag BBC Thuaisceart Éireann le déanaí, agus go bhfuilim ag aistriú ó Bhleá Cliath go Béal Feirste i gceann cúpla lá mar gheall air. Is deacair dom a chreidiúint go fóill go mbeidh mé ag obair leis an eagraíocht mheán is mó ar an domhan, agus is fearr fós go mbeidh mé ag obair trí Ghaeilge don chuid is mó! Ní féidir liom fanacht.

Agus mé á scríobh seo, tuigim nach bhfuil ach cúpla lá fágtha agam de bheith sa bhaile le mo thuistí. Céim chun cinn atá ann i mo shaol, agus céim nádúrtha d'aon dhuine óg le bheith ag eitilt as an nead, ach nílim ag bogadh chuig árasán ar thaobh eile na cathrach, ach chuig cathair eile. Is inniu an chéad lá a chaoinigh mo mham os mo chomhair (.i. gach seans go bhfuil cúpla deor caointe aici roimh inniu) ach bhuail sé liom go mbeadh sé seo deacair di, agus domsa. Fós, is iontach an rud é agus is deas a chloisteáil go bhfuil mo mham iontach bródúil asam. Níos fearr arís, ní hé go bhfuilim ag eitilt thar lear - ní bheidh mé ach cúpla uair suas a' bhóthair.

Táim ag tnúth go mór leis, cé go gciallaíonn sé go bhfuilim ag fágáil an-chuid i mo dhiaidh - cairde agus obair san áireamh. Cuireann sé brú ar chaidrimh áirithe, ach deirtear liom go minic go bhfeicfidh mé luach na bhfíorchaidreamh agus mé i bhfad ó dhaoine faoi leith. Pé scéal é, caibidil nua i mo shaol atá ann, agus táim lán-chinnte go n-oibreoidh gach rud amach mar is cóir.

Splancfhicsean: "Éalú...?"

2011-10-21T23:16:00.001+01:00

Ghlac mé páirt i imeacht léitheoireachta anocht a bhí ar siul in Áras na Scríbhneoirí mar chuid d'Fhéile IMRAM. Bhí bród orm le bheith ag léamh le scríbhneoirí Ghaeilge cháiliúla; Liam Ó Muirthile, Gabriel Rosenstock, Alan Titley, Anna Heussaff agus Celia De Fréine ina measc.

Splancfhicsean is ea an téarma Gaeilge ar flash fiction, seánra nár chuala mé faoi go dtí gur iarr stiúrthóir IMRAM, Liam Carson orm píosa a scríobh don léiritheoireacht. Dar le Carson, tá clú agus cáil ar splancfhicsean, a bhuíochas le scríbhneoirí ar nós Kafka, Chekov, Ernest Hemingway agus neart eile. B'í an aidhm s'aige ná an seánra a thosnú - nó a neartú - i litríocht na Gaeilge.

Seo é an píosa a scríobh mise, dar teideal 'Ealú...?'

Níor chreid Søren fós go raibh an misneach aige chun é a dhéanamh. I ndiaidh an méid sin ama a chaith sé ag brionglóideacht faoi, bhí an chéad chéim glactha aige. Sheas sé i gcearnóg cáiliúil Rådhuspladsen i lár Chóbanhávain; ticéad bus ina lámh aige agus mála ar a dhroim. Chuir sé tús leis an turas, faoi dheireadh.

D’amharc sé ar an ticéad do bhus 777; bus a rachfadh ó Rådhuspladsen i gCóbanhávan, thar dhroichead Øresund a bhí ina cheangal idir oileán Sjælland agus deisceart na Sualainne, agus a stopfadh i Malmö na tíre sin. Malmö. An chéad chathair eile ar a thuras, ach níorbh í sin an ceann scríbe. Leanfadh sé ar aghaidh. Oslo, b’fhéidir, nó Stócólm. Bhí go leor airgid curtha i dtaisce aige le fada an lá, ach níor smaoinigh sé faoina mháthair nuair a cheap sé faoi sin, cé gurbh ise an té a mhol dó na pinginí a shábháil. Murach ise, ní bheadh sé in ann an bus óna bhaile beag féin a fhágáil. B’shin an chuid íoróineach, ar shlí; bhí sé ag éalú ón duine a thug an deis dó imeacht.

B’uirthise an locht, a cheap sé. B’ise an té arbh chuma léi faoi. B’ise an té a chaith a athair amach as an teach. B’ise an té a thug amach dó faoin obair bhaile nár rinne sé riamh. Bhí Dad in ann cabhrú leis, go dtí gur chaitheadh amach as an teach é. Má d’éirigh imní ar a mham, bheadh a fhios aici nach mbeadh sí in ann an milleán a chur ar éinne eile ach í féin.

Léim sé ar an mbus nuair a tháinig sé, agus thóg sé suíochán fuinneoige ar thaobh an tiománaí. Is ansin a fuair sé téacs uaithi; “Breithlá shona, a chroí! Cá bhfuil tú? Mam xx”

Corcra mar Chuimhneachán

2011-10-20T15:03:00.000+01:00

Anuraidh, d'fhógair déagóir Ceanadach darb ainm Brittany McMillan gur cheart do ndéanfar cuimhniú ar pháistí agus déagóirí a d'fhulaing hómafóibia. Freagra a bhí ann do roinnt mhaith déagóir a chuir lámh ar a mbás féin sna Stáit anuraidh, agus cúpla scéal a bhriseadh sa Ríocht Aontaithe chomh maith.

D'fhógair McMillan gur cheart go gcaithfear corcra mar chuimhneachán ar an lá seo inniu - 20 Deireadh Fómhair. Rith an smaoineamh tríd na Stáit - agus ansin ar fud an domhain - le buíochas ó Facebook agus na meáin shóisialta. Thacaigh GLAAD (.i. Comhaontas Leispiach & Aerach in Aghaidh Clúmhillidh) leis, agus leis sin, thosaigh Hollywood ag tabhairt aire. Anois tá an-chuid duine cáiliúl ag tacú le Lá Spiorad, le físeáin a dhéanamh nó le rud ar bith níos lú ná dath corcra a chur ar a ngrianghraif ar Facebook nó Twitter, rud a rinne mise chomh maith.

Fógra de chuid GLAAD le taispeáint i Times Square Nua-Eabhrac

(Íomhá: Mike Thompson)

Cheapfá nach mbeadh ann sa lá seo ach ócáid amháin a tharlódh mar gheall ar an méid sin déagóra a chur lámh ar a saoil féin anuraidh, agus go mb'fhéidir go ndéanfar dearmad air i mbliana. Faraor, níor chóir fáil réidh leis go fóill. Thóg Jamie Hubley (15) as Ottawa i gCeanada lámh ar a bhás féin le déanaí. Ba mhac an comhleora Alan Hubley é Jamie, agus scaoil Alan ráiteas inár dheimhnigh sé gur tharla an eachtra uafásach seo toisc bhulaíochta hómafóbaí. Rinne Jamie iarraidh 'Rainbow Club' a bhunú ina scoil chun tuiscint a léiriú do dhaoine eile, ach leis an bhfocal 'piteog' a bheith scríofa ar na póstaeir.

Níl ann ansin ach scéal amháin, ach tarlaíonn a leithéid ar fud an domhain. Ní dóigh liom go mbeifear in ann bulaíocht a scriosadh go hiomlán, toisc an chaoi is a bhfuil daoine. Sin ráite, is féidir leis an mórphobal tacaíocht a léíriú do na híospartaigh agus a thaispeáint nach ceart é d'éinne a shaol a thógáil mar gheall ar thuairimí nó ráitis amaideacha.

Inniu, beidh ribín corcra á chaitheamh agam le cuimhneachán a dhéanamh ar na déagóírí agus páistí siúd.

Balla Chluain Tarbh? Seans ar Bith.

2011-10-17T17:46:00.001+01:00

Bhí agóid mhór iontach ar siúl ar chósta Chluain Tarbh - taobh le Balla a'Bhulla - tráthnóna inné in aghaidh mholadh de chuid Chomhairle Cathrach Átha Cliath chun balla 8t a chur in airde fud fad an chósta sa bhruachbhaile. Tháinig idir trí agus cúig mhíle duine chun na hagóide, agus b'iontach an fuinneamh agus atmaisféar a bhí le mothú ann. Labhair Gerry Breen (iar-Árdmheára Átha Cliath), Damien O'Farrell (polaiteoir neamhspleách), Donna Cooney (de chuid an Pháirtí Ghlais) agus eile nach iad in aghaidh an mholaidh, moladh a scriosfadh cósta Chluain Tarbh go hiomlán.

Cumhacht na Blagtachta

2011-10-17T17:31:00.000+01:00

Ar an Aoine seo caite, chuir mé an chéad Siompóisiam Bhlagadóireachta Gaeilge (mar chuid d'fhéile IMRAM) i láthair in ionad City Arts. B'iad Alison Ní Dhorchaidhe, Alex Hijmans, Aonghus Ó hAlmhain agus Máire Burns cainteoirí an tSiompóisiaim, agus bhí an t-ádh dearg linn go raibh Alex in ann a bheith linn ar an oíche toisc go raibh sé sa Bhrasaíl - bhí sé páirteach san ócáid le buíochas do Skype!

B'iad na hábhair a bhí á bplé againn ná an t-idirghníomhaíocht idir na blagadóirí Ghaeilge, an tionchar dá bhfuil acu ar na meáin (Ghaeilge agus Bhéarla) agus an caidreamh idir an bhlagadóireacht agus an litríocht sa teanga. Is cinnte gur cheap na cainteoirí go raibh a leithéid de phobal arlíne de bhlagadóirí Ghaeilge ann, rud nach rabhas féin róchinnte faoi go dtí sin. Bhí gach éinne againn cinnte, áfach, go raibh cumhacht an idirlín ag neartú na Gaeilge, in Éirinn agus thar lear.

Luadh focal faoi leith ag an ócáid, focal a spreag cineál iontais ionam; blagtacht. Seachas rud ar bith a rá faoi mheath na Gaeltachta, ba léir gurbh 'áit' láidir agus bheomhar í blagtacht na Gaeltachta. Tá an méid sin blag ar fáil as Gaeilge, ó údair in Éirinn, sa Bhreatain, i Meiriceá, san Eoraip agus eile nach iad, go bhfuil spiorad na teanga le mothú go láidir sa chíbearspás (focal nach maith liom ach is dóigh go bhfuil sé oiriúnach anseo).

Níor mhair an ócáid ach uair a chloig toisc brúanna sceideal na féile IMRAM, ach ba leor an uair sin le taispeáint don lucht fhéachana (agus dúinne mar chainteoirí) go raibh gá ann lena leithéid d'imeacht eile cosúil leis sin arís amach anseo. Ba léir go raibh suim mhór ag daoine sa chuid áirithe sin de litríocht na Gaeilge, agus go raibh gá le caint phoibí a bheadh níos doimhne ná uair amháin a chloig. Moladh dom cúpla imeacht eile ar nos an tSiompóisiaim a chur ar siúl, rud a ndéanfaidh mé agus an t-am le spáráil agam.

Ach pé scéal é, taispeánadh dom nach raibh ann sa Siompóisiam sin ach tús rud éigin.

Seo físeán a rinne mé díreach i ndiaidh na hócáide. Buíochas d'Alison as an gceamaradóireacht!

Dearadh: Clog Uisce

2011-09-29T23:04:00.001+01:00

Bheadh sé sothuigthe má cheap tú go raibh an físeán seo mar chuid d'fhógra teilifíse, ach níl. Is 'clog' é seo a bhfuil suite i stáisiún traenach in Osaka na Seapáine. Faraor, is deacair dom a fháil amach más chuid buan den stáisiún é, toisc go raibh an bun-alt ar a d'aimsigh mé an físeán seo as Seapáinis.

Fós, 'gceapann tú go mbeadh sé seo le feiceáil i Stáisiún Uí Chonghaile amach anseo...!?

Ní dhéanann Carlsberg scannáin Disney...

2011-09-29T22:50:00.001+01:00

Is breá liom scannáin Disney, agus is cuimhin liom (kinda) dul chun Beauty and the Beast a fheiceáil le mo thuistí nuair a bhí mé timpeall 4 bhliain d'aois. Ach, dá mbeadh an leagan seo de ar fáil sa phictiúrlann, bheadh sé dochreidte!

Talann Ed Sheeran!

2011-09-29T22:32:00.001+01:00

Is breá liom an t-amhrán seo. Ní hamháin go bhfuil na liricí agus an ceol thar barr, le rithimí mhaithe, ach is réalt as an ngnách é Ed Sheeran. Muna bhfuil sé feicthe/cloiste agat cheana féin, bain sult as seo.

Tús Ceart

2011-09-10T23:04:00.002+01:00

"Hæ elskan, þetta er Pétur, og þetta er símanúmerið mitt!" (Haidhe a chroí, seo Pétur, agus seo é m'uimhir fhóin!)

Fuaireas an téacs sin ó chara nua liom inné, agus mé ag siúl le cara eile trí champas Choláiste na Tríonóide. B'oiriúnach an áit, mar bheadh an téacs sin ina chomhartha go mbeinn ag foghlaim teanga amach anseo.

Pétur er bandarískur, sem býr í Dyflinni. Nó; is Meiriceánach é Peter, a bhfuil cónaí air in Áth Cliath. Tá aithne agam air ar feadh cúpla mí, mar is cara le cara liom é, agus oibríonn sé i mbeár aerach sa chathair. Is cairde muid ar Facebook, agus leanann muid a chéile ar Twitter.

Idir an dá linn, chuaigh mo mháthair chun na leabharlainne agus sí trí chúrsa teanga amach; cúrsa Gaeilge, cúrsa Araibise di féin, agus cúrsa Íoslainnise domsa. Bhíos ar bís! Chuireas an nuacht faoi mo chúrsa nua ar Twitter, agus fuaireas freagra ar ais ó Peter:

Ég er að læra íslensku! Skulum læra saman!!! (Táim ag foghlaim Íoslainnise! Is féidir linn foghlaim le chéile!!!)

Chonaic mé fadó go raibh Íoslainnis ar cheann de theangacha Peter ar a phróifíl Facebook, ach rinneas dearmad faoi. Níor rith sé liom riamh go mbeimis in ann foghlaim lena chéile, ach ba rud ciallmhar a bheadh ann. Níorbh fhada é gur shocraigh muid go mbuailfimis le chéile sa chathair - nó, 'miðbær Dyflinnar' (lár Átha Cliath) - amárach chun tús a chúr lenár gcuid cleachtaidh.

Go n-éirí linn!

'Dóite'

2011-09-07T01:41:00.000+01:00

Tá daoine áirithe ann atá leisciúil, is gur cuma leo muna ndéanann siad faic.

Tá daoine eile ann, áfach, a bhfuil ar an taobh eile den speictream. Daoine a oibríonn ar rud amháin nó eile ar gach aon lá den tseachtain, nach féidir maireachtáil gan cupán caife amháin (ar a laghad) gach lá agus nach bhfuil an cnaipe múchta ar eolas acu.

Faraor, tá mise i mo bhall den dara grúpa.

Gan aon fhoclóir a bheith taobh liom, rinneas iarracht teacht ar an Ghaeilge gan téarma, burnout. Bheadh 'dóite amach' ina Bhéarlachas lofa, ach b'fhéidir go ndéarfainn é le mo chairde. Fós, ní raibh an t-aistriúchán sin oiriúnach go leor dom.

Tá nath cainte oiriúnach go leor ar shlí; tuirseach traochta soirithe! Cheapfainn, agus sin cloiste agam ó mo mháthair, go mbeadh gach rud maith go leor i ndiaidh oíche bhreá chodlata. Le burnout, áfach, ní leor sin ar chor ar bith. Cén fáth? Toisc nach tuirse amháin atá i gceist; meascán de thuirse, strus agus dhrochbhainistíocht ama atá ann. Is féidir leis éirí níos measa muna bhfuil bealach ann leis an strus a ligint amach - spórt, de ghnáth.

Tá go leor amaintí ann agus mé i ndiaidh a rá ar an mblag seo go raibh brón orm as gan a bheith ag scríobh go rialta, ach go ndéanfainn iarracht amach anseo. Ba léir, ó m'iontráil dheireanach a bheith scríofa i Meitheamh, nár tharla sin.

Le bheith fíreannach, cheapas go scriosfainn an 'dialann' seo, agus nach mbacfainn le blagadóireacht a thuilleadh. Ní fiú rud éigin a scríobh muna rabhas ag fáil airgid as, agus fiú leis sin, b'iarracht trom dom píosa iriseoireachta a dhéanamh.

Sin an t-íoróin, ar shlí. B'iriseoir mé, ach ní maith liom an iriseoireacht. Ní maith liom nuacht, ná cúrsaí reatha. Is annamh dom nuachtán nó iris a cheannach, agus dá gceannóinn, bhreathnóinn ar theidil na n-alt agus na grianghraif. Ní ábhar iriseora é an sórt iompair sin, a cheapas.

Ach seachas mo chuid spéise féin san iriseoireacht, d'éirigh sé níos deacaire dom am a aimsiú dom fhéin. Táim ag obair in ionad ealaíne ar feadh bliana anois; thosaigh mé post nua mar léiritheoir raidió timpeall trí mhí ó shin, agus i mí Dheireadh Fómhair beidh mé ag céiliúradh trí bhliana ar an aer le mo chlár raidió don bpobal aerach, The Cosmo ar RTÉ Pulse. Go teicniciúil, bhí idir ceithre agus cúig phost á ndéanamh agam ar an am céanna, ach ní bheadh mo chuntas bainc ar an eolas sin. As cúig phost, b'obair dheonach í trí phost.

I ndiaidh cúpla mí (nó níos faide) de bheith faoi bhrú marfach, d'aithin mé go raibh an obair do mo mharú, chuireas deireadh leis. D'aithin go raibh orm mo shlí beatha a dhéanamh níos sláintiúla, agus mo sceideal a shaorú. Mar sin, bheartaigh mé briseadh a thógail as an iriseoireacht - go dtí go n-aimsím an t-am lena déanamh gan é a thógáil as mo chuid ama saoire féin.

Leis sin, tá trí phost fós agam; cúram a thabhairt do shraith imeachtaí agus dhá chlár raidió ar stáisiúin dhifriúla. Obair shé lá na seachtaine atá i gceist go fóill, ach ní mhothóinn chomh strusáilte is a bhí mé mí ó shin. Táim fós ar an airgead céanna, faraor (€300-€500 sa mhí) ach is fearr an sláinte ná an tsaibhreas.

Thairis sin, tá cinniúnt eile glactha agam i leith na sláinte. Nílim chun mórán a rá faoi (ar eagla go dteipeann go mór orm) ach táim chun tabhart faoi spórt foirne a thógáil suas. Má éiríonn liom, scríbhneoidh mé faoi. Pé scéal é, tá fonn orm mo shaol ar fad a athrú.

Seo tús nua... is dócha liom.

Fan liom...

2011-09-04T20:35:00.000+01:00

Táim ag obair ar ábhar nua do mo bhlag - bí foighneach liom...!

Is Féidir le Norris Déileáil Leis

2011-06-16T16:53:00.003+01:00

Má cheap éinne go mbeadh feachtas David Norris ar son na huachtaránachta éasca, bhí dul amú orthu. Ní raibh Norris féin chomh naïve sin nuair a thosaigh sé. Ag seoladh a fheachtais sa Dánlann Eolaíochta i gColáiste na Tríonóide, thuig sé go maith go mbeadh conspóid á cruthú ag na tablóidí faoi. Cén fáth? Fáth amháin; is é Norris an polaiteoir aerach is cáiliúla dá bhfuil ann in Éirinn.

Bhi an t-ádh liom le bheith ag seoladh an fheachtais sa Dánlann Eolaíochta. Tháinig sé isteach sa léachtlann, áit ina raibh na meáin ag fanacht go foighneach, agus meangadh mór ar a aghaidh. In ainneoin a aoise, bhí a chuid fuinnimh agus paisin le mothú san aer, agus é réidh le deimhniú go poiblí go raibh sé chun a ainm a chur isteach sa rás don Áras. I ndiaidh ráitis gairid, d'osclaíodh an t-úrlár do na hiriseoirí chun ceisteanna a chur air. Ábhar na chéad ceiste? A ghnéasúlacht.

"Gan a bheith míbhéasach," a dúirt Norris leis an iriseoir (miongháire fós ar a aghaidh) "ach ceapaim go bhfuil leadrán ar mhuintir na hÉireann faoi mo ghnéasúlacht!" Tháinig gáire ón lucht fhéachana, ach ba léir nárbh fhreagra cuí é sin don iriseoir. Lean Norris ar aghaidh, ag rá gur shíl sé go raibh na hÉireannaigh in ann níos mó ná an chuid "bheag' sin dá shaol a fheiceáil agus iad ag smaoineamh faoi mar chéad uachtarán eile na tíre. Lua sé arís - mar a rinne sé ag tús na hócáide - na prionsabail ar a raibh sé ag seasamh agus é ag rith don uachtaránacht. Chuir sé béim ar cothromaíocht, mar a thuigfeá, ach bhí níos mó ann dá scéal.

Bíodh sin mar a bhí, ba léir go raibh sé réidh agus ábalta chun déileáil leis an gconspóid a bheadh sna meáin - na tablóidí ach go háirithe - toisc a ghnéasúlachta. Bhí sé réidh dó ag an bpreasócáid, ar a laghad, ach ansin tháinig sruth nua conspóide ó fhoinse eile nach raibh sé ag súil leis - alt a d'fhoilsíodh thart ar dheich mbliana ó shin. Chuala mé é agus é á chosaint féin ar chlár raidió Pat Kenny cúpla seachtain ó shin, agus bhí an-thrua agam dó. Mar atá scríofa ag David Adams san Irish Times inniu, tá boladh déistineach an hómafóbia le blaiseadh as an feachtas in aghaidh Norris.

Tá súil agam go bhfuil na hÉireannaigh in ann níos mó ná ghnéasúlacht an pholaiteora iontach a fheiceáil, agus muna vótálann siad ar a shon níos déanaí i mbliana, nach bhfuil sé mar gheall ar an gcuid an-bheag sin dá shaol.

An Paisean Imithe Uaim

2011-06-15T17:36:00.006+01:00

Scríobh mé faoin nGaeilge i gcomhthéacs an tsuímh Twitter inné, alt a chuir cúpla duine spéis ann. B'é an freagra ginearálta ná go mbeadh daoine sásta dá n-aistreófar Twitter go Gaeilge, agus thóg sé sin siar mé. Tá seans ann go gceapann roinnt daoine go rabhas ag déanamh ionsaí ar an bhfeachtas i gceist, nó na feachtasóirí. Ní raibh. Ach i ndiaidh na mblianta agus mé mar dhuine i bpobal na Gaeilge, táim den tuairim go bhfuil feachtais áirithe ina gcur amú ama.

Chaith mé ceithre bhliain de bheith ag déanamh staidéir ar an nGaeilge, sáite i 'ndomhan' na teanga. Nuair a thosaigh mé, bhíos mar dhuine de mhionlach i mo rang a raibh fonn orm Gaeilge a úsáid lasmuigh den léachtlann ar bhonn laethúil. Agus formhór na ndaoine i mo thimpeall ag labhairt Béarla, rith sé liom nach raibh chuile duine chomh paiseanta faoin teanga is a bhí mise.

Anois, níl an cineál paisin céanna agam is a bhí nuair a bhíos i mo mhac léinn. Agus mé sa domhan mór, is fíor-annamh dom Gaeilge a labhairt le cairde. Bainfidh mé úsáis aisti agus mé ag obair, ag blagáil nó sna meáin shóisialta uaireanta. Ní hé nach bhfuil aon chairde le Gaeilge agam, mar tá (duine nó beirt, ach fós) ach labhraíonn muid Béarla lena chéile 99% den am. Is é an t-aon duine lena labhraím Gaeilge go rialta ná mo mháthair; fiú léise, ní úsáideann muid ach cúpla frása. Ar an taobh eile, áfach (agus seans go bhfuil sé seo íorónach) is minic a scríobhaim as Gaeilge, bíodh píosa iriseoireachta, blagadóireachta nó scríbhneoireacht chruthaíoch é. Níos íorónaí arís, b'fhéidir, ach tá sé níos deise agus compórdaí dom a bheith ag scríobh as Gaeilge ná Béarla.

