Bhí cara liom, Teàrlach Quinnell, chomh deas sin gur aistrigh sé dán de mo chuidse, "Ná Déithe", ó Ghaeilge go Gàidhlig. Is féidir an bunleagan Gaeilge a léamh anseo, ach seo chughaibh an t-aistriúchán Gàidhlig;
Na Dìthein
ri Scott De Buitléir
(Eadar-theangachadh gu Gàidhlig aig Teàrlach
Quinnell)
Am faodar tachairt le do ghaol ro thràth
Agus
feitheamh air, là as dèidh là
Gus am bi an dithis agaibh rèidh
Son ur
saoghail a chaitheamh le chèile?
A bheil oirnn feitheamh gun treòir
Gu’m buailear clag naomh air choireigin
A dh’innseas gu bheil cead aig
ar spioraid
Tachairt le chèile mu dheireadh?
Ach cò leis an
t-sìorraidheachd seo,
Is ciamar nach eil smachd againn oirre
No nach eil
smachd againn fhèin air ar saoghail
Air chor sam bith? (Uell, theirear sin.)
Mur a bheil ann ach turas stiùirte –
An treis seo air an Domhan,
Faodaidh sinn a bhith ann, gun dad a dhèanamh,
Gun coimhead ri rud sam
bith.
Cha dèanainnsa sin, oir tuigidh mi mu dheireadh
Nach
sìorraidheachd an saoghal
Is caraid (de sheòrsa) don t-Saoghal am Bàs
‘S
tachraidh mi ris air ball.
Ach an-dràsta fhèin, gabhaidh mi ris
Gu
bheil mi fortanach;
Caraidean, Gràdh is Aighear agamsa.
Na dìthein as
àille, ar leam.
Creideamh i nDia nó Ionat Féin
Aindiach is ea mé. Nó, sin mar a thugaim orm féin, ar a laghad. Níor bháisteach mé, níor tógadh mé mar Chríostaí agus ní ghlacaim le haon chuid den gcreideamh Críostaíoch, bíodh Caitliceach, Protastúnach nó eile é. Creidim, áfach, go gcaitheadh go raibh fuinneamh ollmhór agus speisialta ann ó thus chun an casmas (agus gach a bhfuil ann) a chruthú. Mar sin, tá mo dhearcadh idir radharc eolaíoch agus radharc atá cineáilín spioradúil, gan a bheith reiligiúnach faoi.
Chuaigh mé le mo thuistí go Cill Chainnigh thar an deireadh seachtaine le freastal ar shochraid charad an teaglaigh. Agus an aimsir uafásach stoirmiúil linn, dúirt mo thuistí go ndúirt mo Dhaid paidir le Dia go mbeadh an aimsir go deas do ‘Doctor Dan,’ mar a thugadh air. Tháinig beagán iontais orm leis seo a chloisteáil; cé nach Críostaithe cearta iad mo thuistí, is duine spioradúil í mo mham gan a bheith reiligiúnach, agus is dóigh gur Caitliceach à la Carte é mo Dhaid. B’é an rud b’annamh faoi, áfach, ná nuair a shroich muid baile Chill Chainnigh, go raibh an spéir gorm agus geal. Mhair an dea-aimsir ar feadh na soicraide, agus ní fhaca muid an báisteach arís go dtí go raibh muid ar beagnach ar ais i mBaile Átha Cliath.
Tá clú áirithe ar a leithéid de ‘smaointeoireacht dhearfach,’ agus b’fhéidir nach bhfuil ann i bpaidreacha ach í sin. Fiú le hiar-bhuachaill liom árbh aindiach é freisin, deireadh sé go rialta dá gcreideadh sé go n-éireodh go maith le cúrsaí, d’éireodh. B’fhíor dó é, mar bhíodh an t-ádh dearg leis i gcónaí; rud a chuir éad orm roimhe, caithim a admháil. Ní raibh creideamh aige i