Cás aisteach mise, b'fhéidir. Ní maith liom rud nach bhfuil ach 'ar son na cúise', agus murab ionann agus blagadóir(í) eile, nílimse páirteach le haon ghrúpa cainte. Sílim gur clique é an dream a théann chun Club Lofa an Chonartha (agus tá 'fhios agam nach bhfuilim i m'aonar lena an tuairim sin!) agus ní chreidim go bhfuil 'lucht' an Bhéarla inár gcoinne. Is breá liom an Ghaeilge, ach nílim in ann déileáil leis an bpolaitíocht agus an mbagáiste chultúrtha a bhaineann léi.

Agus deireadh an lae, bainim úsáid as an nGaeilge mar theanga ghnó, chruthaíochta agus shóisialta - san ord sin. Is é Béarla mo chéad teanga, mar sin níl fadhb agam gan a bheith ag labhairt an dara teanga s'agam ach amháin nuair a labhraítear liomsa í. Is cainteoir Gaeilge mé, ach ní 'Gaeilgeoir' mé. Tá paisean an Ghaeilgeora imithe uaim le fada.

Twitter, nó 'Tuitear'?

2011-06-14T18:49:00.006+01:00

Tá dream beag ag iarraidh ar Twitter an suíomh a chur ar fáil i nGaeilge. Ar shuiomh an Twitter Translation Center, is féidir d'ainm a chur ar liosta aistritheoirí an tsuímh mhionbhlagadóireachta. I ndiaidh tamaill, agus roinnt mhaith oibre, is cosúil go mbeadh an suíomh ar fáil i do theanga dúchais.

Faoi láthair, tá Twitter ar fáil i ndeich dteanga; Béarla, Fraincis, Gearmáinis, Iodáilis, Seapáinis, Coiréis, Poirtingéilis, Rúisis, Spáinnis agus Tuircis. Is cur chun cinn é seo cheana féin don suíomh; nuair a thosaigh Twitter amach, ní raibh ach Béarla agus Seapáinis ar fáil. Pé scéal é, mórtheangacha an domhain iad na cinn atá ar fáil, mar a thuigfeá. Mar sin, cheapfá ar dtús nach mbeadh seans ann go brách go bhfeicfear an Ghaeilge mar theanga oibre an tsuímh. Smaoinigh arís. Dar leis an 'Ionad' Aistriúcháin, tá réimse leathan de theangacha ag leibhéal forbartha faoi láthair; miontheangacha ar nós na Breatnaise agus na Catalóinise ina measc.

Shílfeá go mbeinn ag tacú leis an bhfeachtas seo chun Twitter a aistriú go Gaeilge, ach níl. Ní hé nach n-aontaím leis an nóisean, .i. gur chóir go mbeadh teanga dúchais an úsáideora ar fáil dóibh, ach cé mhéid againn a bhainfeadh úsáid as seo? I gcomparaid leis an méid daoine i dtíortha eile a 'bhfuil orthu' an leagan Béarla a úsáid, cén fáth gur cheart do Twitter leagan mionteanga a chur ar fáil nach mbeidh á úsáid ach ag idir 500-1000 duine?

Agus an féidir le héinne a rá liom go mbeadh níos mó ná an méid sin á úsáid trí Ghaeilge? Cé mhéid againn a úsáideann Facebook trí Ghaeilge? Cé go bhfuilimse féin i mo chainteoir líofa Gaeilge, úsáidim Facebook trí Bhéarla; thosaigh mé ag úsáid an tsuímh i mBéarla agus mar sin, tá cuma gimmicky ar an leagan Gaeilge i mo shúile. Is é an t-aon rud a úsáidim trí Ghaeilge ná mo ghuthán Samsung, mar roghnaigh mé an teanga sin don nguthán ó cheannaigh mé é.

Sin uilig ráite, agus é seo á scríobh agam, tá mo ghuthán ag obair trí Dhanmhairgise faoi láthair, ionas go gcabhródh sé liom le bheith ag foghlaim na teanga. Leis sin, bheadh sé sin ina phointe maith sothuigthe ar son an aistriúcháin, agus nílim chun é sin a dhiúltú. Má tá a leithéid d'uirlisí teicneolaíochta ar fail trí Ghaeilge, chabhróidís le foghlaim na teanga mar úsáid phraicticiúil a bheadh ann. Cé mhéid d'fhoghlaimeoirí a dhéanfadh sin, áfach?

Ag deireadh an lae, is grúpa fíorbheag go deo iad cainteoirí Gaeilge i gcomhthéacs domhanda. As an mionlach sin, is cinnte nach bhfuil gach ceann dóibh ar Twitter. Sin ráite (agus mar is eol domsa é) ba ghníomh deonach é an t-aistriúchan, á dhéanamh ag na 'tuitéirí' a shínigh suas don dúshlán. Go pearsanta, áfach, tógaim dearcadh na Nordach chuige; táim breá ábalta Béarla agus mo theanga féin a úsáid ar na meáin shóisialta nuair is mian liom, agus tá go leor féin-mhuiníne agam mar chainteoir na teanga sin nach mbrathfainn mar dhuine atá in iomaíocht le 'lucht' an Bhéarla.

An 'Pink Pound' i Réim?

2011-06-12T22:27:00.006+01:00

De réir an méid a bhfuilim i ndiaidh a aimsiú ar-líne, láinseáladh gréasán móibíleach - dírithe ar an bpobal aerach - sa Danmhairg siar i 2006. Gaymobile an t-ainm a bhí ar an ngréasán, curtha ar fáil ag an gcomhlacht cumarsáide CBB Mobil. Toisc an "trendsetting aura" dá bhfuil ag 'na haeraigh' (téarma nach maith liom, ach tá sé oiriúnach anseo) agus an méid airgead caithimh a tá acu (níos mó ná daoine heitrighnéasacha), gníomh suimiúil a bhí déanta ag CBB Mobil chun díriú ar mhionphobal faoi leith.

Cén fáth? Bheadh a fhios ag éinne, atá aerach nó a bhfuil taithí acu leis an bpobal aerach, go mbíonn an pobal dílis do bhrandaí agus chomhlachtaí a thugann faoi ndeara iad. I bhfocail eile, má fhreastalaíonn comhlacht nó grúpa faoi leith ar dhaoine aeracha, bhéidís buíoch dó. Agus tá siad dílis; aithníonn Google, IKEA, Apple, Coors Light, Aussiebum, agus IBM an pobal aerach ina gcuid gnó, agus mar sin bíonn an-mheas ag an bpobal dóibh. Chun sampla Éireannach a úsáid, bronnadh gradam GALA ar an nGarda Síochána as a bheith ina fhostóir cothrom agus as timpeallacht shlán do dhaoine LADT a chur ar fáil.

Fiú muna bhfuil taithí agat ar an bpobal aerach, thuigfeá an coincheap más Gaeilgeoir thú. Má thugann comhlacht aitheantas don nGaeilge, bheadh pobal na Gaeilge buíoch. Smaoinigh faoi fhógra Carlberg, gutháin Samsung a bhfuil ar fáil as Gaeilge nó seirbhís ghuthphoist as Gaeilge a sheol Meteor. Níl figiúirí agam le fáil amach ar éirigh méid na gcustaiméirí le Gaeilge do na comhlachtaí siúd i ndiaidh d'fheachtais dá leithéid, ach bheadh an taighde sin suimiúil.

Déanann a leithéid de ghníomh ciall liom; tugtar micro segmentation air. Dílseacht a bhaint as foghrúpa sóisialta ag gnó le cur lena réimse custaiméara. Oibríonn sé, cinnte, ach amháin má tá eolas maith ag an gcomhlacht ar an ngrúpa. Ach an oibríonn sé anseo in Éirinn?

Oibríonn, ach brathann sé. Don bpobal aerach, níl cumhacht ag an 'Euro Bándearg' ach amháin i mBaile Átha Cliath. Tá caiféanna ann a bhfuil fáilte acu roimh dhaoine aeracha; samplaí mhaithe atá ann ná Caifé Lemon Jelly sa Cheathrú Iodálach, ná Spórtlann 1escape i Margadh na Feirme. Ach lasmuigh den bpríomhchathair...? Is tír bheag í Éire, agus ní bheadh Mórshráid Sheoirse (nó Sráid Pharlaimint) in ann a bheith in iomaíocht le Soho Londan choíche agus cumhacht an Pink Pound i gceist. Fiú sa Danmhairg, is cosúil nár éirigh go maith le Gaymobile toisc nach bhfuil an gréasán ann a thuilleadh.

Is é mo phointe, áfach, ná gur cheart do chomhlachtaí aird a thabhairt do na daoine bheaga anois is arís.

Blas ar Ais le hOíche Ghearrscannánaíochta

2011-06-12T20:07:00.002+01:00

Tá Sraith Scannán Blas de chuid City Arts ar ais don mhí seo le hoíche ghearrscannánaíochta as Gaeilge, ar an Máirt, 21 Meitheamh 2011.

Taispeánfar ceithre ghearrscannán, idir 20-30 nóiméad i bhfad; 'Clare sa Spéir', 'Yu Ming is Ainm Dom', 'Gaiscithe Spáis' agus 'Cáca Milis'.

Cosnóidh cead isteach €5 (le gloine fíona saor in aisce san áireamh), so-íoctha ag an doras, ach is féidir suíocháin a chur in áirithe trí ghlaoch a chur ar City Arts ag 01-9022414 nó r.phost a sheoladh chuig blas@cityarts.ie.

Drámaíocht Aerach (Amháin?)

2011-06-11T15:57:00.003+01:00

Grianghraf: Karoline Liberkind

Chonaic mé le déanaí go bhfuil comhlacht drámaíochta aeraí díreach tar éis bunú i gCóbanhávan, in am d'fhéile Bhród na cathrach. HiLS DiN MOR (Beannaigh do Mháthair) an t-ainm atá orthu, agus is é aidhm acu - de réir a shuímh - ná chun amharclannaíocht a chur i láthair ina dtaispeánfar ról agus áit na nduine hómaighnéasach i sochaí na Danmhairge.

Suimiúil, ach táim amhrasach. Tá dhá fhéile dhrámaíochta aeraí againn anseo in Éirinn (bhuel, i mBleá Cliath ar a laghad) agus tagann comhlachtaí áirithe as Éirinn agus tíortha eile chun drámaí a chur ar siúl sa phríomhchathair. Tarlaíonn sé gach bliain agus is cuid d'fhéilire na nEalaíon iad an dá fhéile. Chomh fada is a bhfuil eolas agam air, níl comhlacht drámaíochta dá leithéid in Éirinn; tá grúpa drámaíochta LADT darb ainm 'Acting Out' ach ní dóigh liom go gcuireann siad léiriúcháin ar siúl.

Fiú má tá a leithéid de chomhlacht ann in Éirinn, an bhfuil gá leis? Shíl mé i gcónaí go raibh an amharclannaíocht 'aerach' go leor mar atá sé, agus má tá go leor drámaí ann - ar an stáitse agus an scáileán - le scéalta nó carachtair aeracha, cén fiú é comhlacht aerach drámaíochta a bheith ann? Nach scaradh é sin ón sochaí?

Ní hIonann 'Cara' agus 'Leantóir'

2011-05-16T18:07:00.004+01:00

I ndiaidh dom aontú go scríbhfinn d'fhoilseachán nua LADT sa Bhreatain dar teideal OutSpoken, tá dúshlán romham; in ionad an corralt a chur ar mo bhlag féin (rud nach dtarlaíonn go han-rialta, tá 'fhios agam!) beidh orm cúpla focal a chur le chéile gach mí ar a laghad le haghaidh mo chuid léitheoirí nua sa Ríocht Aontaithe agus thar lear. Toisc nach bhfuil mórán scríofa agam - as Béarla nó Gaeilge - le fada, bhíos ag mothú cineáilín caillte. Céard is cóir dom a bheith ag scríobh faoi, a chuir mé suas ar mo phróifíl Twitter. I ndiaidh tamaillín, tháinig freagra greannmhar ó dhuine a bhfuil aithne (idirlín!) agam air; scríobh faoi cé chomh hiontach is atá mise, agus nach mbeifeá sásta go dtí go mbuailfeá liom!

Cheapas go raibh sé seo greannmhar, ach spreag sé smaoineamh ionam. Dom' ghlún féin, tá seans ann go bhfuil muid róchompordach le sóisialú idirlín. Bíodh ar Facebook, Twitter nó suíomh eile é, tá stráinséirí iomlána in ann heileo a rá lena chéile agus cairdeas ar-líne a bhunú. Uaireanta - ag brath ar na daoine a bhfuil i gceist - éiríonn an cairdeas le bheith flirtiúil nó rómánsúil, agus is ann a éiríonn an seans don gcíbearchaidreamh a bheith dáinséarach.

Muna mbeadh aithne ná eolas agat orm, cheapfá gur fear caoga bliain d'aois atá tar éis a leithéid d'alt a scríobh, ach nílimse ach fiche-trí. Tá go leor leaids ann ar bhuail mé leo thar na blianta, agus tá taithí maith agam ar internet dating mar a thugtar air. Is mar gheall ar an taithí sin a bhfuilim in ann labhairt agus rabhaidh a thabhairt faoi. Tá an-chuid duine ann nach gcuirfeá i mbaol choíche, ach ní féidir é sin a rá faoi gach uile duine.

Fiú muna bhfuil i gceist agat ach comhrá a bheith agat anois is arís le daoine eile ar Twitter, chaithfeá a bheith cúramach, uaireanta, nach bhfuil tú á d'oscailt go ró-leathan do dhaoine nár bhuail tú leo sa "bhfíorshaol" riamh. Le cúis amháin nó eile, cruthaíonn daoine caidrimh leis na daoine a leanann siad ar Twitter ar shuímh eile dá leithéid. Is minic go mbíonn na caidrimh siúd aon-treorach, faraor, agus más tusa an duine a bhfuil slua mór á leanúint, ní mór duit a bheith cúramach.

An rud is measa do roinnt acu ná 'díleanú' (unfollowing). Go sábhálfaidh Dia thú má dhíleanann tú duine, agus go dtugann sé/sí faoi ndeara é. Maith go leor, má tá fonn ort Lady Gaga - lena cuid 10 milliún leantóir - a dhíleanú, ní dóigh liom go dtabharfadh sí aon aird duit. Ach, más duine é nach bhfuil ach cúpla leantóir aige/aici, go n-éirí le leithscéal maith a chumadh. Is féidir é seo a rá mar tuigim go maith go mbíonn sé in ann agóidí ar-líne a thosnú; agóidí ar a mhacasamhail go bhfuil tú ag troid le d'iar-chéile nó le do chara is fearr, ach stráinséar (beag nó mór) ina (h)ionad.

Más úsáideoir Twitter thú agus 'fón cliste' agat, íoslódáil an app Tweetdeck. Is féidir leis a insint duit, agus tú ag breathnú ar phróifíl de dhuine, má leanann sibh a chéile. Muna leanann sé/sí thú agus tú i ndiaidh éirí braon de/di, ní bheidh fadhb agat slán a rá. Bí cúramach, áfach; bheadh an duine in ann ráiteas searbh a fhoilsiú fút ar a p(h)róifíl má dhéanann tú go géar é. Tá cúpla agóid troidthe agam féin mar gheall ar a leithéid, agus is náireach drochráiteas fút a léamh ar phróifíl dhuine eile, gan a bheith in ann é a bhaint anuas.

Scéal eile is ea Facebook. Má éiríonn tú braon de dhuine, is féidir é/í a chur i bhfolach - foirfe! Púf! - imithe ón gclár Baile, gan aon troid a bheith ann. Ná bain an cairdeas féin as Facebook ach amháin má tá troid cheart i ndiaidh tarlúint nó a leithéid.

Níorbh ann ansin ach blaiseadh beag d'etiquette sóisialta an idirlín! Nach casta sin?!?

Ag Dul Thar Fóir?

2011-04-21T17:00:00.003+01:00

Grianghraf: Mario Testino

Beidh agóid ar siúl lasmuigh de Phálas Buckingham ar an Luan seo chugainn, ag iarraidh ar an bPrionsa William agus Kate Middleton tacaíocht a thaispeáint do phósadh iomlán a chur ar fáil do dhaoine aerach agus leispiacha sa Ríocht Aontaithe. Eagraithe ag an bhfeachtasóir Peter Tatchell, a bhfuil clú agus cáil air do bheith chomh glórach (nó militeach, b'fhéidir) ar son cearta LADT, is é teachtaireacht na hagóide ná chun 'iarradh ar an lánúin ríoga troid i gcoinne an choisc ar phósadh aerach.' Ba chóir go mbeadh an agóid ar siúl ag meánlae ar an Luan.

Nuair a léigh mé an scéal seo ar dtús ar Facebook, cheapas go raibh Tatchell ag dul thar fóir. Tá sé fógraithe ag rialtas na Breataine cheana féin go bhfuil siad chun an cás a scrúdú, agus tá go leor duine den tuairim go mbeadh cearta phósadh iomlána ag daoine aeracha & leispiacha sara bhfad. (Ar nóta eile, ach mar fhianaise do mo phointe, deimhníodh go mbainfear réidh leis an gcosc ar fhir aeracha fuil a thabhairt sa Ríocht Aontaithe.) Níl an Prionsa agus a fhiancé ag iarraidh ag aon chineál bainise eile ar a lá mór féin, agus níor chóir don bpobal LADT tuilleadh brú a chur orthu, go háirithe agus an méid sin suime ag go leor duine ar fud na cruinne.

Sin ráite, níl an pobal LADT uilig á iarraidh seo ar an lánúin ríoga. Is iad Tatchell agus a chuid leantóir atá ann. Ní aontaíonn 'chuile duine aerach lena chuid iompair toisc go mbíonn sé cineál militeach, agus táimse den tuairim céanna.

I mo thuairimse, nach bhfuil an troid thart go fóill, i Sasana ar a laghad? Lig don lánúin sult a bhaint as a lá mór.

Scannán Gàidhlig le Taispeáint ag Blas

2011-04-15T11:34:00.004+01:00

Ar an Máirt, 19 Aibreán seo ag 7:30i.n. ag ionad City Arts, léireofar an mórscannán Gàidhlig, "Seachd" mar chuid de chlub scannánaíochta Blas.

Is é scéal an scannáin ná iontas buachalla ar scéalta a Dhaideo, agus an sórt domhain a chuireann sé le chéile leo. I ndiaidh dó árdmholadh a fháil ó na meáin Bhriotanacha, táim ar bís go bhfuil an scannán á thaispeáint ag Blas ar an Máirt seo chugainn. Cosnóidh an ócáid €5, agus tá gloine fíona saor in aisce ar fáil do dhaoine i ndiaidh an taispeántais.

Má tá tuilleadh eolais uait faoin ócáid, cuir glaoch orm ag 01-9022417, nó seol r.phost chuig blas@cityarts.ie.

Gearrscéal: "Tacsaí"

2011-04-13T00:36:00.004+01:00

Rinne mé dearmad gur scríobh mé an gearrscéal seo siar i mí Dheireadh Fómhair, ach is iontach an cartlann é Facebook!

Dhún sí an doras ina diaidh agus shiúil sí go tapaidh go dtí an tacsaí a d'ordaigh sí fiche nóiméad roimhe. Bhí fear an tacsaí réidh le dul chun an aerphoirt, agus ní raibh le déanamh aici anois ach í féin agus a mála a chur i gcúl an ghluaisteáin.

"Haidhe, go raibh maith agat," a dúirt sí leis; ag iarraidh a bheith dea-bhéasach, ach ba léir go raibh sé sin deacair di ag an nóiméad sin. Bhí sí ag análú ar nós go raibh sí ag rith, ach ní raibh. Shiúil sí amach ón teach, agus ón gcaidreamh.

Bhí sí ar buile. Ní raibh ann ach dhá bhliain, ach dhá bhliain a bhí ann a chaith sí leis. Le hamadán. Le bréagadóir. Bhí sí braon de bheith curtha sa chúlra aige, ar nós ach raibh inti ach píosa troscáin. Bhí sí ann - de réir cosúlachta - chun an teach a ghlanadh gach maidin, béile a ullmhú dó gach tráthnóna agus é a shásamh gach oíche. Níor cheap seisean riamh go mba chóir dó aire ná cúram a thabhairt di, ach go mb'fhéidir leis cibé rud is ar mhian leis a dhéanamh, gan í á cur ar an eolas. Bhí sí in ann fanacht go foighneach sa teach go dtí go dtagadh sé abhaile.

Cheap sise go n-athródh sé. Cheap sí nach raibh cúrsaí mar sin ach amháin mar gheall ar bhrú a phoist nua. Agus eisean dulta i dtaithí air, nó i ndiaidh dó árdú céime a fháil sa chomhlacht, bheadh tuilleadh ama aige chun aire a thabhairt di agus dá gcaidreamh. Tharla an t-árdú céime, agus d'imigh roinnt mhaith den mbrú oibre, ach níor athraigh sé riamh. Sceideal laethúil a bhí ann; d'imigh sé an teach ar maidin, gan bord na cistine a ghlanadh i ndiaidh dó, tháinig sé abhaile ag a seacht um tráthnóna agus é ag súil lena dhinnéar, agus i ndiaidh clár teilifíse a fheiceáil, bhí fonn air dul chun a leapa léi. Níor fhiafraigh sé di faoina lá, nó conas a raibh sí féin, nó má bhí sé ceart go leor, fiú. Cheap sí go n-athródh an scéal, ach níor athraigh sé riamh. Má d'athraigh, d'éirigh sé níos measa.

Nuair a d'aimsigh sí ríomhphost ó 'Samantha', b'in an méid. Ní raibh sí ábalta ceist a chur air, fiú. Ní raibh fonn uirthi, níorbh ghá. Ní raibh muinín aici ann le déanaí, pé scéal é, agus b'fhianaise é an ríomhphost sin. Fiú muna raibh ann ach teachtaireacht cairdiúil ó chailín a raibh aithne acu ar a chéile ó bhí siad ina bpáistí, tháispeáin sé di gurbh chuma léi a thuilleadh. Bhí sí déanta leis tamall ó shin; ní raibh de dhíth uirthi ach leithscéal. I gcúl a cinn, áfach, bhí sí cinnte nach raibh sí mícheart faoin teachtaireacht - bhí sé i bhfad róchairdiúil le bheith ó bhean nach raibh spéis de shaghas éigin aici ina fear céile.

Ar an mótarbhealach chuig an aerphort, d'imigh an fearg beagán ar bheagán agus í ag smaoineamh go loighiciúil faoin méid a tharla. Bhí sí i ndiaidh a fear céile a fhágáil, é i dteach a cheannaigh siad beirt dhá bhliain ó shin, nuair a bhí siad nua-phósta. Níor mhair an argóint i bhfad sula ndeachaigh sí; ba léir nár thuig seisean, ach níor éist sé léi riamh. Ón uair is a chuir sé fáinne óir ar a méar, d'éirigh seisean bodhar. Ní raibh fonn uirthi a thuilleadh a scéal a insint dó, pé scéal é. Ach, d'fhág sí é. Bhí mála aici, chomh maith lena pas, a cuid cárta creidmheasa agus céad punt ina sparán, ionas go mbeidh sí in ann tacsaí eile a fháil chuig teach a carad i Manchain.

Bhí sí brú a mhothú timpeall a croí. An bhfuil sé seo i gceart, a d'fhiafraigh sí di féin. Bhí sí beagnach ag an aerphort, ach bheadh sí fós in ann a hintinn a athrú agus seans amháin eile a thabhairt dó. Cibé fadhb a bhí ann, bhí sí pósta leis; nár cheart dóibh oibriú lena chéile? Ba cheart, a cheap sí, ach ní bheadh seisean in ann é sin a dhéanamh ar chor ar bith. Níorbh ise an duine nach raibh eolach ar luach a gcaidrimh. Bhí sí eolach air, ach bhí a fhios aici go raibh sí féin níos luachmhara.

Shroich an tacsaí an t-aerphort. D'íoc sí an tiománaí, agus thuirling sí as lena mála, agus a pas ina lámh aici. Bhí an cinneadh déanta aici.

Ar an Drabhlás: An Cuma Linn?

2011-04-09T20:24:00.004+01:00

Mar is eol do Dhuibhlinnigh (Bleá-Cliathaigh), tarlaíonn Bál na Tríonóide gach bliain timpeall an ama seo. Is í an chóisir phríobháideach is mó san Eoraip, agus bhí sé ar siúl aréir. Bhí Jessie J ar cheann de na ceoltóirí dá raibh ag canadh mar chuid den ócáid, ach scríobh sí tweet (tuít?) aréir ina diaidh;

Just came off stage at trinity ball. Probably one of the hardest gigs to date. To see so many people so drunk they couldnt even stand. Girls unconcious and them literally trampling on eachother. #wasnteasy

Spreag sé seo smaoineamh ionam; is Sasanach í Jessie J, ach cé go bhfuil iompar na mBriotanach cosúil (go leor) le hiompar na nÉireannach, ba léir di go raibh sí míchompórdach leis na daoine mheisciúla a bhí ar champas na hollscoile. Cén fáth, mar sin, go bhfuil muid (nó an t-aos óg) chomh gafa sin le bheith ólta? Cén fáth nach féidir linn a bheith ar nós muintir na Mór-Roinne? An feiniméan é ár gcás, nó an gnáthchuid de shaol na nóg a gcaithfear glacadh leis?

Scríobhas féin tuít faoi chuig beirt eile, ceann acu a bhí ag DJ-áil ann. An pointe a bhí agam ná gur cuma leis na daoine a bhí ann faoi iompar roinnt dóibh. Má bhí siad as a meabhair, is cuma leo. Ach cén fáth? Cén fáth nach bhfuil náire ar dhaoine (bíodh óg nó meán-aosta iad) ar a niompar féin agus alcól i gceist? Cén fáth go bhfuil aidhm ólacháin ná chun bheith ar meisce, in ionad am maith a bheith acu?

Go pearsanta, d'ólfainnse mar a d'ólfadh Eorpach. Bheadh gloine fíona agam le mo dhinnéar agam dá mbeinn i mbialann, agus beidh cúpla pionta agam agus mé amach i dtábhairne nó gclub oíche, ach ní bheadh go leor agam le bheith ólta. Tipsy - mar a déarfá - ar a mhéid, ach is annamh sin, fiú. D'ól mise mo chéad pionta i gCóbanhávan, agus b'fhéidir go raibh tionchar ar a stíl orm. Sin ráite, ní aingeal mé agus bhí oícheanta agam agus mé beagnach i mbaol toisc an méid a bhí ólta agam, ach níorbh ann ach tréimhse gairid agus mé ag fás aníos. Ní bheinnse mar sin a thuilleadh, ach is cinnte nach féidir liom a leithéid a rá faoi dhaoine ar chomhaois liom.

Mar a lua mé cheana, bhí sé suimiúil dom thabhairt faoi ndeara gurbh í Sasanach a thug iompar ólachán na nÉireannach chun solais le déanaí, cé go bhfuil na Briotanaigh an-chosúil linn agus iompar alcóil i gceist. An cheist, mar sin, ná: an bhfuil muid dulta thar fóir?

Ealaín as WiFi

2011-03-31T00:25:00.003+01:00

Is cúis iontais dom í cruthaíocht ealaíne na Lochlainne, agus is sampla foirfe é seo. Is iad Timo Arnall, Jørn Knutsen agus Einar Sneve Martinussen a rinne an físeán seo a dhéanann ealaín as clúdach WiFi a gcathrach féin, Oslo. Tá clúdach WiFi ar cheann de 'neamhábhair' - téarma a chruthaigh an ailtire Matt Jones a miníonn sonraí (data), raidió agus ábhair eile nach féidir a fheiceáil ach a bhfuil tábhachtach do shlite beatha an lae inniu. Tá úsáid neamhghnách bainte ag na healaíontóirí Ioruacha seo, agus is suimiúil an toradh, dar liom.

"Ég Er Að Læra Íslensku."

2011-03-04T00:17:00.004Z

Sin an chéad chéim; tá mé ag foghlaim Íoslainnise. Cé nach bhfuil ach cúpla mí caite agam ó bhronnadh mo chéim Mháistreachta i mí Nollag, táim tar éis síniú suas le haghaidh chúrsa Íoslainnise arlíne, curtha ar fáil ag Háskóli Íslands, .i. Ollscoil na hÍoslainne.

Tá sé scríofa agam go minic go bhfuil spéis agam sa tír agus sa teanga, cé go bhfuil sé thar a bheith deacair le foghlaim! Fós, is maith liom dúshláin, agus mothaím uaim a bheith ag déanamh staidéir - ach níor cheap mé riamh go mothóinn mar sin riamh! Sin ráite, toisc gur cúrsa arlíne atá ann, is féidir liom foghlaim ag luas a oiriúnann dom agus mo shlí beatha.

Tá sé cloiste agam freisin ó chara liom go mbeadh Icelandair ag tosnú eitiltí idir Bleá Cliath agus Keflavík (.i. Aerphort Réicivíc) ón samhradh seo. Más fíor sin, ba shaoire dom ticéid a cheannach leo in ionad eitilt ó Bhleá Cliath go Manchain nó Londain Shasana agus eitilt nascaithe a fháil ó Shasana go Keflavík. Pé scéal é, beidh mé ag breathnú isteach ar fhéidirtheachtaí taistil chun na hÍoslainne i mbliana.

Dúradh liom go bhfuil an-Bhéarla ag an-chuid d'Íoslannaigh, an t-aos óg ach go háirithe, ach tuigeann gach Gaeilgeoir gur rud deas é d'eachtrannach (nó duine a bhfuil 'fhios agat nach bhfuil mórán Gaeilge aige/aici) cúpla focal de do theanga féin a úsáid leat. Sin go díreach mar a cheapaimse faoin Íoslainnis; tuigim go mbéidís níos fearr le Béarla ná mar a bheinnse leis an Íoslainnis, ach is béasach iarracht a dhéanamh leo.

Níl 'fhios dom (go fóill) cé chomh fada is a bheinn in ann am a chaitheamh ann, ach ba dheas liom briseadh ceart a thógáil. Ba dheas liom cúpla lá saor a thógáil i Londain, ach ní hé an rud céanna é. Athrú fuinnimh, cinnte, ach níorbh fhaoiseamh é. Ba dheas liom bothán a chur in áirithe i Réicivíc ar feadh coicíse ar a laghad agus rud ar bith a dhéanamh ach an timpeallacht a thógáil isteach agus am chun scríbh a thabhairt dom fhéin. Tá sé sin de dhíth orm, gan dabht. Cé go bhfuil am saor agam sna laethanta seo; ní úsáidim i gceart é. Drochbhainistíocht ama - sin an téarma ceart!

Sin an cheist, mar sin; an bainisteoir ama maith thusa?

Ag Foghlaim ón Íoslainn?

2011-02-27T20:48:00.005Z

Méara Réicivíc, Jón Gnarr agus Méara Átha Cliath, Gerry Breen ag Halla na Cathrach ar an Aoine seo caite.

Nuair a thit an tóin as an eacnamaíocht Íoslannach, chaith an pobal vóta ar son bréagpháirtí - grúpa pleidhceoirí a bhí magadh faoin gcóras polaitíochta. B'éan t-aon rud nach raibh siad ag súil leis ná go n-éireódh leo sna toghcháin. Anois, tá fearr grinn, Jón Gnarr, ina mhéara don bpríomhchathair, Réicivíc.

Cheapfá nach dtarlódh a leithéid ach ar The Simpsons nó Father Ted, b'fhéidir. Ach d'éirigh le Besti Flokkurinn (An Páirtí is Fearr) mórchuid na vótaí a fháil. Níos iontaí arís, ná go bhfuil ag éirí go han-mhaith leo. Dhiúltaigh siad plean an IMF don tír, agus chuaigh siad ina dtreo féin chun an Íoslainn a chur ar an ród ceart arís. Níl siad iomlán slán go fóillín, ach tá ag éirí go maith leo.

An féidir linn, mar sin, foghlaim ó na hÍoslainnigh? Ní dóigh nach féidir, ar shlí. Is é an t-airgeadra an difríocht is mó idir na tíortha; níl an Íoslainn sa Eurozón, ach tá Éire. Mar sin, tá muid ceangailte leis an Eoraip i bhfoirm dualgais - rud nach bhfuil ag an Íoslainn. Bhí an t-ádh leo, ar shlí, ach caithfear a admháil freisin go raibh an Eoraip go maith dúinn i mbealaí áirithe.

Anois agus rialtas nua á theacht le chéile in Éirinn, níl ach ceist amháin agam; an mbeidh siadsan ina bpleidhceoirí freisin?

Ré Nua Gnímh Romhainn?

2011-02-14T23:47:00.002Z

Roimh dheireadh Eanáir, scríobh an colúnaí Eoghan Ó Néill aiste shuimiúil i Gaelscéal dar teideal Is éigean nua-ghluaiseacht Gaeilge:

Tá gluaiseacht Ghaeilge uainn a bheadh tábhachtach sa pholaitíocht mar gheall ar a sheasamh neamhspleách polaitiúil agus mar gheall ar an líon vótaí a dtig leis a chur ar fáil am toghcháin. Gluaiseacht Ghaeilge a mhaoiníonn é féin seachas a bheith spleách ar rialtais atá naimhdeach don Ghaeilge. Gluaiseacht Ghaeilge a thig nuachtán laethúil Gaeilge a chur amach ar líne nó a thig cainéal teilifíse a chraoladh ar líne fud na cruinne. Gluaiseacht Ghaeilge a dhéanfadh feachtais agóide faoi mar a dhéanann Cymdaitheas [sic] na Breataine Bige.

Is faoiseamh dom a fheiceáil nach mise an t-aon duine a cheapann an méid lastuas. Is fada atáim ag rá gur cheart do Ghaeilgeoirí treo na mBreatnaiseoirí a leanúint. Is minic a smaoineoinn faoi chúrsaí teanga in Éirinn agus iad i gcomparáid le cúrsaí sa Bhreatain Bheag, mar is í sin an tír is cosúla linn ó thaobh stádas teanga de. Tá cás na Breathnaise níos láidre, ach an é sin toisc go bhfuil na Breatnaigh níos paiseanta? An bhfuil na hÉireannaigh róghafa le cúrsaí eile? An ceart dúinn a bheith ag díriú ar athfhás na heacnamaíochta roimh rud ar bith eile?

Ní féidir a dhiúiltiú go bhfuil ábhair eile ann, ar nós na heacnamaíochta, ar chóir dúinn a shórtáil amach. Ní hionann sin is a rá, áfach, gur chóir neamhaird a thabhairt ar cúrsaí teanga go dtí go bhfuil an Dara Tíogar Ceilteach linn.

Bhuail mé i gcóir caife (t'fhios agaibh go bhfuilim gafa!) le cara liom a bhfuil páirteach leis an Lucht Oibre. Tá sárthuiscint aige ar pholaitíocht na tíre agus na hEorpa, agus níos fearr ná sin, tá sé in ann 'an cluiche' - mar a thug sé uirthi, tráth - a mhíniú i bhfocail shimplí le héinne. Toisc nach mbím ag machnamh ar chúrsaí pholaitíochta go minic, chuir mé an-chuid ceist air a raibh sé breá sásta lena bhfreagairt. B'é an príomhcheist a bhíos ag iarraidh freagra a fháil dó ná, cén fáth nach bhfuil polaitíocht theanga ann in Éirinn, munab ionann agus sa Bhreatain Bheag? "Mar tá muid santach," a dúirt mo chara, rud a chuir iontas orm. B'é an rud níos measa ná go ndearna sé ciall dom.

B'ábhar iontais dom a chloisteáil uaidh nár chuala sé faoi Plaid Cymru riamh, go háirithe agus eisean chomh paiseanta faoin bpolaitíocht. Mhínigh mé dó go bhfuil sé mar pholasaí acu an Bhreatnais a chur chun cinn go gníomhach, agus dúirt mé gurbh thrua é nach raibh a leithéid de pháirtí ann in Éirinn (níl Sinn Féin cosúil leo, i mo thuairimse; sa Phoblacht ar a laghad). Dá mbeinn i mo chónaí sa Bhreatain Bheag, a dúirt mé leis, níl aon dabht ann go n-éireoinn páirteach le Plaid Cymru mar tá árd-mheas agam dóibh. Ach nílim i mo chónaí i gCaerdydd, táim i mBleá Cliath, agus níl éinne sa Dáil ná sa Seanad ag obair go soiléir ar son na Gaeilge.

Mhínigh mo chara go bhfuil trí mhór-aidhm ag na páirtithe pholaitiúla i mbliana. Is é an chéad cheann ná poist a chruthú; an dara ceann ná cáin a ísliú agus/nó plean an IMF a athphlé, agus ansin tá catagóir eile ann - 'eile'. Tá na páirtithe, dar leis, ag iarraidh am poiblí (.i. am ar an aer) a bheith acu agus iad ag plé an chéad agus an dara catagóir, ionas go gcinneoidís vótaí. Níl éinne acu ag iarraidh am cainte a chur amú agus iad ag plé ábhair a bheadh sa tríú chatagóir toisc go bhfuil siad tánaisteach i súile an phobail. "Is é an t-aon cheantar ina mbeadh an teanga tábhachtach mar uirlis chun vótaí a mhealladh," a dúirt mo chara, "ná na Gaeltachtaí; Gaillimh ach go háirithe. Fiú leis sin, ní hionann sin is a rá go bhfuil sé tábhachtach. Níl."

Thit mo chroí. Níorbh ionann an Ghaeltacht agus y Fro Gymraeg, fiú. Níl an Ghaeilge ina deciding factor sna toghcháin, agus níorbh chosúil go mbeadh sí go brách. Thuig mé go raibh tuilleadh jabs tábhachtach do na hÉireannaigh, ach níor cheap mé go raibh mé i m'aonar nuair a cheapaim go bhfuil cur chun cinn na Gaeilge ina thosaíocht. Tír gan Teanga, Tír a Fuair Bas Fadó, a cheap mé.

Cúpla lá i ndiaidh an phlé sin, áfach, tharla rud aisteach. Dúirt Enda Kenny go ndéanfadh sé ábhar roghnach as an nGaeilge don Árdteist, agus bhog rud éigin i gcroíthe Ghaeilgeoirí óga. Phléasc an idirlíon - Facebook ach go háirithe - le ráitis i gcoinne Fine Gael agus d'eagraigh Aontas na Mac Léinn agus Conradh na Gaeilge agóid chiúin le taispeáint nach raibh Gaeilgeoirí sásta leis an smaoineamh ar chor ar bith. Thaispeáin thart ar sheacht mhíle duine tacaíocht don bhfeachtas nua ar Facebook. Shínigh thart ar 15,000 duine achainí ag léiriú a gcuid míshástachta.

Inniu, chonaic mé agóid ar son na Gaeilge don chéad uair i gcúpla bliain. An é seo tús ré nua?

Blaiseadh Beag de m'Úrscéal Nua!

2011-01-30T23:27:00.001Z

Bhí gach a raibh á rá ag Marc ag meaitseáil an íomhá den sórt fir a bheadh Ciarán ag súil le bualadh leis. Múinteoir gnó agus eolaíochta a bhí ann i meánscoil ar an taobh tuaiscirt den gcathair. Bhí ceol aige, é in ann an giotár agus an pianó a sheinnt. Dúirt sé go mbeadh sé in ann amhrán a chanadh do Chiarán lá éigin. D’éirigh a chroí le gach focal agus gach teachtaireacht dá bhfuair sé uaidh, agus bheartaigh siad chun dul amach le haghaidh chaife ar an Satharn dár gcionn.

Le gach lá a d’imigh, níorbh fhéidir le Ciarán fanacht go dtí gur tháinig an Satharn. De réir na dteachtaireachtaí, níorbh fhéidir le Marc fanacht ach an oiread. Bhí siad á dtéacsáil a chéile i rith gach lae, ag caint mar a bheidís ina lánúin ar feadh na mblianta. Níorbh fhéidir le Ciarán a rá – nó a admháil dó féin – go raibh sé ag titim d’fhear nár bhuail sé leis go fóill, ach bhí sé ag súil go mór leis an gcupán caife sin. Tháinig maidin Shathairn, áfach, agus tháinig teachtaireacht nach raibh Ciarán ag súil leis ar chor ar bith.

Tuilleadh le teacht níos déanaí i mbliana! ;-)

Ealaín na Seanfhocal

2011-01-29T19:17:00.004Z

Tá ealaíontóir Breathnach darb ainm Niki Pilkington tar éis ealaín stíleach le seanfhocail Bhreathnaise a chumadh. Cenedl heb Iaith yw Cenedl heb Galon ('Sé Cine gan Teanga Cine gan Chroí) atá deartha ar an gceann álainn seo, a chuireann Cerys Matthews i gcuimhne dom. Fuair sí an ionsporáid chun ealaíne a nascadh leis na seanfhocail i ndiaidh di teacht abhaile go Morfa Nefyn ar leithinis Llŷn ón gcoláiste i Londain. Tá 26 píosa ealaíne dá cuid ar thaispeáint faoi láthair i nGailearaí Plas Glyn y Weddw i Llanbedrog. Muna bhfuil tú in ann cuairt a thabhairt don nGailearaí, is féidir an-chuid dá healaín a fheiceáil ar a suíomh idirlín.

Bliain Nua, Leabhair Nua!

2011-01-27T19:27:00.003Z

Favela le hAlex Hijmans, é ar cheann de m'údair is fearr liom.

Agus mé ag fanacht chun bualadh le cara liom ar Shráid Uí Chonaill níos luaithe inniu, bhreataigh mé chun am a chaitheamh ag breathnú thart in Eason's. Gan dabht, chuaigh mé caol díreach chun seastán na leabhar Gaeilge, agus b'iontach liom na leabhair nua a fheiceáil ar na seilfeanna!

Caithim árdmholadh a thabhairt do Chois Life, foilsitheoirí a bhfuil tuiscint iontach ar dhearadh clúdaigh - bíonn cuma iontach ar a gcuid leabhar, cibé catagóir ina bhfuil siad. Is iontach a fheiceáil go bhfuil an-iarracht déanta ar dhearadh an chlúdaigh, ionas go mbéidís in ann dul in iomaíocht leis an chuid is mó de leabhair Bhéarla in Éirinn. Sílim féin go bhfuil Cois Life ar cheann de na foilsitheoirí is proifisiúnta dá bhfuil ann in Éirinn, agus

Is é an leabhar nua a bhfuilim ag tnúth go mór mór lena cheannach ná Aiséirí le hAlex Hijmans. Is fan mór de Hijmans mé; is cuimhin liom a chuid colún i bhFoinse a léamh go rialta blianta ó shin agus b'aoibhinn liom a chéad leabhar, Favela. I gcomparáid le Favela, a bhí ina chuntas ar chuid dá tréimhse sa Bhrasaíl, is úrscéal é Aiséirí, é suite i nGaillimh agus bunaithe go héadrom ar eachtraí a shaoil féin. Is deas liom a rá go bhfuil Alex ag teacht go hÉireann chun a leabhar a sheoladh go hoifigiúil san Earrach agus táim ag súil go mór leis an ócáid.

Ba dheas liom a fheiceáil go bhfuil iar-theagascóir de mo chuid, Ríona Nic Congháil, i ndiaidh leabhar nua a scríobh; Úna Ní Fhaircheallaigh agus an Fhís Útóipeach Ghaelach, foilsithe ag Arlen Press. Leabhar faoi shaol na mná "a spreag giniúint agus fás ghluaiseacht na hathbheochana in Éirinn ó aimsir an fin de siècle ar aghaidh." Caithim a rá nach bhfuil mórán eolais agam faoi Úna, mar sin tá sé i gceist agam leabhar nua Ríona a cheannach agus an t-airgead agam - chomh maith le hAiséirí, dár ndó!

Cé go mb'fhéidir go bhfuilim róshean dó - mar tá sé dírithe ar dhéagóirí agus fhoghlaimeoirí Ghaeilge - táim breá sásta le feiceáil go bhfuil ceann de m'údair is fearr liom, Éilís Ní Dhuibhne, i ndiaidh leabhar nua a scríobh. Dordán an teideal atá air, agus is scéal faoi fhadhbanna na ndéagóir atá ann. Thugas sracfhéachaint air agus mé in Easons, agus is cosúil go bhfuil an-obair déanta aici arís.

Níl ann anseo ach cúpla de na leabhair nua a chonaic mé inniu, ach táim ag tnúth go mór le leabhair Ghaeilge na bliana seo a fheiceáil ar na seilfeanna agus a léamh (súil agam!) thar an bhliain. Is soiléir domsa, ar a laghad, go bhfuil litríocht na Gaeilge ag dul ó neart go neart.

Madonna ar an Sean-Nós!

2011-01-26T00:03:00.002Z

Caithim buíochas a ghabháil le cara Twitter liom, Colm Dodd, as an bhfíseán lastíos a chur ar Facebook! Is drag queen cáiliúil í Panti, ach seo anois é mar é féin, Rory O'Neill, agus é ag glacadh páirt i Poorhouse, ócáid de chuid a bheáir féin. Is aisteach leagan sean-nóis de Like A Virgin a chloisteáil, ach an rud is annamh is iontach gan dabht! Séard atá i Poorhouse ná 'oíche de shean-nós meisciúil'(!) agus bheadh tuilleadh eolais ar fáil ar a leathanach Facebook.

Dialann Idirghníomhach!

2011-01-25T23:22:00.003Z

Chuala mé ó chara liom - a bhfuil ag obair mar mhúinteoir árdscoile faoi láthair - gur mhol sí dá mac léinn an blag seo a léamh, agus bhíos an-shásta go deo chun é sin a chloisteáil! Árd-mholadh a bhí ann, agus táim buíoch di as sin.

Cúpla nóiméad ó shin, áfach, bhíos ag caitheamh ama ar Facebook agus thug mé blag Méara Réicivíc, Jón Gnarr, faoi ndeara. Dagbók Borgarstjóra an teideal atá air - Dialann Mhéara - agus thugas faoi ndeara go bhfuil leathanach Facebook aige chun ionadaíocht a bheith ag an suíomh ar an ngréasán soisialta. Smaoineamh iontach a bhí ann, a cheap mé, agus bhí sé ina ionsporáid dom ar shlí nach rabhas ag súil leis. Chruthaigh mé leathanaigh ar Facebook faoi Chlub Blas agus mo chlár raidió, ach níor cheap mé riamh chun leathanach a bhunú ar son mo Dhialainne!

Tá bosca nua ar thaobh mo shuímh anois; níl le déanamh ach Is maith liom a chliceáil ar an leathanach nua-bhunaithe chun tacaíocht a thaispeáint do mo bhlag beag Gaeilge. Thairis sin, bheadh 'leantóirí' an leathanaigh in ann nuashonruithe a fháil ar iontrálacha nua. Tá súil agam go mbainfidh sibh úsáid as agus tá lán-fáilte romhaibh teachtaireachtaí a sheoladh chúm tríd an leathanaigh nua!

Céim eile i dtreo na todhchaí, is dóigh! ;-)

Corp + Anam ag Teacht

2011-01-24T19:51:00.005Z

Tá sraith nua, Corp agus Anam, ag teacht ar an aer ar TG4 ón gCéadaoin, 16 Feabhra ag 9:30i.n. Scríofa agus stiúrtha ag Darach Mac Con Iomaire agus le Diarmuid de Faoite, Maria Doyle Kennedy agus Linda Bhreathnach mar aisteoirí, ba chóir go mbeadh sé ina chlár an-shuimiúil ar fad. Seo trailer dá chuid; caithim a rá gur maith liom an rap Gaeilge atá mar cheol an phíosa seo, ach níor chuala mé riamh é. 'bhFuil tuilleadh eolais faoin gceol ag éinne?

An Chríostaíocht sna Meáin

2011-01-22T14:32:00.007Z

Sula scríobhaim rud ar bith eile, lig dom rud amháin a shoiléiriú; nílim ag scríobh ar son an nuachtáin thíosluaite. Cé go scríobhaim ar an gcorruair do Gaelscéal, níl sé de cheart agam a bheith i m'urlabhraí don gcomhlacht, agus níl fonn orm a bheith mar urlabhraí pé scéal é. Táim ag scríobh mar léitheoir, mar iriseoir agus níos tábhachtaí, mar dhuine aonair.

Chuir litir Bhoia Ní Aodha chuig eagarthóir Gaelscéal isteach orm go mór mór, agus cuireadh i gcló é in eagrán an lae inné (Dé hAoine, 21 Eanáir 2011). Dóibh siúd nár léigh go fóill é, is é seo a leanas cuid den litir;

A Eagarthóir, a chara,

Is ionadh liom gur chuir iris chreidiúnach Chríostaí (?) mar Gaelscéal grianghraf náireach gránna (lch. 9 Nollag 17ú) de chrann Nollag maisithe le coiscíní ag mic léinn ÓÉ [sic] Gaillimh ... An raibh gá do laghad leis an masla úd don leanbh beannaithe um Nollag? ... Mo náire na daoine óga gan puinn ómóis nó moráltachta agus ... as árdán a thabhairt dóibh i Gaelscéal.

Ar dtús báire, ba cheart dom a rá go bhfuil meas agam ar cheart na mná seo chun gearán a dhéanamh. Tá meas agam ar a ceart chun tuairimí a léiriú, agus creideamh a bheith aici. Mar is eol domsa, áfach, ní nuachtán (sin rud eile: ní iris é Gaelscéal) "creidiúnach" ná "Críostaí" é Gaelscéal, agus níor cheart dó a bheith ina leithéid ach an oiread. Is ceart do na meáin chumarsáide a bheith neamhchlaonta ó thuairimí chreidimh, pholaitíochta nó d'aon chatagóir eile. Ní foláir do na meáin a bheith neodrach chun eolas cruinn a sholáthrú dá bpobal. Caithfear a admháil, is dóigh, nach fíor gach ídéal, agus tuigim go maith nach foirfe iad na meáin Éireannacha. Sin ráite, tá muinín agam as Gaelscéal mar fhoilseachán atá i bhfad níos neodraí ná mar a bheadh roinnt foilseachán eile.

Má tá an bhean áirithe seo ag iarraidh iriseoireacht Chríostaí (má tá a leithéid ann) a léamh, ba chóir di cóip den Irish Catholic a fháil; foilseachán nach bhfuil aon fhiúntais le fáil ann, i mo thuairim. Pé scéal é, is é mo chuid molaidh don mbean seo ná tuiscint nach bhfuil an Chríostaíocht chomh tábhachtach i measc na nÓg a thuilleadh - tá ciall acu. Mar a dheirfinnse féin i mBéarla breá Thuaisceart Átha Cliath, cop yourself on, love.

Blas ar an Raidió

2011-01-22T13:54:00.003Z

Caithim a admháil go bhfuilim ag tnúth go mór le hoíche oscailte Bhlas, an club scannánaíochta nua a bhfuil á reachtáil agam le City Arts. Tá gach rud beagnach réidh, agus tá an feachtas meán tosnaithe agam cheana féin.

Is é seo agallamh a rinne mé le Cian Mac Cárthaigh faoin gclub nua ar a chlár Beo ag a Dó ar Raidió na Life ar an Máirt seo caite. Gabhaim buíochas do Chian agus Raidió na Life as an mír fuaime seo a úsáid.

Blas: Agallamh ar Raidió na Life le scottdb

Má tá tuilleadh eolais uait faoi Bhlas, bí linn ar Facebook nó féach ar @BlasDublin ar Twitter.

Hjaltalín Á gCur in Aithne Daoibh

2011-01-22T00:37:00.004Z

Tá ceol na hÍoslainne lán le fuinneamh agus cruthaíocht, agus tá go leor ceoltóir luaite agam ar an mblag seo; Ólafur Arnalds agus Myrra Rós ina measc. Is é banna ceoil Hjaltalín grúpa Íoslannach is maith liom, agus canann siad in Íoslainnis agus i mBéarla. Seo chúibh amhrán darb ainm Feels like Sugar a thaifeadadh go beo i Búðir ar son an tsuímh, Inspired by Iceland.

Is Ionann Cluain Tarbh agus Garðabær!

2011-01-22T00:00:00.006Z

Droichead Oileán a'Bhulla, Cluain Tarbh

Bhí lá breá geal grianmhar againn inné i gCluain Tarbh, agus chuaigh mise agus mo mháthair amach le haghaidh siúlóide ar an bproimeanáid agus chuig Oileán a' Bhulla. B'iontach fuar é an lá, agus bhí sioc fós ar an talamh nár bhfuair solas na Gréine, ach b'álainn an lá é. Bhí sé ina cúis iontais domsa, áfach, nuair a dúirt mo Mham agus muid ag siúl abhaile gurb é a bhfaca sí - an spéir gheal, aimsir fhuar ach grianmhar agus uisce chiúin mar a bhí Cuan Átha Cliath ag an am - an méid a shamhlódh sí faoin Íoslainn. D'aontaigh mé léi; tá íomhá de chineál éigin agam den Íoslainn - samhlaigh Inis Mór Árann, ach níos giorra don gCiorcal Artach. Sin íomhá m'intinne faoin Íoslainn.

Sin ráite, caithfear a rá go bhfuil an-chuid cosúlachtaí idir Éire agus an Íoslainn. Náisiúin oileán muid; bhí muid scartha amach ó Mhór-Roinn na hEorpa don chuid is mó den am, agus traidisiún bunaithe ar an bhfarraige. Is iad laethanta mar an lá sin inné a chuireann i gcuimhne orm gur oileán beag í Éire, cé go bhfuil go leor dul chun cinn déanta againn mar chine. Is aisteach, mar sin, go bhfuilim ag iarraidh dul chun na hÍoslainne, mar níl mo bhaile féin ró-dhifriúil.

Pé scéal é, cloisim ó chara liom go bhfuil Icelandair chun eitiltí idir Keflavík agus Bleá Cliath a chur ar fáil ón Samhradh seo. Ní féidir liom fanacht.

Amhrán: 'Láru Lag' le Myrra Rós

2011-01-18T23:51:00.002Z

Scríobh mé le déanaí faoin amhránaí Íoslannach, Myrra Rós, agus caithfidh sibh an t-amhrán seo a chloisteáil; Láru Lag.

Láru Lag by myrra_ros

Céard is Ainm Dom?

2011-01-18T21:04:00.004Z

Cheapfá gur ceist shimplí é, nár gceapfá? Smaoinigh faoi, áfach. Céard is ainm duit?

Abraimis gur Seán nó Máire d'ainm. An John nó Mary é sin sa Bhéarla, nó an bhfanann sé mar atá agus tú ag caint na teanga sin? An dtugann tú Jean/Marie ort má tá tú ag foghlaim na Fraincise?

Thug mo mháthair Scott orm. Cheapfadh an gnáthdhuine nach ainm Gaelach é, agus seachas an t sa bhreis, is ainm Gaelach é.

Bíodh sin mar atá; ní bhainim - agus ní bhainfidh mé choíche - úsáid as Scot ná Scuit mar fhoirmeacha de m'ainm. Cé go dtagann sé as an nGaeilge, is leagan Anglaithe atá ann. Sin an fáth go léann tú Dialann Scott agus ní Dialann Scuit!

É sin uilig ráite, tá dúshlán os mo chomhair agus mé ag foghlaim na hÍoslainnise. Tá teagascóir neamhoifigiúil agam; deirim 'neamhoifigiúil' mar oibríonn sé ag Háskóli Íslands (Ollscoil na hÍoslainne) ach is neamhfhoirmeálta aon chabhair a thugann sé dom agus is ar-líne a dhéanann muid é. Tá riail de chineál éigin aige, áfach; chun ainmneacha Íoslannacha a thabhairt ar gach dá chuid mac léinn. Mar a cheapfá, ní éasca m'ainm a aistriú go hÍoslainnis!

Seans go bhfuil a fhios agat go bhfuil córas ainmniúchán na nÍoslannach an-chosúil le córas na nGael; Duine Mac(/Ní h)Athar. Más Seán Mac Amhlaidh d'ainm, bheadh an t-ádh dearg ort mar bheifeá in ann é a aistriú go foirfe go hÍoslainnis; Jón Ólafsson. Faraor, níl céadainm Gaelach agus sloinne Normannach chomh réidh lena naistriú. Is é Brian ainm m'athar, is cosúil go bhfuil sloinne annamh ach oiriúnach ann dom; Brjánsson. Tharis sin, is é mo mheánainm - ainm mo Dhaideo - ná Críostóir; Kristófer.

B'í mo chéadainm Gaelach an t-aon 'fhadhb' amháin. Mhol Jón, mo theagmhálaí i Háskóli Íslands an t-ainm Skjöldur Brjánsson, ach níor mhaith liom sin; dá mbeadh orm ainm nua a phiocadh, ba mhaith liom go mbeadh ciall pearsanta taobh thiar den rogha. Is ansin, i ndiaidh an idirlíon a chuardach, a d'aimsigh mé ainm; Finnur. Ciallaíonn sé seachránaí, ach cheapas go raibh sé cosúil leis an ainm Fionn; ainm a bhí in intinn mo Mham dom sula roghnaigh sí Scott.

Leis sin, tá trí ainm agam; Scott Butler, nach úsáidim ó bhíos deich mbliana d'aois; Scott De Buitléir agus anois, mar is cosúil, Finnur Kristófer Brjánsson. Caithim a rá gur maith liom é - bheinn in ann é a shamhlú ar chlúdach leabhair! É sin ráite, phlé mé é seo le mo mháthair agus bhí pointe maith aici; is é Scott De Buitléir m'ainm. Sin an t-ainm a phioc sí dom. Sin an t-ainm a bhfuil ar eolas do mo chairde agus mo mhuintir. Nár cheart dom mé a chur in aithne do mo chairde nua san Íoslainn mar Scott? Nó, cén tábhacht atá ann? An é nach ann ach fuaim, nó an bhfuil ciall speisialta taobh thair de gach ainm?

'bhFuil an Cogadh Thart?

2011-01-18T19:33:00.006Z

I ndiaidh dom dhá bhliain de chlár raidió don bpobal aerach á chur i láthair, táim i ndiaidh an-chuid a fheiceáil; an ócáid ba thábhachtaí don bpobal sin ná páirtnéireacht shibhialta á tabhairt isteach in Éirinn. B'in é príomhsprioc an phobail sin; cogadh ar son comhionannais. Nuair a chonaic mé an íomhá lastuas, cheapas go raibh sé an-oiriúnach go deo do phointe an phíosa seo; anois, don chuid is mó, tá sé sin buaite acu.

Deirim an chuid is mó mar níl cearta uchtála ag lánúnacha aeracha & leispiacha go fóill. Is é tuairim go leor duine, mar sin, nach bhfuil ach céim amháin glactha againn ach go bhfuil go leor ann fós lena bhaint amach. Níl sé i gceist agam ar chor ar bith chun luach na gcearta uchtála a ísliú, ach is é mo thuairim féin go dtabharfar ar fáil iad sara bhfad. Lastigh d'fhiche bliain, tá stádas an hómaighnéasaigh i ndiaidh athrú ó choirpeach go duine a bheadh in ann a p(h)áirtnéir a phósadh, agus gan leithcheal a fhulaingt ón bpobal nó ón stát. Is dul chun cinn dochreidte é an méid atá bainte amach ag an bpobal LADT, agus tharla sé go han-thapaidh. Ní chreidim nach mbronnfar cearta iomlána chomhionannais ar thuismitheoirí choimhghnéis go brách. Bronnfar gan mhoill iad, ach sílim féin gur chóir don bpobal aerach céiliúradh a dhéanamh don méid atá acu, i mbliana ach go háirithe.

Ba cheart go mbeadh sé soiléir go bhfuilim ag caint faoi chúrsaí an phobail aeraí in Éirinn amháin. Tá rudaí úafásacha, dhéistineacha á ndéanamh ar dhaoine LADT ar fud na cruinne; ionsaithe ghnéis ar leispiacha i dtíortha san Afraic; déagóirí á marú féin toisc bhullaíocht hómafóbaigh; daoine LADT ag dul ar iarraidh 'gan chúis' agus na mílte ionsaí eile. Nílim a' rá nach dtarlaíonn a leithéid in Éirinn riamh, ach caithfear a admháil go bhfuil cúrsaí anseo i bhfad níos oscailte, níos sábháilte agus níos fearr ná tíortha eile na hEorpa agus an domhain.

Mar sin, an bhfuil an cogadh buaite, nó an é nach bhfuil ach troid amháin inár ndiaidh? Más Neamh ar Thalamh do dhaoine LADT í Éire, an gciallaíonn sé sin nár chóir d'Éireannaigh bacadh le cúrsaí neamhionannais thar lear? Oibríonn cara liom ar IGLYO; (.i. Eagraíocht Idirnáisiúnta na Óg Aeraí agus Leispigh) agus cloisim go mbíonn cúrsaí go han-olc ar fad in áiteanna áirithe. Ach mar dhuine amháin i gcathair ar imeall na hEorpa, céard is féidir liomsa - nó le héinne eile - a dhéanamh? An freagra ná brathann sé. Más duine gníomhach thú, b'fhéidir go mbeadh spéis agat i nGréasán Gníomhachta LADT de chuid Amnesty International. Bhíos féin páirteach in imeachtaí dá chuid anuraidh, agus seoladh daoine chun Vilnius na Liotuáine chun tacaíocht a thabhairt d'fhéile Bhróid na cathrach sin, Baltic Pride. Níos giorra dár gcuid tairseach, agus shiúl mise le dream Amnesty i mórshiúl na Féile Bróid i mBleá Cliath anuraidh.

Mise agus cara liom i ndiaidh na mórshiúile

Munar féidir leat a bheith páirteach le hAmnesty nó a leithéid, is dóigh go bhfuil an idirlíon an-úsáideach go deo chun aird a tharraingt ar scéalta LADT. Níl scéalta ar nós mac nua Elton John nó seó nua RuPaul i gceist agam, ach scéalta ar nós na beirte óig ón Iaráic a chuirfear chun báis go luath; scéalta uafáis nach mbeadh cloiste ag mórán inár bPárthas nua. Is éasca scéalta a scaipeadh nó tráchtaireacht a dhéanamh orthu, buíochas leis na meáin shoisialta agus an bhagadóireacht.

Mar sin, cuirim an cheist orainn arís; an bhfuil an cogadh thart? Ní dóigh liom go bhfuil agus tá neart fós ann le déanamh, ach níl sé ina chogadh in Éirinn a thuilleadh, agus caithfear a bheith buíoch de sin.

Amhrán Gàidhlig: "Latha Math"

2011-01-18T15:03:00.003Z

Is minic a fhéachaim ar a bhfuil ag tarlúint sna healaíona sa Bhreatain Bheag, ach ní dhéanaim go minic é le hAlbain. Mar sin, ba dheas liom an físeán ceoil seo a aimsiú trí Twitter! Seo iad Mànran agus a n-amhrán, Latha Math;

Blas ag Teacht!

2011-01-17T13:45:00.002Z

Seolfar Blas, mo chlub scannánaíochta nua in éineacht le CityArts, ar an Máirt, 15 Feabhra ag 7i.n. Cosnoidh sé €5 le haghaidh ballraíocht lae, nó €50 le haghaidh ballraíocht bhliana - 12 taispeántas do luach 10.

Rinneas físeán inniu ag CityArts lena mhíniú, agus is féidir dul chuig cityarts.ie/gaeilge chun tuilleadh eolais a fháil amach faoi.

Myrra Rós Á Cur in Aithne Daoibh

2011-01-16T14:28:00.005Z

Táim an-thógtha leis an Íoslainn, toisc - b'fhéidir - go bhfeicim an chosúlacht idir ár dtírín féin agus é toisc gur oileáin iad an dá thír. Tá fuinneamh faoi leith ag an dá áit, agus tá siad aisteach ar shlite dhifriúla freisin!

Seo amhrán a d'aimsigh mé, buíochas le Sonic Iceland; The House The Home leis an amhránaí Myrra Rós Þrastardóttir. Más maith leat é, bí cinnte chun Is maith liom a chliceáil ar a leathanach Facebook.

An Astráil Buailte go Dona ag Tuilte

2011-01-08T14:47:00.001Z

Tá fórsaí airm na hAstráile faoi bhrú inniu mar a dhéantar iarracht chun pobal chathair Rockhampton i stát Queensland a shábháil ó thuilte a bhfuil ag bá na cathrach. Is iad seo na tuilte is measa dá raibh ag an stát Astrálach ar feadh caoga bliain.

Le bóithre agus aerphort na cathrach scoite amach ón gcathair í féin toisc na huiscí tuile, ní mór don arm Astrálach bia agus soláthraí eile a eitilt isteach chuig baile Mackay agus iad a bheith beirthe ar thrucailí chun na cathrach. Dar le tuairisc amháin, níl ach bóthar amháin ó thuaidh á nascadh leis an gceantar agus níl údaráis ag tabhairt cead taistil ach amháin do lucht an cheantair agus fórsaí mhiliteacha.

Ní hé Rockhampton – a bhfuil daonra de 75,000 ann – an t-aon bhaile atá buailte ag na tuillte; tá thart ar dhá bhaile is fichead faoi uisce faoi láthair, á chur isteach ar níos mó ná 200,000 duine. Más fíor na réamhfhaisnéisí, báfar thart ar chúig chéad teach faoin gCéadaoin seo chughain. Tá triúr marbh ag na tuilte ó am Nollag go dtí seo.

Bíodh maith nó olc é, tá taithí ag muintir na háite ar conas déileáil le tuilte. “Beidh cuimhne ar mhuintir Rockhampton ar thuilte na mblianta 1991 agus 1954,” arsa Anna Bligh, príomhaire stát Queensland. “Tá abhannacha an cheantair arduithe go mór agus is baol nach n-ísleofar iad sar’ i bhfad.” D’ainneoin comhbhrón na príomhaire, cáineadh go mór í le déanaí toisc gur cheiliúraigh sí Oíche Chinn Bhliana i Sydney fad is a bhí dochar á dhéanamh ag na tuilte ina bailestát.

Idir an dá linn, mhol méara Rockhampton Brad Carter do dhaoine a raibh imníoch faoina gcuid teach aistriú chun na hionad aslonnaithe. “Má iarrann póilín ort chun bogadh, ní mór é a dhéanamh. Táimid á rá sin chomh hatruach agus is féidir, ach má thugtar an ord sin, caithfear do bhaile a aslonnú.” Thairis sin, mhol Carter do mhuintir na háite gan dul isteach san uisce toisc an méid a bhásaigh cheana féin agus siar i 1991.

Tá an cás i ndiaidh éirí níos fearr i mbailte eile an stáit; Theodore, Condamine agus Emerald ina measc. Sin ráite, níl deireadh na tubaiste le feiceáil go fóill; tá cuid de Queensland, a bhfuil níos mó ná achar na Fraince agus na Gearmáine le chéile, anois ina muir mór intíre. Beidh an Bruce Highway – príomh-mhótarbhealach an chósta thoir – dúnta ar feadh deich lá agus is cosúil go gcaithfear mótarbhealach an tuaiscirt a dhúnadh chomh maith.

Blas a Fháil ar Scannánaíocht!

2010-12-20T20:57:00.004Z

Tá cúrsaí ag éirí go mall ach go maith leis an tionscadal is déanaí dá bhfuil faoi bhun agam. Lua mé cheana go rabhas ag obair le hIonad CityArts i lár na príomhchathrach chun club scannánaíochta na dteangacha Ceilteacha a bhunú. Blas an t-ainm atá air; focal speisialta atá ann toisc go bhfuil sé sna sé theanga Cheilteach go léir - an t-aon difríocht atá ann ná litriú an fhocail sa Bhriotáinis: blaz. Pé scéal é, is ainm foirfe don gclub é toisc go bhfuil sé i gceist agam blas scannánaíochta a thabhairt don bpobal.

Mar chuid den sceideal, taispeánfar gearr- agus fad-scannáin as Gaeilge, Breatnais, Gàidhlig, Cornais agus (más féidir) Briotáinis freisin. Go dtí seo, táim i ndiaidh dul i dteagmháil le TG4 agus Léiriúcháin ROSG in Éirinn, S4C agus Llyfrgell Genedlaethol Cymru (.i. Leabharlann Náisiúnta na Breataine Bige) chomh maith le BBC Alba, FilmG agus comhlachtaí phríobháideacha sa Bhreatain agus in Éirinn. Má éiríonn go maith le pleananna, seolfar an club i mí Feabhra.

Idir an dá linn, má tá spéis agat i scannánaíocht nó i miontheangacha eile, ba bhreá liom é dá rachfá chuig an leathanach Facebook nó an próifíl Twitter chun tacaíocht a thabhairt don gclub. Mar is eol daoibh, is tábhachtaí an focal a scaipeadh chun rath a bheith ag an tionscadal seo. Má tá ceist agat, is féidir r.phost a sheoladh chuig blas@cityarts.ie.

Nílim i mo Londanach... go Fóill

2010-12-07T21:01:00.004Z

Is cúis bhróid dom é an fíric gur rugadh i Londain mé, ach tógadh as an gcathair mé nuair a bhíos sé seachtainí d'aois nó mar sin de. Tógadh i gCluain Tarbh mé, ach ní fhaca mé Londain arís go dtí mí Aibreáin na bliana seo - thart ar 21 bliain níos déanaí! Táim díreach ar ais ó mo dhara turas ann, agus bhí sé chomh nádúrtha dom a bheith ag súil timpeall na cathrach Sasanaí is a bhíonn sé dom a bheith i mBleá Cliath.

Cúpla seachtain ó shin, agus mé ag ól coke sa Front Lounge le mo chara Colm, thosaigh sé ag caint faoina chuid saoire óna phost mar bhainisteoir shiopa ceoil. Bheartaigh sé chun seachtain a chaitheamh i Londain, áit nár thug sé cuairt di riamh ina shaol. Bhí iontas orm a chloisteáil nach raibh sé ann riamh, agus é ar chomhaois liomsa, ach bhí tuilleadh iontais agus beagán imní orm a chloisteáil go raibh sé ag dul ina aonar. "Caithfidh tú a bheith cúramach agus tú ann," a dúirt mé. "Is iontach an áit í, ach is féidir le haon chathair a bheith dáinséarach do thurasóirí."

Stop Colm a chuid cainte ar feadh soicind. "Actually," a dúirt sé, "céard atá á dhéanamh agat idir an Déardaoin seo agus an gCéadaoin ina dhiaidh?"

"Faic, is dóigh," a d'fhreagraigh mé, a fhios agam ar a raibh i gceist aige. B'in tús agus deireadh an scéil. Bhí sé socraithe go rachfainn leis go Londain; bheadh sé ina chraic mhór de bheith ar saoire le cara, agus bhí eolas agam ar an gcathair. Pé scéal é, bheadh sé i bhfad níos fearr dó a bheith ag dul thall le duine eile.

Lastigh de chúpla nóiméad de bheith in Aerfort Stansted, mhothaigh mé nár imigh sé mhí idir an lá sin agus an lá deireanach agus mé i Londain ag tús mhí an Mheithimh. Ba chosúil gurbh é an lá arú inné a bhí ann ó bhíos ag taisteal go Londain ón aerfort, agus ba dheas liom an mothúchán sin. Phioc Colm óstán in Aldgate East, áit ina bhfuil an-chuid Pacastánach agus Indiach ina gcónaí. Agus an-dhúil agam i mbia Indiach, bhí mise breá sásta nuair nár fhaca mé ach a leithéid ar bhiachlár an óstáin! Ba dheas an seomra é, agus bhí an óstán suite timpeall an chúinne ó stáisiún tiúib Aldgate East. Mar sin, bhí sé breá éasca dúinn taisteal timpeall na cathrach; cheannaigh muid cártaí Oyster do thaisteal seachtaine le haghaidh timpeall £27.

Chaith mé an-chuid ama timpeall Soho, ag baint taitnimh as cultúr na gcaifé agus an 'sráidbhaile aerach' mar a thugtar air. Tugaim faoi ndeara na difríochtaí idir an gay scene i mBleá Cliath agus Londain; tá tuilleadh béime ar íomhá an choirp. Muna bhfuil ballraíocht do spórtlainn éigin agat, ní fiú dul chuig clubanna oíche áirithe. Tá sé suimiúil, ach ní hionann sin is a rá nár chóir dul go Soho, ach caithfear a bheith cinnte de cén sórt duine thú sula dtéann tú. Muna bhfuil, bheifeá in ann a bheith gafa le daoine nó slite beatha mí-shláintiúla. Sin ráite, bheifeá in ann an rud céanna a rá faoi scene Bhleá Cliath, ach níl sé ar an leibhéal céanna is atá Londain. Pé scéal é, bhaineas féin as mo lattè soya a bheith agam i gCaffè Nero ar chóirnéal de Frith Street agus Old Crompton Street. Cé nach ró-speisialta é, is é m'áit is fearr liom é i Londain. San oíche, thug muid cuairt do chlub oíche cáiliúil, G-A-Y, i measc clubanna eile.

Ar an Luan, bhí ar Cholm turas lae a thógáil go hEabhrac, mar sin thug mise cuairt do Mhúsaem Londan, sula ndeachaigh mé go Soho chun leabhar nóta agus peann a cheannach, agus thosaigh mé ag scríobh scriopta! B'fhada dom an uair deireanach agus fonn scríbh orm, mar sin d'fháiltigh mé an tonn nua cruthaíochta seo, agus mé ag scríobh i gCaffè Nero Soho.

Caithim a admháil; níl 'fhios má mhothaím compórdach i Londain toisc gur rugadh ann mé, nó toisc go bhfuil an méid sin Éireannach ann cheana féin, nó go bhfuil páirteanna den gcathair ró-dhifriúil ó Bhleá Cliath. Cibé cúis atá ann, táim in ann mé féin a shamhlú, agus mé i mo chónaí i Londain ag pointe áirithe i mo shaol. I ndomhan foirfe, bheinn ag obair do chomhlacht mór ar nós an BBC nó a leithéid, árasán a bheith agam agus a bheith in ann eitilt ar ais go hÉireann gach cúpla seachtain. Sin ráite, tá go leor fós le déanamh agam in Éirinn.

Ardán Nua do Dhearadh in Éirinn

2010-12-07T01:08:00.003Z

Seans gur tusa an sórt duine nach tuigeann cúrsaí deartha. B’fhéidir go gceapfá go mbeadh cuma deas ar rud éigin, ach ní bheifeá cinnte dá mbeadh sé oiriúnach nó cá rachadh sé i do theach nó d’árasán féin. Nó, b’fhéidir go bhfuil tú in ann an difríocht a fheiceáil idir Arne Jacobsen agus Aalto Alvar. Cibé leibhéal tuisceana atá agat, bheifeá in ann úsáid a bhaint as siopa idirlín nua, ubode.ie.

Bunaithe ag Gary Tiernan, dearthóir troscáin agus fear gnó as Mainistir na Búille i Ros Comáin, is imeartas focal é Ubode, a fhuaimnítear mar iú-bód nó you-bode, ar ‘uirbeach’ agus ‘abode’ i mBéarla. D’ainneoin an focal uirbeach, is é tuairim an bhunaitheora ná ‘go mb’fhéidir le píosa comhaimseartha á chur i lár chistin thuaithe agus gan á bheith as áit.’

Cé go bhfuil cáilíocht aige i ngnó agus margaíocht, fuair Tiernan a chuid oiliúna i gColáiste Troscán Leitir Fraic (mar chuid d’Institiúd Teicneolaíochta na Gaillimhe-Mhaigh Eo) sula mbog sé ar aghaidh le bheith ag obair i bhforbairt tháirge agus ansin do bheith ina chomhairleoir ceannaíochta (buying advisor) do chomhlacht mór deartha in Éirinn. I ndiaidh don gcomhlacht dúnadh anuraidh, tugadh seans go Gary a ghnó féin a bhunú fé dheireadh. Ach, agus an gcúlú eacnamaíochta fós linn, an raibh an t-am oiriúnach do ghnó a bhunú?

“Bhí sé an-oiriúnach,” arsa Tiernan, “mar thug sé an deis dom am a chaitheamh ar a bhfuilim féin ag iarraidh a bhaint amach as saol an ghnó. Toisc an ghéarchéim, tá comhlachtaí mhóra toilteanach plé leis ‘na daoine bheaga’ toisc nach bhfuil an dá ghrúpa acu ag tuilleamh go leor airgid a thuilleadh chun neamhaird a dhéanamh ar a chéile.” Chomh maith le díoltóirí agus soláthraithe, bhí tacaíocht ag Tiernan óna bhanc. “Deirtear nach bhfuil na bainc ag tabhairt airgid amach a thuilleadh, ach ní raibh fadhb agamsa mo chuid maoiniú a fháil uathu toisc go raibh mo phlean gnó cruinn, go háirithe agus figiúirí i gceist. Tá tuiscint mhaith agam ar airgead toisc mo chúlra i margaíocht, agus bhí muinín ag mo bhanc ionam mar gheall ar sin.

Cé nár seoltadh an suíomh go hoifigiúil go dtí 4 Samhain, tá thart ar 700 cuairteoir faighte ag ubode.ie lastigh de sheachtain amháin, ag taispeáint suim mhuintir na hÉireann ann cheana féin. Le brandaí mhóra ar nós Normann Copenhagen agus Bodum na Danmhairge, Joseph + Joseph Shasana agus an dearthóra Éireannaí Orla Kiely, tá rogha maith ag an gcustaiméir ón siopa arlíne seo. Le réimse atá chomh leathan, áfach, an bhfuil nasc comónta eatarthu go léir? “Níl,” dar le Gary, “seachas go bhfuil ‘feidhm’ ag na hearraí uilig. Is é mo thuairim féin ná mura bhfuil feidhm ag rud éigin, níor chóir go gceannaítear é nó go gcuirtear i do theach é. Tá gach a bhfuil ar fáil ar an suíomh ar chaighdeán árd agus níl an praghas go ródhona ach an oiread.”

Mar a leanann an suíomh ar aghaidh, tá súil ag Tiernan go leathnófar réimse na ndearthóirí Éireannacha ar Ubode, toisc nach bhfuil ach Éireannach amháin – Orla Kiely a bhfuil lonnaithe i Sasana – ar fáil ar an suíomh. Sin ráite, is é tuairim Tiernan ná nach bhfuil stíl Éireannach faoi leith i ndearadh, i gcomparáid le stíl thipiciúil na Lochlainne nó na Meánmhara. “Níor chóir,” ar sé, “go mbeadh an dearadh srianta don tír ina bhfuil sé déanta. Más maith an táirge, ba chóir go mbeadh sé compordach in aon seomra, in aon tír.”

Mar shuíomh idirlín, is féidir le héinne (a bhfuil an t-idirlíon acu!) cuairt a thabhairt don siopa agus earraí a cheannach dá b(h)aile. Má cheannaítear €100 d’earraí, seoltar iad chuig an custaiméir saor in aisce (nuair a chosnaíonn a leithéid €7 de ghnáth) cibé áit ina bhfuil siad in Éirinn. De réir an bhunaitheora, ba chóir go gcabhródh sé seo le hÉireannaigh chun dearadh maith a thabhairt isteach dá chuid áitreabh. “Tá trí shórt duine ann in Éirinn maidir le tuairimí faoi dhearadh,” arsa Gary, “is féidir leis an chéad sórt rudaí dheasa a cheannach gan tuiscint ar a théann go maith lena chéile. Ceapann an dara sórt go bhfuil ‘dearadh maith’ ródhaor le ceannach, agus ní thuigeann an tríú sórt dearadh ar chor ar bith.

Má tá daoine ón tríú chatagóir ag iarraidh dearadh a thuiscint, b’fhéidir go mbeidís in ann tosnú leis an siopa seo.

www.ubode.ie

[Nóta faoin íomhá: Gloiní Bhranda (Brandy Glass) le Normann Copenhagen ar fáil ar ubode.ie ag €39.95]

Cúrsaí ag Dul in Olcas

2010-11-22T21:24:00.003Z

Táim i mo shuí i gcaifé álainn, dea-dheartha i lár na príomhchathrach. Tá snagcheol á sheinnt go bog, coinnlí lasta agus boladh na gcrepes san aer. Tháthnóna dorcha Geimhridh atá ann, ach in ainneoin na fuachta lasmuigh, táim i mo dheachompórd i gcoirnéal an chaifé.

Cé go bhfuil an ceol an caife go haoibhinn sa chaifé comhaimseartha seo, níl ann ach seachtar gcustaiméir eile, gan mé féin a chur san áireamh. Thairis sin, is iar-fhostaithe an chaifé iad beirt. Leis sin, éiríonn figiúir na bhfíor-chustaiméirí níos lú. Tá cáil bainte amach ag an gcaifé le pobal na cathrach mar áit dheas fhaiseanta, mar sin is aisteach dom é a fheiceáil gan mórán a bheith ann. B'fhéidir go mbeifear in ann locht a chur ar an aimsir (bhí sé ag stealladh báistí uair a' chloig níos luaithe) nó an lá atá ann. Ach níl sé aisteach a bheith sa chathair sna seachtainí roimh an Nollaig. Cibé cúis atá ann, ní eisceacht é an caifé áirithe seo; tá an bhialann trasna an bhóthair sách folamh, freisin.

Úsáidtear an focal uafásach Béarla sin - recession - i ngach foilseachán in Éirinn. Cé go raibh na meáin ag deánamh tráchta ar scéal ar dtús, d'éirigh leo mantra a chur inár gcuid intinn; tá an eacnamaíocht ag teipeadh orainn, mar atáimidne ag teipeadh ar an eacnamaíocht. Ach is iad na hÉireannaigh an t-aon dream a bhí chomh gafa sin leis an gcúlú eacnamaíochta, sular éirigh leis chomh dona sin in Éirinn is atá sé faoi láthair. Anois, tá leithscéal ceart againn chun gearáin a dhéanamh; is cosúil go bhfuil ár rialtas lofa ar tí titim, tá smacht ár n-airgid i lámha údarás eile, agus tá scoth na n-óg ag éalú ón oileán seo s'againne. Agus, don chéad uair riamh, tá mise ag smaoineamh faoin rud céanna a dhéanamh, freisin.

Is duine de ghlún na Celtic Cubs mé. Tógadh in Éirinn mé, ag tréimhse ina raibh an tír ag fás agus ag forbairt. Bhí gach rud agus seans ar fáil dúinn, de réir dealraimh. Bhímuid dearfach, mar ghlún, mar ní raibh daoirse ár sinsir (ár dtuistí féin ina measc) ach ina cheacht staire ar scoil. Ní raibh ann ach féidirtheachtaí. Ach beagán ar bheagán, thit Neamh go talamh. D'éirigh fadhbanna na bhforbróirí talún chun solais. Bhí tionchar orthu ar na bainc, agus d'éirigh an fhadhb i bhfad níos measa ag luas níos tapúla ná mar a bhí éinne ag súil leis, ar nós traein as smacht.

Admháilim go hoscailte nach dtuigim eacnamaíocht ar chor ar bith. Agus an t-ábhar ar fáil dom ar scoil, bheartaigh mé chun staidéar a dhéanamh ar an ealaín ina hionad. Ní raibh sé praicticiúil, ach thaithin an ealaín liom ag an am. Is trua dom anois é mo rogha staidéir.

I ndiaidh na nuachta is déanaí, .i. go bhfuil cosúlacht ar an scéal go bhfuil an rialtas chun titim, mothaím brón agus trua don tír agus dá muintir. Mothaím go bhfuilim ag iarraidh éalú ón Titanic, thall go Londain nó thiar go Meiriceá. Níor shamhlaigh mé riamh go scríbhfinn a leithéid de ráitis, ach tá an t-atmaisféar in Éirinn chomh trom sin go bhfuil sé deacair m'anáil a tharraingt. Tuigimse go maith an chúis gur imigh cuid de mo chairde cheana féin, agus nílim chomh cinnte faoi mo thodhchaí féin. Bhíos ag caint le mo chara Alison faoi; cheap an bheirt againn nach rachfaimís thar sáile mar bhí an méid sin spéise againn sa Ghaeilge agus nach mbeimís in ann a bheith inár gcónaí thar lear. Anois, áfach, tá ár gcuid smaointe athruithe; tá Alison ag iarraidh bogadh go hAlbain chun díriú ar a cuid spéise sa Ghàidhlig, ach fanfaidh mise in Éirinn chomh fada is atáim in ann post lán-aimseartha a fháil sna meáin. Má tá orm é a chuardach i Londain, áfach, glacaim leis.

Gearrscéal: "Caife"

2010-11-21T18:15:00.002Z

Dóibh siúd a thabharfadh faoi ndeara í, bhí cuma deas go leor ar Áine. Bheadh an blús bán iarnáilte go deas aici; cnaipe amháin ar oscailt chun a muinice airgid a thaispeáint. Uaireadóir airgid ar chaol a láimhe chlé, brístí dhubha agus bróga dhubha dheasa. Bheadh a cuid gruaige déanta suas aici go stíleach freisin, don chuid is mó den am. Ní bheadh éinne in ann 'gránna' a thabhairt d'aon chuid dá cuma.

Mar sin féin, ní raibh cairdeas ná cairdeamh aici le héinne eile san oifig. Bheannódh sí d'éinne a shiúlfadh thar a deasc ar maidin, agus déarfaidís 'heileo' ar ais di, ach b'in an méid. Ní bheadh lón aici sa chaifé leis 'na cailíní', níor chaithfeadh sí toinín le Josie agus Gráinne in aice le cúldhoras an fhoirgnimh agus níor fhaighfeadh sí cuireadh chun teacht chuig an teach tábhairne tráthnóna Dé hAoine. Bheadh daoine na hoifige dea-bhéasach d'Áine, ní raibh sí sa ghrúpa riamh.

Buaileadh an guthán ar a deasc, á tabhairt amach as a cuid smaointe. "Good morning, Digital Distribution," a dúirt sí gan smaoineamh. Obair gan smaoineamh a bhí ann sa phost sin, dar léi.

"Oh yes, Mr. Reynolds, just one moment please," a dúirt sí go béasach i ndiaidh tamaillín, sula gcuir sí an glaoiteoir ar aghaidh chuig bainisteoir na hoifige. Cliant mór a bhí i Mr. Reynolds, agus nascfadh a ghlaoch leis an mbainisteoir gan chúis a bheith de dhíth air. Bhí an nós sin ar eolas aici le fada. Bhí mórán ar eolas aici. Bhí a fhios aici go n-ólfadh an bainisteoir - Gerry - lattè gach maidin. Bhí a fhios aici nach bhfreagródh Catherine sa rannóg poiblíochta aon ríomhphost go dtí an tráthnóna. Bhí gach duine san oifig beagnach cinnte go raibh rud éigin ar siúl idir Gerry agus a rúnaí, ach bhí a fhios ag Áine nárbh pháirtnéir gnó amháin é Mr. Reynolds, ach páirtnéir den gcatagóir eile a bhí ann chomh maith. Ba chosúil nár thuig éinne eile san oifig é sin ach Áine.

Bhí sí tuisceanach den gcaidreamh idir Gerry agus Mr. Reynolds. Bhí sí tuisceanach den mhodh oibre a bhí ag Catherine i bPoiblíocht. B'é an t-aon rud nár thuig sí, áfach, ná cén fáth go raibh sí scartha amach ó dhream na hoifige. Bhí sí nua go leor sa phost sin, ach níor cheap sí go mbéidís chomh mí-fháiltiúil sin di.

D'imigh an lá, beagán ar bheagán. Chaith sí am lóin ina haonar i gcaifé beag deas ar Shráid Mhic Liam, ag ithe ceapaire sailéid agus ag léamh úrscéil a d'aimsigh sí i dteach máthar. Rinne sí dearmad fuithi féin san uair a fuair sí le haghaidh lóin, caillte i leabhar agus cupán caife taobh léi.

"Gabh mo leithscéal," a dúirt fear a bhí ina sheasamh in aice lena bord ab fhearr léi sa chaifé. "Níl aon chathaoir eile saor anseo - am lóin, tuigeann tú." Thaispeáin sé miongháire cuthaileach. "Árbh fhéidir liom suí síos in aice leat?"

"Ó," a d'fhreagair Áine, nach raibh ag súil le bheith ag caint le héinne, go háirithe i ndiaidh do mhuintir na hoifige a bheith chomh ciúin di ar feadh na maidine. "Cinnte, tá go leor spáis anseo." Bhog sí a cupán caife a bhí i lár an bhoird agus tharraing sé an chathaoir amach amach as an mbord agus shuí sé síos, a cheapaire á chur a chuid nua den mbord. D'fhéach Áine air go scioptha; fear árd a bhí ann le cuma aclaí go leor aige, ar nós go raibh sé ina imreoir rugbaí. Bhí gruaige dhubh agus súile ghlasa aige, é gléasta i gculaith deas gnó, le léine liath agus carbhat dubh. Tháinig freastalaí an chaife chuige chun cupán caife a thabhairt dó le hól leis an gceapaire.

"Go ra' maith agat," a dúirt sé leis go béasach, ag taispeáint an mhiongháire céanna arís. Thóg sé an cupán go cúramach as lámha an fhreastalaí, sula gcas sé i dtreo Áine.

"Bhíos ag súil leis seo ar feadh na maidine!"

"Nach bhfuil meaisín caife ann san áir a oibríonn tú," a d'fhiafraigh Áine, agus miongháire uirthi.

"Tá, ach níl an caife sin go deas ar chor ar bith. Stuif uafásach instant atá acu, agus i ndiaidh dom tréimhse a chaitheamh ar an Mór-Roinn, is deacair maireachtáil gan fhíorchaife - go háirithe má tá tú gafa leis, cosúil liomsa!"

"Cá raibh tú, mar sin?"

"Páras, ar feadh seal," a d'fhreagair an fear, "ach bhí orm oibriú ar feadh leathbhliana in Amstardam, freisin. Ní raibh mo chuid Ollainise go han-mhaith, ach d'fhoghlaim mé go tapaidh conas caife a ordú." Rinne an fear gáire roimh bhreathnú ar chlúdach an leabhair a bhí i lámha Áine.

"Scéal maith atá ann ansin," a dúirt sé, agus é ag cur siúcra isteach ina chaife bán. "Léigh mé féin é bliain nó dhó ó shin."

Bhí ionadh ar Áine é sin a chloisteáil ó fhear óg - é ar chomhaois léi, in aon chor - dá leithéid. Chas sí an leabhar chun breathnú ar an gclúdach; ba léir uaidh go raibh an leabhar cuíosach sean, agus é dírithe ar mhná. Ba thrua mór di, a cheap sí, má bhí sé aerach.

"Fuair mise é ó theach mo Mham; ceapaim go raibh sé aici ó bhí sí níos óige. Conas a raibh sé agatsa?"

"Bhí orm é a léamh do mo chúrsa Béarla san ollscoil," a d'fhreagair sé, ag casadh na siúcra ina chaife. Iontach, a cheap Áine, tá seans ann fós go bhfuil sé díreach.

Buaileadh guthán an fhir óig, agus thóg sé amach as a phóca seaicéid é. Thosaigh sé ag caint leis an nglaoiteoir ansin, ag thabhairt seans d'Áine tuilleadh dá húrscéal a léamh. D'ól sí braonáin dá caife féin agus í ag léamh, ag tabhairt sreac-fhéachaint ar an bhfear óg gach nóiméad nó dhó. Ní raibh aon dabht ann go raibh sé dathúil, agus ba dheas é go raibh sé sásta labhairt léi. Thaispeáin sé sin di go raibh sé cairdiúil agus dea-bhéasach, nó, nach raibh sé ach ag iarraidh a scíth a ligint san aon áit a bhí saor sa chaifé. Pé scéal é, bhí sí sásta an comhluadar a bheith aici, cé gurb stráinséir é. I ndiaidh nóiméid, dúirt sé slán leis an té lena raibh sé ag caint ar an nguthán, agus chuir sé ar ais ina phóca é.

"So, céard a cheapann tú faoin leabhar sin," a dúirt sé le hÁine, i ndiaidh dó braon caife a ól.

"Go maith... tá sé cineáilín mall i bpáirteanna, ach tá scéal maith ann."

"Cén caibidil ar a bhfuil tú?"

"A ceathair," a d'fhreagair sí. "Is dóigh go bhfuil eolas maith agat air, má tá sé déanta agat san ollscoil."

"Bhí," a dúirt sé, "ach rinne mé cúpla bliain ó shin é. Ní chuimhin liom mórán faoi, seachas an deireadh. Ach, ní dhéarfaidh mé faic leatsa faoi sin." Rinne siad beirt gáire beag.

"Mise Tony."

"Áine."

"Deas bualadh leat, a Áine," arsa Tony, sular fhéach sé ar a uaireadóir. "Caithimse dul ar ais chuig an oifig, ach an mbeidh tú anseo amárach ag am lóin?"

"Seans maith go mbeadh, cén fáth?"

"B'fhéidir go mbeinn in ann caife a cheannach duit, agus bheifeá in ann an scéal sin a chur i gcuimhne dom?"

Tháinig miongháire ar aghaidh Áine mar a d'fhéach sí anuas ar an mbord, meascán d'áthas agus náire uirthi. "Ba bhreá liom é sin, cinnte."

"Iontach! Feicfidh mé amárach thú mar sin," a dúirt Tony, sula gcas sé i dtreo an dorais.

I ndiaidh é sin, ba chuma le hÁine muna labharfadh éinne ina hoifig léi.

Dán as Danmhairgis

2010-11-21T15:32:00.002Z

Táim ag foghlaim na Danmhairgise faoi láthair, agus rinne mé iarracht inniu dán a scríobh sa teanga. Ní hé mo chéad iarracht é, ach is iarracht ceart é an uair seo. Inis dom céard a cheapann sibh.

Den Ka' Jeg Høre

Jeg ka' ikke se kirkens klokketårn
Fra soveværelsets vindue,
Men den ka' jeg jo høre;
Den ringer, til at lokke folk
Til at tænke et øjeblik.

Den ringer, og jeg lytter,
Men jeg skal ikke gå
For man ka' tænke for selv
Uden præste eller kor -
Gud er gæst hos mig.

Søndag, den 21. november 2010

Tig Liom É a Chloisteáil

Ní thig liom túr chlog na heaglaise a fheiceáil
Ó fhuinneog an tseomra leapa,
Ach is féidir é a chloisteáil, mar dhea;
Buaileann sé chun an pobal a mhealladh
Chun smaoineamh ar feadh nóiméid.

Buaileann sé, agus cloisimse é,
Ach ní rachfaidh mé,
Mar is féidir smaoineamh dó féin
Gan sagart gan chór
Is aoi mo thí é Dia.

Dé Domhnaigh, 21 Samhain 2010

Lady GaGa as Gaeilge!

2010-11-18T18:16:00.003Z

Is cuimhin liomsa iarracht a dhéanamh as liricí Ghaeilge a chumadh d'amhráin Bhéarla agus mé ag freastal ar chúrsa Gaeltachta nuair a bhíos timpeall 15, ach níor éirigh go rómhaith leo riamh. D'aimsigh mé an amhrán iontach seo, áfach, agus mé ag caitheamh ama ar shuíomh físeán Vimeo. Tá sé foilsithe ag Coláiste Lurgan in Indreabhán, agus is meascán d'amhráin Lady GaGa é, aistruithe go Gaeilge agus canta ag Jenny Ní Ruiséal. Má chliceann tú ar an bhfíseán é féin, seolfar thú chuig leathanach Vimeo an amhráin agus bheifeá in ann na liricí a léamh.

Lady Ga(eilge) le TG Lurgan ar Vimeo.

Mise agus na 'Norðmandingar'

2010-11-10T03:29:00.006Z

Tuigim go maith go bhfuil na Buitléirigh ina Sean-Ghaill, nó ina 'nGall-Ghaeil' mar a dúirt Seathrún Céitinn, tráth. Is de bhunús Nórmannach iad na Buitléirigh, agus cé go bhfuil nasc ann ag formhór na nGall-Ghael leis an Nórmainn in iar-thuaisceart na Fraince, is ionann an focal Nórmannaigh agus Nortmanni sa Lochlannais, nó Norðmandingar in Íoslannais an lae inniu. Ní chiallaíonn sé ach Tuaisceartaigh.

Ag leanúint leis an snáth loighice sin, mothaím i mo chompórd agus mé ag éisteacht nó ag plé chúrsaí réigiún an tuaiscirt, agus níl Tuaisceart Éireann i gceist agam. Táim ag caint faoi Chríoch Lochlann agus an Íoslainn (nó Inis Tuile chun an logainm Gaelach a úsáid) dar ndó, mar sílim go bhfuil nasc éigin ionam leis an muintir sin, bíodh mar gheall ar mo mhuintir féin é, saol eile nó cúis éigin eile nach bhfuilim in ann a mhíniú d'éinne go fóill - mé féin san áireamh! É sin ráite, nílim a' rá nach bhfuilim ag iarraidh, nó sásta le bheith i m'Éireannach - tá. Is dóigh go bhfuilim ag plé na féiniúlachta à l'Americaine, .i. go bhfuilim i m'Éireannach bródúil, ach go bhfuilim eolach ar stair mo shinsir chomh maith. Ua Cheallaigh is ea sloinne mhuintir mo Mham, agus ní féidir a bheith níos Gaelaí ná sin, agus tá stair na mBuitléarach lonnaithe i gCill Chainnigh le fada, ach ba Norðmandingar iad tráth agus nílim ach á thabhairt sin faoi ndeara.

Pé scéal é, seo amhrán amháin a chuireann suaimhneas ar m'anam gach uair dá chloisim é. Is é Innundir Skinni amhrán theideal an albaim nua atá seolta ag Ólöf Arnalds, amhránaí Íoslannach faoi stiúir cheoltóir de chuid Sigur Rós, Kjartan Sveinsson. Bain sult as an amhrán seo - táim cinnte go dtaitneoidh sé leat.

Ré Nua á Tosnú (le caife, dar ndó!)

2010-11-08T23:48:00.005Z

Is é an Luan tús na seachtaine don chuid is mó de dhaoine ar an oileán seo, agus chuireas tús le ré nua i mo shaol, anois agus saol na hollscoile i mo dhiaidh.

Táim ag obair mar choimeádaí (curator) le CityArts, ionad ealaíne i lár na príomhchathrach, chun imeachtaí Gaeilge a chur le chéile. Tá mo chéad tionscadal le seoladh san Athbhliain, ach tá orm go leor ullmhúcháin a dhéanamh ar a shon cheana féin. Tá cúpla smaoineamh agam chun an Ghaeilge a nascadh le himeachtaí stíleacha agus cáiliúla, ach caithim oibriú go mall is go dian le cinntiú go n-oibreoidís. Chomh luath is atá plean nó sceideal ceart réidh, beidh mé á fhoilsiú anseo agus timpeall an idirlín.

I ndiaidh mo chéad lá oibre ar Siúlán Bhaitilséara, chuaigh mé chuig an caifé is fearr liom i mBaile Átha Cliath; LemonJelly sa Cheathrú Iodálach. Is custaiméir rialta dílis mé ó bhí mé 16 nó mar sin de, agus d'oibrigh mé ann ar feadh cúpla mí i 2008. Is ceantar beag álainn í an Cheathrú Iodálach (nó Quartier Bloom chun an t-ainm oifigiúil a thabhairt dó, cé nach n-úsáidtear go forleathan é) agus tá meascán iontach de dhaoine ó thíortha éagsúla - sampla iontach d'íomhá na cathrach Eorpaí. Cappuccino le bainne soya agus béigeal a bhí agam inniu, le haghaidh €8. Praghas réasúnta maith, má thógann tú isteach caighdeán an chaife, an dea-atmaisféar agus bia den chéad-scoth! Molaim go mór an caifé iontach stíleach seo, agus is maith an seans go bhfeicfeá ann mé!

Caifé LemonJelly na Ceathrún Iodálaí.

Filleadh an Bhlagadóra

2010-11-08T05:14:00.006Z

"Caithfidh tú do bhlag a chur suas chun dáta!" a dúirt mo dhlúthchara Seán liom ar oíche Aoine seo caite, agus muid amach sa cheantar tobaic sa George, beár mór aerach na príomhchathrach. "Níl rud ar bith scríofa agat air le cúig mhí anuas!"

Is dóigh go raibh sé ag caint faoi mo bhlag Béarla, mar níl mórán Gaeilge aige seachas cúpla nath cainte ar nós ceart go leor agus a leithéid, ach bhí an ceart aige pé scéal é. Bhí mo chuid blag - i mBéarla agus i nGaeilig maraon - ag éirí le bheith ina bhfásaigh liteartha. Bheinn in ann íomhá d'árasán Lochlannach deas a chur suas agus líne nó dhó a scríobh faoi, ach ní raibh fonn orm níos mó ná sin a dhéanamh. I ndiaidh strus an chúrsa Máistreachta, bhí sé fíor-dheacair dom rud ar bith a chur le chéile ar phár gan fonn a bheith orm clárú in institiúd meabhrach. B'éasca mo Tumblr a úsáid toisc nach bhfuiltear ag súil le hailt mhóra liteartha, ach d'éirigh an simplíocht sin le bheith ina leisciúileacht le mo chuid blag eile, an ceann seo ach go háirithe.

Ach ní rabhas cinnte riamh de cén sórt scríbhneora a bhí ionam. Thaithin an stíl colúnachtaíochta liom i gcónaí, agus b'in an fáth gur thosaigh mé ag blagadóireacht bliana ó shin agus mé fós i mo dhéagóir. Mar a chuaigh na blianta ar aghaidh, d'éirigh mé le mo chuid filíochta agus scéalaíochta agus cuireadh mo chuid saothair i bhfoilseacháin ar nós Lá agus mar sin de. Caithim a rá go bhfuil an fhilíocht go hálainn mar fhoirm litríochta ach ní hionann í agus foirmeacha scríbhneoireachta eile ar nós na húr/gearrscéalaíochta. Bhaineas cúpla iarracht as gearrscéalta a scríobh i nGaeilig agus i mBéarla, agus ba mhaith liom go mór iad. Níos luaithe i mbliana, thosaigh mé tionscadal mór le tús a chur le húrscéal i mBéarla. Thug mé do cúpla carad chun a méid a bhí scríofa agam a léamh, agus is cosúil gur thaithin sé leo, ach bhí orm stop (nó sos) a chur leis nuair a bhíos ag teacht chuig deireadh na Máistreachta. Buíochas le Dia, tá an cúrsa déanta agus críochnaithe agam anois agus tá an t-am saor agam anois chun leanúint leis.

B'in an rud, áfach; ó chríochnaigh mé an cúrsa i Meán Fómhair, bhí go leor ama agam chun rud ar bith is ba mhian liom a dhéanamh, ach ní dhearna mé mórán. Bhain an cúrsa an méid sin fuinnimh asam nach raibh fonn orm faic a dhéanamh ach a bheith ag útamáil timpeall an tí nó a bheith sa chathair le mo chairde. Anois agus mé in ann breathnú siar air, bhí tréimhse d'faic a dhéanamh de dhíth go mór mór orm, chun winding down a dhéanamh i ndiaidh na bliana a bhí agam. Cé nach bhfuil trua agam dom féin ar chor ar bith, bliain dheacair agus chrua a bhí agam, idir mo shaol pearsanta agus chúrsaí ollscoile maraon. Thairis sin, bhí víreas uafásach agam ar feadh dhá mhí go leith anuas a bhain tuilleadh fuinnimh asam. Tá biseach orm anois, agus táim beagnach réidh le bheith ar an mbóthar ceart dom arís.

É sin uilig ráite (nó scríofa!) is dóigh go bhfuilim fós ag éirí go maith i ndomhan na scríbhneoireachta. Táim ag scríobh an chorrphíosa do Gaelscéal agus tá mo cholún féin agam in iris aerach dar teideal THE Magazine. Bíonn ionadh orm i gcónaí, áfach, nuair a chloisim gur léigh éinne píosa de mo chuid in aon fhoilseachán, agus níor chuala mé droch-chritící ó dhaoine... go fóill! Bhíos i gcónaí ag iarraidh a bheith ar nós Carrie Bradshaw, ach leagan aerach, fireannach agus Éireannach di! Bainim sult as a leithéid sin de scríbhneoireacht, ach bheadh orm leanúint leis an diabhal úrscéal go fóill.

Pé scéal é, séard 'tá ann anseo ach leithscéal agus míniú do m'easpa scríbhneoireachta agus blagadóireachta le déanaí, dóibh siúd (más éinne atá ann!) á thug faoi ndeara é. As seo amach, beidh iarracht coinsiasach á dhéanamh agam chun iontrálacha rialta a fhoilsiú anseo agus ar mo chuid blag eile, mar a bhí á dhéanamh agam roimh bhrú na bliana seo!

Pé scéal é, tá tuairim nua agam faoin saol; is féidir linn a bheith in ísle brí, ag argóint 's ag caoineadh 's ag gearán faoi gach faidhbín bheag bhídeach dá bhfuil againn. Nó, is féidir linn leanúint ar aghaidh, ár gcinn a choimeád i dtreo na spéire agus oibriú go dtí go bhfuil muid in ann a rá 'tá cúrsaí níos fearr againn anois'.

An Geimhreadh le Bershka

2010-11-08T01:06:00.004Z

Táim ag súil go MÓR le réimse nua an Gheimhridh le Bershka. Tá geansaithe ulla cineáilín tipiciúil don séasúr mar a cheapfá, ach tá tréithe de gheansaithe Íoslannacha le feiceáil i bhfaisean na hEorpa i mbliana. Pé scéal é, tá éadaí nua Bershka uirbeach agus éasca le caitheamh - dea-shimplí. Beidh mé ag tabhairt cuairte dóibh go luath!

Ubode - Siopa Intí Nua

2010-10-13T01:39:00.006+01:00

Siopa arlíne Éireannach nua is ea Ubode, siopa intí de chaighdeán maith árd. Dearthóir Gary Tiernan atá taobh thiar den suíomh idirlín nua seo, á thabhairt 'siopa intí uirbeach' ar Ubode - stíl atá foirfe dom féin!

Déileálann Ubode le brandaí mhóra ar nós Normann Copenhagen (branda is aoibhinn liom!), Joseph Joseph agus Black+Blum. Ní raibh na brandaí seo ar fáil go ró-fhorleathan in Éirinn go dtí seo, ach toisc go bhfuil Ubode arlíne amháin, is féidir earraí a cheannaigh agus a sheoladh chuig do thairseach féin - cé áit ina bhfuil tú.

Páipéar Balla Gaelach

2010-10-11T22:24:00.007+01:00

De ghnáth, ní maith liom páipéar balla ar chor ar bith - b'fhearr liom péint thar aon rud eile. É sin ráite, nuair a chonaic mé é seo, cheapas go raibh sé ar fheabhas ar fad. Níos fearr fós, tá sé thar a bheith Gaelach! Leis sin, seo sampla iontach den gcoincheap s'agamsa de 'Dhearadh Nua na hÉireann', á chur san iomaíocht le dearadh na Lochlainne, na Meánmhara agus Mheiriceá.

Is é an dearthóir Gearóid Muldowney a bhunaigh an comhlacht deartha Superfolk, lonnaithe i mBaile Átha Cliath. Dar leis an suíomh idirlín, is é aidhm Superfolk ná chun ábhair atá nádúrtha in Éirinn a úsáid, ar nós leathair, adhmad agus na holla. Chomh maith le boird, stóil, agus málaí Árann(!), tá páipéar balla deartha aige, páipéar atá deartha le curracha agus learscáileanna ársa na hÉireann!

Is féidir níos mó den bpáipéar a fheiceáil anseo.

Teach Sualannach

2010-10-08T20:08:00.006+01:00

Seo é an 'H-House', teach príomháideach i Trosa na Sualainne, é deartha ag ailtirí Widjedal Racki Bergerhoff i Stócólm. Déantar iarracht an teach féin a mheascadh leis an dúlra, ag baint úsáid as stáin, adhmaid agus ábhair nádúrtha eile (eisciacht, dár ndó, is ea an coincréit).

Is féidir tuilleadh den teach a fheiceáil anseo, ach ceapaim féin go mbeadh a leithéid d'ailtireacht oiriúnach in Éirinn - tuairimí?

Íoslainnis Éasca!

2010-10-08T01:55:00.009+01:00

Chláraigh mé le haghaidh cúrsa Íoslainnise arlíne ó Háskóli Íslands, .i. Ollscoil na hÍoslainne. Dúradh liom go minic gurbh theanga an-chasta agus an-dheacair í an Íoslainnis, ach is buntáiste iontach í an Ghaeilge duit, má tá sí agat sula dtosnaíonn tú ar an Íoslainnis!

Nílim ag rá go bhfuil foghlaim na hÍoslainnise éasca ar chor ar bith, ach tá clásail agus díchlaonaidh san Íoslainnis atá an-chosúil leis an nGaeilge. Má thuigeann tú tuiseal ginideach na Gaeilge - cé chomh casta is atá sé - ní bheadh fadhb agat tuiseal ginideach na hÍoslainnise a thuiscint. Táim in ann sampla a úsáid a bhfuil scríofa agam cheana féin san iontráil seo!

Ísland = an Íoslainn
Háskóli = Ollscoil
Háskóli Íslands = Ollscoil (na h)Íoslainne

Sampla den tuiseal ochslaíoch (.i. le, ó/as - með, frá):

Írland = Éire
Ég er frá Írlandi = Is as Éirinn mé

Tuigim go héasca, mar sin, an fáth go n-athraíonn na focail sa chóras gramadaí toisc go bhfuil tuiscint réasúnta maith agam ar ghramadach na Gaeilge (NÓTA: Nílim ag rá go bhfuil mo chuid Gaeilge gan bhotúin, ach fós!). Thairis sin, cé go bhfuil rian den ngaol idir an Íoslainnis agus Béarla, is feiceálaí an nasc idir an Íoslainnis agus an Danmhairgis domsa, agus táim in ann i bhfad níos mó a thuiscint toisc go bhfuil sí agam freisin.

É sin uilig ráite, nílim ag rá go mbeidh sé iomlán éasca dom an teanga áirithe seo a fhoghlaim, ach tógfaidh mé mo chuid ama léi. Dúirt mé cheana anseo go bhfuil sé i gceist agam dul go Réicivíc i 2011, mar sin tá spriocdháta de shaghas éigin agam chun máistreacht bhunúsach (ar a laghad) a fháil ar Íslendska!

Fógraí Google as Gaeilge

2010-10-07T20:14:00.005+01:00

Ní maith liom bheith ag caint faoin nGaeilge, ach cuireadh an-iontas agus áthas orm an dá fhógra seo a fheiceáil ar YouTube ó Google. Níl orm iad a mhíniú, déanann siad féin é sin. Muna bhfuil siad feicthe agat go fóill, bain taitneamh as.

Lig do Scíth...

2010-10-07T18:03:00.003+01:00

Táim i ngrá leis an traic seo, bitter:sweet le bittersweet faith. Is breá liom ceol lounge agus chill-out, agus seo sampla iontach. Seans gur chuala tú é mar chuid d'fhuaimrian The Devil Wears Prada (scannán iontach!) ach d'aimsigh mise é trí thimpiste ar YouTube. Bain sult as.

Dearadh Íostach

2010-10-07T16:40:00.004+01:00

Ba bhreá liom an sórt seomra leapa íostach seo; é suite in áiléar atá tipiciúil do thithe i gCríocha Lochlainn agus san Íoslainn. Agus an mórchuid den seomra bán, is tábhachtaí aon phíosa maisiúcháin (m.sh. an ruga agus an cúirtín dúghorm) a thugann dath isteach sa seomra, á thógáil aire ón gcuairteoir. Is éadrom dath an adhmaid faoin leaba, é ina stíl tipiciúil Lochlannach.

An t-aon rud nach bhfuilim róthógtha leis sa phictiúr seo ná an t-urlár bán - b'fhearr liomsa urlár adhmaid ar an dath céanna leis an leaba. Mar sin féin, is álainn an seomra é seo.

An Saol Singil

2010-10-05T01:58:00.005+01:00

Céard é an Ghaeilge ar speed dating? Chuala mé 'scóráil scioptha' agus mé i mo mhac léinn i gColáiste na hOllscoile BÁC, ach cruthaíonn an téarma sin íomhá saghas salach i mo cheann.

Cibé téarma atá ceart, tá mé ar tí freastal ar sheisiún dá leithéid ar oíche Chéadaoin seo chughainn i gcathair Átha Cliath. RomeoRomeo JulietJuliet is ainm don ócáid, a eagraíonn oícheanta do dhaoine aeracha agus leispiacha chun bualadh lena chéile ar feadh cúpla nóiméad ar a laghad! Bhí bunaitheoir na seirbhíse, Anthony Nolan, agam ar mo chlár raidió faoi tamall ó shin, agus bhí an-chraic againn leis an agallamh. Ansin, bhuaileas leis ar oíche amuigh le cara liom. Gan aon rabhadh a thabhairt dom, dúirt sé liom go rabhas cláraithe don chéad oíche eile de RomeoRomeo sa chathair. Iontach, a cheap mé ag an am, seans a bheidh ann chun bualadh le cairde nua, ar a laghad!

Anois, áfach, táim ag éirí cineáilín néirbhíseach faoi. Is féidir liom dul amach faoi choinne le duine eile, ach má théim amach leis, is maith an seans gur maith liom é, nó go bhfuilim ag tabhairt seans dó ar a laghad. Ach leis seo, níl a fhios agam céard ba chóir dom a bheith ag súil leis - an mbeidh an formhór dóibh róshean dom? Tá mise 22 faoi láthair, agus ní bheinn compórdach bheith i mo shuí os chomhair fir os cionn 40... ach, ar an leataobh eile, seans go mbeadh mo (chéad) prionsa (eile) os mo chomhair!

Tá rún agam freisin, áfach. Táim ag súil amach le leaid le déanaí, ach níl aon rud 'oifigiúil' eadrainn go fóillín. Tá sé go deas mar dhuine, ach nílim 100% cinnte faoi go fóill. (Is maith an rud nach bhfuil Gaeilig aige, nó bheinn i dtrioblóid mhór!) Ar cheart dom a rá leis go bhfuilim ag freastal ar an ócáid seo? Agus má cheart, conas a dhéarfainn é? Go bhfuil orm freastal air mar dúirt mé leis an mbunaitheoir go bhfreastalóinn? Go bhfuilim ag tnúth leis, ina ainneoin?

Tá ceist amháin i m'intinn; an bhfuilim braon d'fhir Éireannacha? Dúirt mé le déanaí go rabhas ag taispeáint na príomhchathrach do chara Meiriceánach liom an tseachtain seo caite. Bhuel, chuaigh muid amach le haghaidh dinnéir i mbialann tapas álainn (The Porthouse ar Shr. Mhic Liam, d'éinne a bhfuil eolas acu ar Áth Cliath) agus thosaigh muid ag caint faoi chaidrimh, fir agus difríochtaí idir 'Briotanaigh' (Éireannaigh ina measc, ach ná tabhair amach domsa, eisean a dúirt!) agus Meiriceánaigh agus Ceanadaigh.

Dúirt seisean go raibh sé suimiúil dó go raibh Briotanaigh agus Éireannaigh 'an-dhúnta' i gcomparáid le Meiriceánaigh agus iad amach faoi choinne; 'what you see is what you get' le Meiriceánaigh, ach is féidir le hÉireannach a bheith mar oinniún. Aontaím leis sin, ach bhí ár gcuid tuairimí faoi réasúnta difriúil. Chuaigh mé amach le leaid iontach deas ó Chicago (nó 'Siceágó' mar a chonaic mé áit éigin) cúpla bliain ó shin, agus cé go raibh sé an-dheas agus cneasta, cheapas go raibh sé ró-oscailte ró-thapaidh, nó go raibh sé á oscailt suas dom i bhfad níos tapúla ná mar a osclódh Éireannach nó Sasanach. I ndiaidh tamall an-ghearr, mar shampla, dúirt sé go raibh sé i ngrá liom. Ní rabhas ag súil leis sin ar chor ar bith, go háirithe nuair a bhí a fhios agam go raibh sé chun filleadh ar Mheiriceá ag deireadh an tsamhraidh sin.

Ar leibhéal eile, áfach, ba dheas é a bheith ag dul amach le leaid nach raibh bagáiste na nÉireannach/mBriotanach aige. Deirtear an-chuid faoi Catholic guilt agus a leithéid maidir leis na hÉireannaigh, agus ceapaim nach bhfuil a fhios acu conas déileáil le saol 'nórmálta' anois agus hómaighnéasachas ina ghnáthrud (beag nó mór) sna cathracha ar a laghad.

..nó b'fhéidir nach bhfuil ann ach go dtuigeann fír Mheiriceá Thuaidh cúrsaí an chroí níos fearr?

An Caitliceach Aerach

2010-10-04T23:21:00.005+01:00

"Nár phlé muid an ábhar seo cheana?"

"Táim cinnte nach raibh," a dúirt mé leis, iontas an domhain orm.

"Sea... tá réiligiúnach go leor. Is annamh é má chaillim amach ar an aifreann. B'fhéidir go gcaillim 3 nó 4 chinn sa bhliain."

Ní raibh clue dá laghad agam ar ba chóir dom a rá le mo dhuine agus muid ag caint ar Facebook; leaid ar chomhaois liomsa a raibh spéis agam ann, go dtí go ndúirt sé rud a chuir iontas agus mearbhall orm. Dar leis, is Caitliceach é, agus tá sé 'gníomhach' mar Chaitliceach. Ní rabhas in ann é a chreidiúint. É sin ráite, b'iontas dó a chloisteáil nárbh Chaitliceach mise.

Tá cúpla difríocht ann idir mé féin agus an leaid áirithe seo. Leaid tuaithe is ea eisean. Buachaill cathrach mise. Níl seisean 'amach as an gcófra', ach tháinig mise amach nuair a bhíos 15 nó mar sin de.

Is cosúil, anois, go bhfuil muid in ann difríochtaí creidimh a chur leis an liosta sin. Le bheith ionraic, áfach, ní thuigim conas is féidir le daoine LADT a bheith ina gCaitlicigh dhílise nuair atá a fhios acu gur 'peaca' é hómaighnéasachas i súile na Vatacáine.

Sna laethanta seo, is féidir le daoine an Bíobla agus téacsanna eile a léamh agus a chreideamh féin a chleachtadh gan a bheith ina b(h)all d'institúid nó reiligiúin eagraithe. Mar shampla, tugann mo mháthair 'Críostaí' uirthi féin mar creideann sí sna prionsabail a mhúin Íosa. Cé gur báistíodh í mar Chaitliceach, áfach, ní nascann sí í féin leis an Eaglais Chaitliceach toisc na scannail mhí-úsáid gnéis agus a cuid tuairimí i gcoinne hómaighnéasachais.

Ach ag deireadh an lae, conas is féidir le duine LADT 'out and proud' a bheith ina Chaitliceach dílis?

Taisteal os mo Chomhair

2010-10-04T01:34:00.005+01:00

Bhuail mé le cara Meiriceánach a bhí ag taisteal timpeall na hEorpa ar feadh coicíse níos luaithe i rith na seachtaine seo. Bhí sé i ndiaidh Beirlín agus Heilsincí a fheiceáil, agus bhí Baile Átha Cliath ar an liosta ina ndiaidh agus roimh Dhún Éideann agus Londain, sula raibh sé chun dul ar ais le bheith ag obair le hArm na Stát Aontaithe.

Ní fhaca mo chara Éire riamh, ach bhí sé i Sasana agus sa Bhreatain Bheag cheana. B'é an rud ab aistí dom ná nuair a dúirt sé go raibh Baile Átha Cliath "an-chosúil" lena bhaile féin i Michigan. Dúirt sé go raibh 'na hOileáin Bhriotanacha' - mar a thug sé féin orthu - ar nós Meiriceá ar chúpla bealach. Moladh a bhí ann, ceapaim féin, ná nuair a dúirt sé go raibh na hÉireannaigh ar nós 'well-dressed Americans'. Thuig mé, agus ba mhaith liom a raibh á rá aige; tá an féin-mhuinín céanna (beag nó mór) ag na hÉireannaigh is atá ag na Meiriceánaigh, ach go bhfuil ár gcuid stíle ina mheascán idir na Briotanaigh agus Eorpaigh na Mór-Roinne. Ach ar phointe eile, áfach, thuig mé an méid a dúirt Yeats: má chaill Éire a cultúr Gaelach (rud a tharla fadó, i mo thuairimse féin) níl fágtha inti ach stát eile in aice le Nua-Eabhrac.

Pé scéal é, bhí cineál éid orm mar gheall ar an méid atá feicthe ag mo chara. Tá'n chuid is mó de Mheiriceá Thuaidh agus Meicsiceo feicthe aige, chomh maith le an-chuid den Eoraip. Ní raibh mórán spéise agam i Meiriceá go dtí cúpla mí anuas, ach ba mhaith liom Nua-Albain agus Québec Cheanada a fheiceáil, chomh maith le ceantar Nua-Shasana sna Stáit. Tá cúpla cara agam ansin, agus bheadh sé go deas an saol ar an taobh eile den Atlantach a fheiceáil faoi dheireadh.

Mar sin féin, tá mo chroí sna tíortha aduaidh - an Danmhairg agus an Íoslainn ach go háirithe. Bhíos ag breathnú ar eitiltí go Reykjavík (Réicivíc, dar le 'Vicipéid') ó Londain, agus má théim i mí Feabhra (mí mo bhreithlae) ní chosnódh ticéad fillte ach timpeall €220. Is cinnte go mbeadh orm cúpla pingin eile a chaitheamh chun dul ó Bhaile Átha Cliath go Londain, ach le Ryanair, ní bheadh sé sin ródhona.

Ní thuigim féin an fáth go bhfuilim gafa leis an 'réigiún aduaidh'. Ó bhíos i gCóbanhábhan na Danmhairge don chéad uair i 2006, thit mé i ngrá leis an gcultúr réidhchúiseach, an stíl (ó ailtireacht go dearadh) agus na daoine. Bhí Oslo na hIorua agus Malmö na Sualainne feicthe agam freisin, ach cé go raibh na cathracha siúd go haoibhinn, níor bhraitheas sa bhaile sa tslí céanna is a mhothaigh mé i København.

Maidir leis an Íoslainn, sin daingean na Lochlannach, nó na Gael-Ghaill, le bheith cruinn: tá DNA na nÍoslannach ina mheascán idir dúchas na Lochlannach agus na ndaor Éireannaigh a thug siad leo go 'hInis Tuile' mar a thug na Gaeil ar an oileán fadó. Cibé nasc atá ag na hÉireannaigh leis an Íoslainn, tá sé i gceist agam an tír a fheiceáil ó thosaigh mé ag éisteacht le ceoltóirí agus bannaí ceoil ar nós Sigur Rós, Hjaltalín, Ólafur Arnalds (éist lena phíosa píanó dochreidte '3055') agus a chol ceathrar Ólöf Arnalds. Bhíos an-thógtha leis an tír nuair a chonaic mé an clár sláinte TG4, Ó Trom go Trim, a thóg Éireannaigh go dtí an Íoslainn chun meáchan a chailliúnt.

Pé scéal é, tá sé beartaithe agam liom féin go mbeidh 2011 ina bliain taistil dom; tá mo shaol ollscoile tharam anois (buíochas le Dia, Dagda nó cibé fórsa atá thuas ansin!) - táim ag iarraidh dul go Réicivíc gan dabht ar bith, agus ba mhaith liom dul thall go Londain arís chun mo chol ceathrar a fheiceáil. Tá cuireadh agam 's ag mo chara Alison dul go hInbhir Nis chun fanacht lenár gcara Teàrlach, ach amháin má tá go leor airgid agam dó.

Súil agam go mbeidh.

An bhFuil Rogha Againn?

2010-09-28T13:07:00.004+01:00

Mae gen ti ddewis - Tá rogha agat. Sin an ráiteas is déanaí ón mBwrdd yr Iaith Gymraeg, nó Bord na Teanga Breathnaise. Tá liosta curtha ar fáil acu ar a bhfuil an cainteoir Breathnaise in ann uimhreacha fóin de sheirbhísí a fháil i mBreathnais. Tá seirbhísí leictreachais, Oifig na bPasanna, na comhairlí contae áirithe, seirbhísí éigeandála, agus i bhfad níos mó ar fáil. Don té a bhfuil spéis mhór aige/aici sa Bhreathnais agus ar mhian leis/léi a úsáid chomh minic agus is féidir, is iontach an uirlis é an liosta seo.

Ach an bhfuil a leithéid den liosta seo ar fáil do Ghaeilgeoirí? Is é Foras na Gaeilge an eagraíocht in Éirinn atá ar chomhleibhéal de Bwrdd yr Iaith ó thaobh maoiniú agus cumhachta de, ach an bhfuil orthusan a leithéid a fhoilsiú, nó ar chóir d'eagraíocht eile é a dhéanamh? Má fhoilsítear é (nó má tá a leithéid déanta cheana féin), an mbainfeadh éinne úsáid as? Tá sé de nós ag cainteoirí Ghaeilge Béarla a labhairt agus iad ar an nguthán le comhlachtaí phoiblí agus/nó phríomháideacha, agus ní dóigh liom go n-iarrfadh éinne ar oibritheoir 911/112 labhairt le duine le Gaeilge!

Mar sin, an bhfuil a leithéid den liosta seo oiriúnach do Ghaeilgeoirí?

Tá PDF den liosta 'Mae Gen Ti Ddewis' ar fáil anseo.

2010-09-10T11:05:00.003+01:00

Seo sampla iontach de dhearadh Éireannach; stíl le greann. Tá an póstaer seo agus cinn cosúil leis ar fáil ó €20 ar Grand Grand.

Adrian agus Shane - Ealaín san Fhuil

2010-09-10T10:06:00.003+01:00

Deir roinnt daoine gur féidir le páistí tallann áirithe a thabhairt leo le hoidhreacht óna dtuismitheoirí. Maraon le súile a n-athar nó cuid gruaige a máthar, ceaptar gur féidir bua an cheoil nó na cainte a aimsiú sa DNA, faoi mar gur féidir gineolas bitheolaíoch na dtréithe fisiciúla a aimsiú.

Níl aon fhianaise ann go bhfuil an tuairim sin fíor, ach is comhtharlú maith é go bhfuil bua na healaíne ag sinsir Adrian agus Shane, beirt ealaíontóirí as Dún Dealgan atá ag obair le chéile le deich mbliana anuas. “Bhí mo dhaid ag sceitseáil i gcónaí,” a deir Shane, “agus rinne sé cúpla píosa ealaíne as adhmad. Is dócha go raibh tionchar éigin aige ar a chlann, mar oibríonn mo dheirfiúr sa scannánaíocht mar dhearthóir léiriúcháin (production designer) agus is ealaíontóir mé féin. Thairis sin, rinne mé staidéar ar an ailtireacht i Scoil Ealaíne Ghlaschú.”

“Dar le mo mháthair,” a deir Adrian, “bhí cion ag mo sheanathair ar an sceitseáil. Faraor, níor coimeádadh aon chuid dá chuid ealaíne nuair a cailleadh é

Léigh a thuilleadh den alt seo i Gaelscéal na seachtaine seo (10 Meán Fómhair 2010).

Ar Thóir an Ghrá?

2010-08-25T16:23:00.004+01:00

Tá Waddell Media ar lorg daoine chun páirt a ghlacadh in Mo Ghrá Gael, clár nua a thaispeánann beirt óg - Muireann Ní Bheaglaoich agus Rónán Mac Niallais - agus iad ag taisteal timpeall na hÉireann ar thóir an ghrá!

Dar leis an suíomh, déanfar scannánú;

Dé Sathairn 11 agus Dé Domhnaigh 12 Meán Fómhair i mBaile Átha Cliath,
Dé Sathairn 9 agus Dé Domhnaigh 10 Deireadh Fómhair i nDún na nGall,
Dé Máirt 26 agus Dé Céadaoin 27 Deireadh Fómhair i nDoire.

Má tá tú singil, sásta dul amach le Muireann nó Rónán agus saor ar na dátaí siúd, téigh i dteagmháil le Waddell Media ar +44 (0)28 9042 7646.

Alex Kennedy: Ealaíontóir Eorpach Nua

2010-07-30T12:23:00.003+01:00

Níl mórán daoine cinnte cén treo a bhfuil siad ag dul ina saol. Más duine óg atá i gceist, is lú an seans arís; caitear an-chuid ama ag pleidhcíocht thart sa choláiste nó le post páirtaimseartha, ag tuilleamh airgid le haghaidh oícheanta amuigh le cairde.

Bíodh sé sin mar atá, cé nach bhfuil Alex Kennedy ach trí bliana is fiche d’aois, is deas a fheiceáil go bhfuil sé níos cinntí dá threo ná roinnt mhaith de na daoine atá ar comhaois leis.

É sin ráite aige, tá stíl éagsúil ag an gCinnéideach. Ag tógáil inspioráide ó leithéidí Salvador Dalí, Johannes Vermeer agus M.C. Escher, baineann sé úsáid as pinn luaidhe, gualach agus foirmeacha níos neamhchoitianta ar nós na céarach chun a chuid ealaíne a chur le chéile.

Is féidir an t-agallamh iomlán a léamh ar shuíomh lín Gaelscéal.

Broderskab (Brátharachas)

2010-07-27T21:32:00.005+01:00

Tá scannán nua Danmhairgeach a bheadh spéis agam ann ag teacht amach i mí Lúnasa. Broderskab (Brátharachas) an t-ainm atá air, agus is é an scéal ná go mbuaileann beirt fhear, Lars agus Jimmy, lena chéile i ngrúpa Nua-Náitsíoch sa Danmhairg. Téann an caidreamh eadarthu ó cairdeas teannasach go paisean rómánsúil, cé go mbeadh a gcuid grá ina ábhar fuatha do bhaill eile an ghrúpa. Cé go ndéanann siad iarracht chun a gcuid mothúchán a chur faoi rún, faightear amach é agus tosnaíonn an dráma.

Tá súil agam go mbeadh a leithéid d'Institiúid Scannán na hÉireann ag taispeáint an scannáin seo nuair a thagann sé amach ar 6 Lúnasa mar is breá liom scannánaíocht na Lochlainne, d'ainneoin an ábhar. Idir an dá linn, seo chughaibh an trailer dó.

Alison ar Thóir na Litríochta Aeraigh

2010-07-27T00:50:00.009+01:00

Tá Alison Ní Dhorchaidhe, í ar cheann de mo chairde is fearr, i mbun tionscnimh nua faoi láthair, agus shíleas gurbh cheart dom tacaíocht a thabhairt di!

Tá sé i gceist aici cnuasach litríochta aeraigh trí mheán na Gaeilge agus na Gàidhlige a chur le chéile;

"...beidh ábhar aerach sna scéalta sa chnuasach, faoi thaithí dhaoine aeracha ar an ‘suíomh’, [cuir] i gcás, nó fadhbanna a bhuaileann siad leo, i gcathracha agus faoin tuath... saothair chruthaitheacha a thagann as fíor thaithí dhaoine aeracha na hÉireann/na hAlban."

Ceapaimse féin gur iontach an smaoineamh é seo. Nílim á rá sin toisc go bhfuilimse féin i m'fhear aerach, ach go gceapaim go bhfuil sé thar am do Chathal Ó Searcaigh géilleadh do ghlúin nua aerach i ndomhan na litríochta Gaeilge. Is éagsúil, uaireanta, an léargas a bhfuil ag daoine LADT ar chúrsaí an tsaoil, agus is cinnte go gcuirfeadh sé sin le litríocht na Nua-Ghaeilge.

Tá seans an-mhaith ann go scríbhinn ruidín beag don gcnuasach seo (agus an t-am saor aimsithe agam!) ach má tá spéis agat ábhar a chur leis an smaoineamh seo, is féidir teagmháil a dhéanamh le hAlison trína Tumblr, Twitter nó r.phost a sheoladh chuig alisonnidhorchaidhe [ag] gmail [ponc] com.

Ionsporáid Tugtha

2010-07-24T14:17:00.003+01:00

Rinne mé trácht ar chomhlacht DiMaria.dk le déanaí, agus shíleas go mbeadh sé go maith dá mbeadh duine éigin in ann a leithéid de stíl an tsiopa Danmhairgí a dhéanamh anseo. Níl go leor ama agam chun é sin a dhéanamh, ach táim i ndiaidh ionsporáid a thógáil as leis an íomhá seo a chruthú; céard a cheapann tú?

Greamáin dod' Theach

2010-07-22T20:29:00.004+01:00

An ndéanann tú dearmad ar do leabhar Jamie Oliver a fháil ar ais ó do mháthair, am ar bith is a bhfuil cóisir dinnéir á eagrú agat? Seans go mbeadh réiteach stíleach ar d'fhadhb! Is é an méid lastuas ná na comhábhair a bhfuil de dhíth ort chun bolonáise a dhéanamh... má thuigeann tú Danmhairgis. Fiú muna dtuigeann tú í, bheifeá in ann é seo, agus a lán eile, a chur suas ar bhallaí do thí buíochas leis an siopa deartha ar-líne Danmhairgeach, DiMaria.dk.

Ní hiad comhábhair cócaireachta an t-aon rud a dhíoltar ar an suíomh; ó phictiúirí bheaga do pháistí go ráitis a chuirfeadh ionsporáid ionat - iad i mBéarla agus i nDanmhairgis araon - is féidir na greamáin a chur suas in áit ar bith i do theach, d'árasán nó d'oifig chun éagsúlacht, stíl agus atmaisféar a chruthú.

Cathain a bheadh a leithéid de ar fáil i nGaeilge, measaim?

Tá an greamán áirithe seo ar fáil do 399DKK (Coróin Danmhairgeacha), nó timpeall €55.

Guthán Nua ag Teastáil Uaim

2010-07-22T19:43:00.003+01:00

Táim ag éirí cineáilín braon den nguthán atá agam faoi láthair, .i. an Samsung Tocco. Tá sé agam ó Nollaig 2008, agus de gnáth faighim guthán nua gach bliain. Caithim a rá nach raibh aon fhadhb agam leis an Tocco agus gur féidir brath air. Thairis sin, bhí sé go breá dom guthán a úsáid a bhfuil an Ghaeilge ann mar theanga oibre, ach ceapaim go bhfuil sé in am dom bogadh ar aghaidh.

Chuir mé tweet amach ag cur ceiste ar dhaoine; cén guthán a bheadh oiriúnach don bhfear a bhfuil eolach faoi chúrsaí deartha? B'é an freagra ba mhó a fuaireas ar ais ná an iPhone. Tuigim sin, ach is indibhid mé; ní maith liom a bheith sa mhórlach riamh. Thairis sin, toisc nach bhfuil post buan agam faoi láthair - saol na mac léin, tuigeann tú - ní bheadh sé oiriúnach dom guthán a fháil nach bhfuil ar chóras réamh-íoctha.

Is ansin a bhfuair mé freagra ar Twitter ó James, fhear a bhfuil aithne agam air le cúpla bliain anuas. Lua seisean an Sony Ericsson Xperia™ X10, agus tháinig miongháire ar m'aghaidh. Bhí meas agam i gcónaí do Sony Ericsson; bhí guthán dá gcuid sula bhfuair mé an Samsung Tocco agus b'aoibhinn liom é. Is é an físeán lastuas an fógra don Xperia X10.

Faraor, níl an guthán áirithe sin ar fáil ar chóras réamh-íoctha Meteor. Níor mhaith liom táille seafóideach a íoc chun m'uimhir a choimeád agus mé ag athrú greásáin, ach b'fhéidir nár chóir dom fanacht leo muna bhfuilim in ann guthán a bhfuil uaim a fháil.

B'fhéidir go bhfanfaidh mé go dtí go bhfuilim ag tuilleamh go leor airgid chun an iPhone 4 a fháil...

Blas ar an mBeagán

2010-07-22T17:36:00.004+01:00

Más cuairteoir rialta thú don mblag seo, feicfidh tú go bhfuilim i ndiaidh beagáinín athmhaisiú déanta agam air. Má tá tú nua don mblag seo, míle fáilte romhat.

Thar na seachtaintí, tá mé i ndiaidh tuilleadh aire a thabhairt ar chúrsaí deartha, agus tá sé sin go soiléir ar mo Tumblr. Anois, táim tar éis cuma íostach (minimalist) a chur ar an mblag seo, ionas go mbeadh blag Gaeilge in ann a bheith stíleach agus suas chun dáta.

Ní raibh sé i gceist agam riamh bheith ag scríobh faoi cúrsaí teanga ar an mblag seo. Má tá sé sin de dhíth ort, téigh chuig blag eile. Is anseo a aimseoidh tú blas d'ábhair an tsaoil a bhfuil tábhachtach do chuid mhaith daoine, cibí teanga a labhraíonn siad. 'Sí an fhealsúnacht atá agam ná chun ár gcultur a coimeád beo le cuimhniú ar an am atá thart, ach leanúint ar aghaidh as. Is féidir ionsporáid a thógáil as ár gcultúr Gaelach agus é a mhúnlú ionas go mbeadh ciall nua aige san Aonú Aois is Fichead.

Mar sin, bainigí sult as na hailt a bhfuil scríofa agam cheana féin, ach bígí ag súil le stíl nua na blagadóireachta Gaeilge.

Aonghus Ó hAlmhain agus Easpa Coinsiasa

2010-07-16T13:09:00.001+01:00

Tá sé de cheart ag daoine creidimh a bheith acu, reiligiún a leanúint agus páirtí polaitiúil a thacú. Tá sé de cheart ag daoine a gcuid tuairimí a léiriú. Tá sé de cheart ag daoine eile aontú nó easaontú leis tuairimí na ndaoine siúd mar is mian leo.

Níl sé de cheart agam freagairt ar chúrsaí ghinmhilleadh; mar fhear, is é mo thuairim ná ní féidir tuairim a bheith agam ar chúrsaí baineann agus mé i m’fhear.

Ach i ndiaidh dom alt le hAonghus Ó hAlmhain a léamh i nGaelscéal ar chúrsaí áirithe – ginmhilleadh, pósadh aerach agus céist na ‘coinsiasa’ – bheartaigh mé chun ceart ráitis saoir a úsáid leis an bpíosa áirithe seo.

Bréag a bheadh ann dá ndéarfainn go bhfuil meas agam d’Aonghus. Níl meas agam dó ar chor ar bith. Ach tá meas agam dá cheart chun a chuid tuairimí a léiriú. Is cinnte nach bhfuilim ag aontú leo, áfach. Lastigh d’alt beag amháin, tá seans an-mhaith ann go bhfuil alt Aonghusa i ndiaidh cur isteach ar bheagnach gach bean agus fear aerach a bhfuil Gaeilge acu.

Caitliceach ‘caomhánach’ is ea Aonghus, ach rinne sé dearmad é seo a chlúdach ina alt. Scríobh mé alt dar teideal "Grúpaí Cearta go léir in aghaidh Ghlaoch na hEaglaise" ar mo bhlag féin agus bhí agóid breá againn faoina leithéid de seo. Is cosúil, agus an t-alt foilsithe i nGaelscéal na seachtaine seo, nach raibh sé sásta go leor stopadh ansin.

Agus muid ag plé cás mionlaigh i dteanga mionlaigh, áfach, b’fhéidir gur cheart dom an cás seo a leanas a chur os bhur gcomhair; is fear deas Gaeltachta (agus heitrighnéasach!) thú. Tá tú tite i ngrá le cailín bán álainn, agus tá sé socruithe agaibh – agus ag bhur muintir – go mbeidh sibh pósta ar an lá dar gcionn. Téann sibh chuig an Eaglais (Chaitliceach, gan dabht; óir is Caitliceach caomhánach é gach Éireannach, nach ea?) ach nuair a théann sibh ann, deireann an Sagart nach bhfuil sé in ann an tseirbhís a dhéanamh as Gaeilge. Níl sé compórdach léi, a dheireann sé leatsa agus le do chailín, mar ag cúl a chinn, ní maith leis í. Ní maith leis ach Béarla – sin mar a tógadh aníos é, agus deireann sé nach féidir leis aon rud a dhéanamh.

Agus leis sin, smaoinigh faoi; is saoránach thú den tír, duine luachmhar thú de do phobal agus do mhuintir, freastalaíonn tú ar an Aifreann gach maidin Dhomhnaigh mar Chaitliceach breá dílis, ach ní féidir leat seirbhís atá tuillte agat a fháil, mar bheadh duine míchompórdach lena phost féin a dhéanamh? Bheifeá ar buile, nach mbeadh? Mar bheadh sé míchothrom? Níl aon dabht agam ná go mbeadh!

Is é seo go baileach an cás céanna leis an ‘gclásal coinsiasa’ maidir le páirtnéireacht shibhialta. Má bhí daoine ag diúltú Gaeilgeoirí a cheart chun seirbhísí Gaeilge a fháil toisc nár mhaith leo an teanga, bheadh cogadh fógartha sna páipéir maidin amárach. Céard í an difríocht idir a leithéid den tuairim sin agus tuairim a chuirfeadh isteach ar chearta mhionlaigh eile? Níl, i mo thuairim féin. Tá sé de cheart ag an Rialtas mionlaigh a chosaint, mar is deacair dóibh iad féin a chosaint in aghaidh an mhórlaigh. Mar mhionphobal eile, ba cheart go mbeadh Gaeilgeoirí in ann cearta LADT (.i. LGBT) a aithint, a gcuid iarrachtaí ar son comhionannais a thuiscint agus tacaíocht a thabhairt dóibh.

Ag an agóid deireanach ar son pósadh aerach i mBleá Cliath, eagraithe ag LGBT Noise, tháinig beagnach cúig mhíle duine amach ar na sráideanna lena gcuid tacaíochta (agus míshásachta don Rialtas) a léiriú. Ag Féile Bhród Aerach Átha Cliath i mbliana, bhí 22,000 páirteach sa pharáid í féin agus beagnach céad míle eile á thacú. Cé mhéid duine a tháinig amach in aghaidh páirtnéireacht shibhialta? Ar son an chlásail coinsiasa? In aghaidh cearta comhionannais do lánúnacha aeracha agus leispiacha? An freagra ná fíor-bheagán.

Idir an dá linn, caithfidh roinnt duine a thuiscint nach bhfuil an Stát agus an Eaglais (Chaitliceach nó eile) fite fuaite lena chéile a thuilleadh. Bunaíodh an stát Éireannach ar mhacasamhail na Fraince, .i. tír a bhfuil an Eaglais scartha go huile is go hiomlán ón Stát. Níl na hÉireannaigh, beagnach nócha bliain níos déanaí, ach ag teacht chuig an ídéal sin anois. Ach ciallaíonn sé go bhfuil muid ag éirí níos aibí. Munar féidir le hAonghus Ó hAlmhain nó a leithéid é sin a fheiceáil, is cuma. Mar a dheireann mo mháthair féin, is cuma – beidh an glúin sin marbh sara bhfad.

Vive la République.

"Só"

2010-07-05T21:23:00.000+01:00

Páirtnéireacht Shibhialta Beagnach Linn

2010-07-02T01:02:00.002+01:00

Íomhá buíochas le Gay Weddings Scotland

Bhí áthas orm le cloisteáil gur éirigh go maith leis an mBille um Páirtnéireacht Shibhialta ag Dáil Éireann aréir, agus é seolta chuig an Seanad anois. Deirtear go mbeidh an reachtaíocht mar chuid den dlí roimh dheireadh na bliana muna bhfuil fadhbanna ann ag leibhéal an tSeanaid.

Tuairiscíodh go raibh slua mór de dhaoine in aghaidh an Bhille lasmuigh de Theach Laighean agus an seisiún ar siúl sa Dáil, ach ba lag an glór s'acu. Dúradh go raibh Beverly Cooper Flynn ag screadaíl dóibh, ag rá gurbh chóir dóibh 'a bheith náirithe' as a raibh á dhéanamh acu. (Maith thú Bev!)

Is léir - dar le grúpaí um cearta aeracha áirithe - nach leor an reachtaíocht, ach is tús an-mhaith é agus b'fhearr liom fhéin an reachtaíocht a fheiceáil i bhfeidhm go luath ná a bheith ag fanacht cúpla bliain eile le haghaidh bille iomlán nua lena sásamh. Céim chun cinn iontach atá tar éis tarlúint aréir, agus ba chóir d'fheachtasóirí aeracha na hÉireann uile a bheith an-bhródúil astu féin.

2010-06-27T16:09:00.001+01:00

"Ní éadach na colainne é an t-éadach, ach éadach na hintinne."

- James Laver, staraí cultacha, 1949.

Bród faoi Lán-Seol

2010-06-25T18:44:00.004+01:00

Tá Féile Bhród Átha Cliath faoi lánseol anois, agus í lán le fuinneamh agus spleodar. Ó láinseáladh í ar an Aoine seo caite, níl stop go fóill leis na himeachtaí a bhfuil ar siúl i gcathair Átha Cliath don bpobal LADT ó thaispeántais scannáin go clubanna oíche.

Bhí an t-ádh liomsa chun oíche fhilíochta a chur i láthair i Pantibar ar Shráid Chéipil, BÁC 1, ar an Máirt seo caite. Bhí cúpla scríbhneoir ann ón bpobal aerach a léigh a gcuid litríochta os comhair slua maith, agus léigh mise dán nó dhó i mBéarla don lucht fhéachana freisin. Tháinig mo thuismitheoirí féin chuig an ócáid agus dúirt siad gur bhain siad an-shult as an oíche agus go raibh siad thar a bheith bródúil asam.

Thairis sin, bhí an deis agam clár speisialta de mo chlár raidió féin a dhéanamh don bhFéile, nuair a bhí agallaimh agam leis na daoine taobh thiar de Bhród Átha Cliath, Féile Cheoil Milk agus Seán Ferrick, dlúthchara de mo chuid agus scríbhneoir an dráma 'Debate' a bhfuil ar siúl i gClub na Múinteoirí i rith na seachtaine seo.

Aréir, bhí an 'Géilí' - céilí bliantúil na Féile (gay céilí, 'dtuigeann tú?) - ar siúl sa Front Lounge ar Shráid an Phairlimint agus bhí aitmeasféar den scoth ann! Táim ag dul chun 'Debate' a fheiceáil i gceann cúpla nóiméad, agus beidh mé ag máirseáil le lucht Amnesty International sa pharáid tríd na cathrach tráthnóna amárach.

Agus an seans agam (.i. an tseachtain seo chugainn, agus an fhéile uilig thart!) scríobhfaidh mé alt níos faide agus níos fearr faoi scéil agus cúis na féile, mar ceaptar uaireanta nach ann ach céiliúradh nó leithscéal chun dul ag scoraíocht. Ní hea, ach sin alt do lá eile. Anois, táim chun spraoi a bhaint as a bheith bródúil!

Grúpaí Cearta go léir in aghaidh Ghlaoch na hEaglaise

2010-06-17T15:57:00.003+01:00

Tá grúpa cearta tar éis teacht le chéile in aghaidh an ghlaoigh ón Eaglais Chaitliceach le haghaidh ‘vóta saor’ maidir leis an mBille um Páirtíocht Shibhialta a bhfuil ag dul tríd an Oireachtais faoi láthair.

Dúirt Kieran Rose ó GLEN go bhfuil sé de cheart ag an Eaglais rialú ar cén sórt bainise a tharlaíonn ann, ach go ndéileálann an Bille le cúrsaí práinneacha a bhaineann le lánúnacha comhghnéis, agus go gcaithféar é a chur i bhfeidhm gan mhoill ar bith.

Tháinig an ráiteas is cumhachtaí ó Mark Kelly, Stiúrthóir Chomhairle na hÉireann um Chearta an Duine. Dúirt sé go mbaineann an Bille leis an Stát agus dlí na tíre, agus nach bhfuil cead ag an Eaglais a bheith ceachtar acu a thuilleadh. Bhí a mhacasamhail le cloisteáil ag an Údarás Comhionannais, nuair a dúirt an Dr. Angela Kerins nach féidir glacadh le glaoch na hEaglaise, go háirithe agus an Stát agus an Eaglais go neamhspleách óna chéile.

Comhrialtas Nua nó Tíortha Nua?

2010-06-14T19:14:00.002+01:00

Tá cainteanna ar siúl sa Bheilg inniu chun comhrialtas a bhunú, i ndiaidh do Chomhaontas Pléimeannach Nua (N-VM) a bhuachaint ann, á chur tús do himní do thodhchaí na ríochta.

Is scarúnaithe iad an Nieuw-Vlaamse Alliantie, a bhfuil i ndiaidh 28.2% de vótaí na mBeilgeach a bhuachaint sna toghcháin le déanaí. Má theipeann ar chainteanna, chiallódh sé go mb’fhéidir go mbeidh dhá thír nua san Eoraip – Belgique agus België – muna bhfuil polaiteoirí nua na tíre in ann comhrialtas a eagrú. Bhuail ceannaire N-VM, Bart De Wever, agus ceannaire na Sóisialaigh Francafóin, Elio Di Rupo, leis an Rí Albert chun cainteanna a thosnú.

Ba é bua na Sóisialach ná an Vallúin, ceantair Francafón na Beilge, a chiallaíonn go bhfuil deighilt teanga go rí-shoiléir i bpolaitíocht na tíre. Dúirt Di Rupo inniu go ndéanfadh a pháirtí iarracht chun cobhsaíocht a thabhairt don mBeilg. In ainneoin na bhfadhbanna polaitiúla, áfach, níl sé de thuairim ag páipéir na tíre go bhfuil an Bheilg le scarúint i dhá chuid.

Ach má éiríonn le Di Rupo nasc a bhunú le Sóisialaigh Fhlóndrais, beidh an Páirtí Sóisialach ina pháirtí is mó sa Bheilg, agus bheadh Di Rupo ina phríomhaire nua.

Eurovision... i nGaeilge??

2010-06-11T17:17:00.003+01:00

Dúirt mo chara Beilgeach, an t-iriseoir Mario Danneels, go raibh amhrán Gaeilge curtha isteach sa chomórtas Eurovision i 1972. Níor cheap mé móran faoi ag an am, agus rinne mé dearmad faoi, agus taim díreach i ndiaidh é a aimsiú arlíne!

Tá sé iomlán tipiciúil do cheol na 70óidí, ach ceapaim go bhfuil sé deas go leor mar amhrán! Is deas a chloisteáil nach bhfuil sé 'traidisiúnta' ar chor ar bith, fosta, ach breá chomhaimseartha - don am sin. Bain sult as.

Micléinn faoi Mhíbhuntaiste

2010-05-31T14:54:00.001+01:00

Agus mic léinn triú leibhéil i gceist, tuairscíodh le déanaí go bhfuil beagnach trí mhíle go leith de mhicléinn ag feitheamh ar dheontaisí ó roinnt coiste gairmoideachais, cé go bhfuil an chuid is mó den bhliain acadúil thart cheana féin.

Dúirt Gary Redmond, uachtarán Aontas Mac Léinn na hÉireann, go raibh scéalta uafáis ag an-chuid de na micléinn nár bhfuair cabhair airgid go fóill. Is féidir le luath na ndeontas a bheith chomh hárd le trí mhíle, dhá chéad is caoga euro. Aithníonn an ASTI go bhfuil micléinn faoi mhíbhuntáiste ina ghrúpa is leochailí agus na gearrtha airgeadais seo i bhfeidhm.

Dúirt Noreen Keane, comhairleoir ag Institiúd Teicneolaíochta Luimní go bhfuil “an-chuid mac léinn i ndiaidh a gcuid fostaíochta a chailliúnt, gan a bheith in ann fostaíocht samhraidh a aimsiú agus chaill cuid mhaith dá dtuistí a jabanna; is é toradh leis seo ná tuilleadh brú pearsanta agus airgeadais. Tá an-chuid imní ar mhicléinn a bhfuil i ndiaidh a gcuid scrúduithe a chríochnú faoi chinnteacht post sa todhchaí.”

Ach dar leis an Roinn Oideachais agus Eolaíochta, b’í cúis leis an moill ná go raibh cuid mhaith dóibh déanach le teacht isteach chuig na coistí éagsúla. Tá sé ráite, áfach, go bhfuil níos mó ná sin i gceist; go háirithe agus an bac um fhostú sa Roinn i bhfeidhm agus moilleadóireacht na gceardchumann. D’ainneoin seo, tá córas níos éifeachtaí geallta ag an Tánaiste, Máire Ní Chochláin, le foirm iarratais níos simplí agus próiseas íoctha níos fearr.

Idir an dá linn, tá sé deimhnithe níos luaithe inniu go bhfuil deontóir anaithnid tar éis leathmhilliún euro a thabhairt do Scoil Ghnó Smurfit – scoil iarchéime de chuid Coláiste na hOllscoile, Baile Átha Cliath – i gcomhair micléinn faoi mhíbhuntáiste airgid. Clúdóidh sé sin naoi scoláireacht nua faoi chlár ‘Aspire’ don scoil iarchéime.

Tuilleadh Stíle

2010-05-25T11:56:00.004+01:00

Le linn an ama agus mé ag déanamh staidéir nó ag obair gar do Dhomhnach Broc, chonaic mé siopa deartha O'Hagan ach níor chuir mé cos ann riamh. D'athraigh sé sin inniu, agus b'iontach dom a fheiceáil go raibh duine a raibh aithne agam air ó Fhéile Dhrámaíocht Aerach Absolute ag obair ann.

Chuaigh mé timpeall an tsiopa, ag amharc ar gach uile sórt de throscáin, ealaín agus sholas. B'é an difríocht mhór idir O'Hagan's agus IKEA ná an praghas. Is cosúil go bhfaigheann O'Hagan's a chuid earraí ón gcomhlacht Francach Ligne Roset, agus cé go bhfuil comhoibriú eadarthu agus le dearthóirí Ghearmánacha agus Lochlannacha, tá stíl difriúil acu i gcomparáid le stíl (ginearálta) na Lochlannach. Go tipiciúil don Fhrainc, tá an praghas go han-difriúil! D'ainneoin sin, áfach, is suimiúil domsa na difríochtaí a fheiceáil, ach bheadh sé dáinséarach domsa dul isteach chuig an siopa sin - ná IKEA - le cárta creidmheasa - bheinn stíleach, ach bheinn bancbhriste chomh maith!!

Esperanto: Teanga an Dóchais?

2010-05-24T09:59:00.006+01:00

Le linn na deireadh seachtaine álainn seo caite, thug cara Brasaíleach liom cuireadh chun dul leis chuig cóisir a charad sa chathair. Bheartaigh mé go rachfainn agus chuir mé ceist air cérbh é a chara. "Rúiseach is ea é," a dúirt Áddano, mo chara, "tá aithne agam air tríd an grúpa Esperanto ina bhfuilim féin."

Bhí a fhios agam cheana go raibh Esperanto - teanga a chruthaíodh in 1887 ag teangeolaí Polannach - ag Áddano, ach chuir sé iontas orm le smaoineamh go gcloisfinn í i gcomhrá. Cé go raibh fonn orm dul chuig an chóisir pé scéal é, bhíos ag tnúth leis níos mó anois.

Nuair a bhuail mé le hÁddano ar dtús, dúirt sé liom go raibh Esperanto aige, agus go raibh suim mhór aige inti. Dúirt mé leis - agus mé beagáinín ar meisce nuair a bhí an cómhrá ar siúl - nach raibh mórán meas agam don teanga ar chor ar bith; cruthaíodh an teanga le haghaidh cumarsáid idirnáisiúnta, ach b'é mo thuairim ag an am go raibh Béarla ag an domhan cheana féin. Chuir an ráiteas seo isteach ar Áddano, agus caithim a rá go mbeinn níos dea-bhéasaí má bhíos sóbar ag an am. Mar sin féin, b'é mo tuairim ná nárbh chóir don Esperanto a bheith in úsáid nuair a bhí teanga(cha) idirnáisiúnta ann pé scéal é, agus mar sin gur cheap mé gurbh theanga gan phointe í. Thairis sin, ní raibh meas agam do theanga bréagach, nár fhás go nádúrtha.

Mhínigh sé aidhm agus fealsúnacht Esperanto, áfach. Ar an gcéad dul síos, chruthaigh L. L. Zamenhof, cumadóir na teanga, an córas foghraíochta agus gramadaí ionas go mbeadh sé rialta agus gan eiseachtaí. Mar sin, bheadh sé fíor-éasca í a fhoghlaim - murab ionann agus gramadach an Bhéarla, na Gaeilge ná aon teanga 'nádúrtha' eile. Ar an dara dul síos, is féidir glacadh leis go héasca go bhfuil 'bagáiste' cultúrtha agus polaitiúil ag beagnach 'chuile teanga. I gcás an Bhéarla, na Fraincise agus na Portaingéilise mar shampla, is féidir cur síos a dhéanamh orthu mar theangacha an chóilíneachais. I gcás na Gaeilge i dTuaisceart Éireann, feictear uirthi mar uirlis pholaitiúil an phobail Chaitlicí. Níl a leithéid de bhagáiste ag Esperanto agus mar sin, is teanga chothrom oscailte í do chách.

Leis sin, bheadh meas agam don teanga agus a cuid fealsúnachta, ach nílim i mo leantóir go fóill. Tá forógra ag gluaiseacht Esperanto - Forógra Phrág - ina léirítear aidhmeanna na gluaiseachta, bunaithe don chuid is mó ar chearta teanga agus ilteangachais. Thairis sin, bunaíodh an páirtí polaitiúil Eorpach '(An) Eoraip - Daonlathas - Esperanto' nó an EDE chun Esperanto mar theanga an Aontais Eorpaigh a bhaint amach. Fuair siad timpeall 41,000 vóta ar a son sa Ghearmáin agus sa Fhrainc sna toghcháin i 2009. Ach le Forógra Phrág agus páirtí polaitiúil san Eoraip atá lonnaithe i Strasbourg, nach bagáiste polaitiúil é seo? Bagáiste a raibh ina míbhuntáiste do theangacha nádútha an domhain?

In ainneoin cibé bagáiste atá aici, tuigim fealsúnacht agus ídé-eolaíocht Esperanto. Nuair a chuala mé an teanga á labhairt go líofa idir Áddano agus a chara Rúiseach, bhí an cuma chéanna uirthi cosúil le haon teanga eile. Dar le Vicipéid, meastar go bhfuil Esperanto ag idir 2 agus 3 mhilliún duine, agus tá thart ar 2,000 cainteoir dúchais d'Esperanto ar fud an domhain. Chiallódh sé sin go bhfuil sí iomlán nádúrtha dóibh siúd. Is teanga óg í, ach tá sí níos láidre ná aon 'bhréag'-theanga eile ar nós Interlingua nó Ido. Mar sin, an mbeadh an bua ag Esperanto, agus í labhartha ar fud an domhain?

Na Meáin Ghaeilge: Dochar Dúinn Féin?

2010-05-21T13:13:00.003+01:00

Is féidir a rá go héasca go bhfuil na meáin Ghaeilge níos sláintiúla ná mar a bhí riamh.

Le stáisiún teilifíse, stáisiún raidió náisiúnta agus trí stáisiún áitiúil ar a laghad (Raidió Rí-Rá, Raidió Fáilte agus Raidió na Life); dhá nuachtán (Gaelscéal agus Foinse), rogha maith d’irisí (Nós*, Comhar srl.) agus go leor leor suíomh idirlín, is iomaí an méid atá ar fáil do chainteoirí na Gaeilge.

Tá fuinneamh an bhlagasféir Gaeilge chomh láidir sin go bhfuil catagóir ann dó féin ag Duaiseanna Blagadóireachta na hÉireann, agus is árd an caighdeán a fheictear ar na blaganna Ghaeilge. Mar atá ráite ag Breandán Delap, “few minority language communities have it so good.”

Ach leis an méid seo de stáisiúin, d’fhoilseacháin agus de shuímh idirlín atá dírithe ar phobal na Gaeilge (agus iad bunaithe ag pobal na Gaeilge), an bhfuil an mionphobal i ndiaidh dóibh féin a imeallú nó a scaradh amach as gnáthmheáin na tíre seo?

Cibí fadhb atá ag na meáin Ghaeilge, ní eisceacht iad i gcomparáid le meáin mionteanga eile na hEorpa agus timpeall na cruinne. Tá na deacrachtaí agus na dualgais céanna ag BBC Radio Cymru is atá ag RTÉ Raidió na Gaeltachta, agus an scéal céanna atá ann idir Gaelscéal agus Y Cymro.

Is féidir tuilleadh den alt seo a léamh ar Gaelscéal na seachtaine seo.

Eyjafjallajökull na hÍoslainne

2010-05-18T22:52:00.004+01:00

Is trí thimpiste a d'aimsigh mé an físeán dechreidte seo a rinne Sean Stiegemeier, grianghrafadóir agus scannánaí as Los Angeles. Chuaigh sé go dtí an Íoslainn agus rinne sé taifeadadh thar dhá lá; ar an 1. agus an 2. de Bhealtaine. Is é seo an toradh álainn difriúil. Dóibh siúd a bheadh suim acu ann, is é an t-amhrán a chloistear sa bhfíseán ná "Kolniður" le Jónsi. Is féidir tuilleadh le Stiegemeier a fheiceáil ar a shuíomh idirlín; www.in-perfidia.com. Bain taitneamh as!

Eyjafjallajökull na hÍoslainne - 1. agus 2. Bealtaine, 2010 le Sean Stiegemeier ar Vimeo.

Shell Salach

2010-05-18T16:04:00.005+01:00

Tá Crinniú Ginearálta Bliantúil de chuid Shell ar siúl i Londain inniu. Ba chóir go mbeadh an póstaer lastuas - cumtha ag an mbrainse Briotanach d'Amnesty International - le feiceáil sna Financial Times inniu, ach baineadh amach as ag an nóiméad deiridh gan leithscéal gan chúis. Is féidir leat breathnú ar iontráil blaige Amnesty (na Breataine) nó cliceáil ar an íomhá lastuas chun an téacs a léamh i gceart. Sula ndéanann tú é sin, áfach, ba cheart breathnú ar an bhfíseán lastíos:

Shell in the Niger Delta le Amnesty International ar Vimeo.

Conas Rud Éigin a Dhéanamh:

Má tá cuntas Twitter agat, is féidir an hashtag #shellagm a úsáid, nó tweet (tuít?) a sheoladh chuig @shelldotcom. Dar ndó, is féidir an físeán lastuas a phostáil ar do Facebook nó do bhlag féin. Má tá tú i do chónaí i mórcheantar Londan, ba chóir go mbeadh an fógra ar fáil sa Evening Standard agus sa Metro i Londain. Is féidir tacaíocht a thabhairt d'Amnesty le grianghraf a sheoladh chuig amnesty.amnesty@gmail.com nó trí theachtaireacht phictiúir chuig +447733 134670.

Cara Aerach is Fearr (Arís!)

2010-05-18T04:07:00.003+01:00

Chonaic muid cheana féin céard a tharlódh dá mbeadh cara aerach ag Ophelia sa dráma Hamlet, ach tá an chomhlacht ghrinn The Second City Network tar éis teacht ar ais le físeán greannmhar eile! Bain sult as.

Lá Idirnáisiúnta in Aghaidh Hómafóibia

2010-05-18T00:59:00.005+01:00

"La problema no es la homosexualidad, la problema son los prejuicios." Sin céard a dúirt an amhránaí Ricky Martin ar a phróifíl Twitter níos luaithe inniu. Ráiteas a bhí ann chun tacaíocht a thabhairt do Lá Idirnáisiúnta in Aghaidh Hómafóibia a tharla inné. Bhí ócáidí ar siúl i dtíortha éagsúla ar nós Meiriceá Thuaidh agus na Ríochta Aontaithe chun céiliúradh a dhéanamh ar an lá, lá a raibh tábhachtach don bpobal aerach 10 mbliana ó shin nuair a bhaineadh hómaighnéasachas as liosta na ngalar de chuid Eagraíocht Dhomhanda Sláinte (WHO).

I Londain, thug an stáisiún raidió aerach, Gaydar Radio, aird don lá le grianghraif dá gcuid láithreoirí agus DJanna a thaispeáint thar Twitter agus iad á bpógadh. In Éirinn, sheol an grúpa do mhná óga leispiacha, déghnéasacha agus trasinscneacha (LDT), The LadyBirds, cártaí poist nua a bheidh le feiceáil i gcaiféanna, ionad óige, ionaid phobail agus áiseanna eile. Is iad an teachtaireacht ar na cártaí seo ná deireadh a chur le hómafóibia roimh leispiacha agus mná dégnéasacha agus trasinscneacha. Dar le tuarascáil ‘Supporting LGBT Lives’ (Paula Mayock srl, Coláiste na Tríonóide) a bhí foilsithe le déanaí, tá féin-ghortú déanta ag 40% de mhná óige LDT, agus bhain 24% dóibh iarracht féin-mharú a dhéanamh. Cúis mhór taobh thiar de seo ná an hómafóibia, agus caithfear aird a tharraingt air. Dar le Is é an íomhá thíos sampla de chárta poist a bheidh ar fáil timpeall na tíre go luath.Ar an lá céanna, d'fhógair Anibal Cavaco Silva, Uachtarán na Portaingéile go bhfuil an rialtas chun glacadh le pósadh aerach iomlán sa tír go luath. Ciallaíonn sé seo gurb í an Phortaingéil an séú tír san Eoraip ina mbeadh cearta iomlána pósaidh ar fáil, araon leis an mBeilg, an Ísiltír, an Spáinn, an tSualainn agus an Iorua. Cé go bhfuil thart ar 90% de dhaonra na Portaingéile ina gCaitlicigh, ní dheireann ach timpeall 20% de Portaingéiligh go bhfuil siad dílis don gcreideamh. Cosúil le cúrsaí anseo in Éirinn, tá tionchar na hEaglaise Caitlicigh ag dul in éag sa Phortaingéil. Thairis sin, áfach, ní thugann an dlí nua seo cearta uchtála do lánúnacha aeracha/leispiacha, cás a bheidh an-chosúil leis an Acht um Páirtnéireachta Shibhialta anseo má ghlacann an Rialtas leis mar atá faoi láthair. De réir grúpaí ar son cearta LADT sa Phortaingéil, áfach, caithfear leanúint ar aghaidh lena gcuid feachtais chun comhionannas iomlán a bhaint amach.

Soiléiriú faoi hAlt i Gaelscéal

2010-05-17T19:33:00.002+01:00

Tá alt iontach scríofa ag an iriseoir Joanne Ní Riain faoi 'Shaol na nGael Aerach' san eagrán is déanaí de Gaelscéal. Cuir sí faoi agallamh mé don alt seo, ach is cosúil go bhfuil botún nó dhó déanta ag Ní Riain ar cheart domsa a cheartú.

Tá an 'GMHC' luaite agam in alt Ní Riain, agus mhínigh an GMHC mar Gay Men's Health Crisis. Tá sé seo mícheart, agus cuireann sé aitmeasféar iomlan difriúil os comhair an léitheora. Gay Men's Health Clinic atá ann, agus tá tuilleadh eolais faoi ar fáil ar www.gayhealthnetwork.ie.
Dúirt Ní Riain go raibh céilithe don bpobal aerach eagraithe ag an GMHC; níl sé seo fíor. Eagraítear an 'Géilí' bliantúil ag Féile Bhród Bhaile Átha Cliath agus cuirtear ar siúl é sa Front Lounge, Sr. an Phairlimint, Baile Átha Cliath 2. Ba chóir go mbeadh tuilleadh eolais faoi seo i gclár imeachtaí na Féile níos déanaí i rith na bliana, ag tréimhse níos giorra don bhféile.

Seachas na botúin bheaga seo, molaim go hárd an obair atá déanta ag Joanne Ní Riain agus Gaelscéal chun aird a thabhairt don ábhar seo, ábhar nach bpléitear go minic i saol na Gaeilge.

Stíl na Lochlannach

2010-05-13T21:03:00.003+01:00

Is aoibhinn liom an Danmhairg; na daoine, an tír, an teanga, na caiféanna agus clubanna, agus dar ndó, stíl na Danmhairge, ó héadaí go dearadh intí. Spreagadh an spéis seo ionam nuair a chaith mé seal i gCóbanhábhan nuair a bhíos níos óige. Tá sé i gceist agam dul thall arís agus an t-airgead agam, ach caithim fanacht beagáinín níos faide go dtí go bhfuil post leanúnach agam!

Séard atá ann le stíl Danmhairgeach, dar liomsa, ná blas ar an mbeagán. Beagán de dhathanna a úsáid, ionas go mbeadh an rud (bíodh troscán nó píosa ealaíne é) níos speisialta ná dá mbeadh sé caillte i measc céad rud daite eile. Déantar dearmad gur chóir do 'chuile rud i do sheomra/árasán/teach a bheith suimiúil agus ina aonar. Is cinnte - go deimhin - gur gcaithfear rudaí phraicticiúla a bheith agat freisin, ach ní hionann seo is a rá nár chóir dóibh siúd a bheith stíleach chomh maith. Don té nach bhfuil mórán eolais den sórt fealsúnachta seo, is iontach an tús é IKEA, ach níor chóir a smaoineamh gurb é stíl agus smaointe IKEA an stíl is fearr da bhfuil ag na Lochlannaigh faoi láthair - caithfear tuilleadh inúchaidh a dhéanamh ar sin!

Is féidir cuma Lochlannach a chur ar do theach nó d'árasán féin (le cabhair ó IKEA, más mian leat) gan mórán a cheannach. Caithfear, áfach, spás a chruthú. An dá eocharfhocal is tábhachtaí atá ann, agus stíl na Lochlannach i gceist, ná bán (.i. le bheith folamh) agus adhmad. Ní gcaithfear iad seo a bheith lena chéile i gcónaí, ach is príomh-eilimint stíle iad. Mar shampla, is seomra de chuid toradh Jonas Bjerre-Poulsen agus Kasper Rønn an grianghraf lastuas, seomrá d'árasán penthouse i gceantar Frederiksberg de Chóbanhábhan a bhí beartaithe do bheirt Spáinnigh. Muna bhfuil go leor troscán ann duitse, is féidir an íomhá a athrú do do chuid suimeanna féin, ach ná déan déarmad ar an riail ríthábhachtach.

Is féidir a cheapadh go bhfuil an stíl beagáinín rófhuar, agus bheinn in ann an tuairim sin a thuiscint. Is cinnte nach bhfuil sé óiriúnach do 'chuile dhuine. Bheadh aon táirge de chuid Bang & Olufsen óiriúnach in aon árasán, áfach, más féidir an méid sin airgid a chaitheamh!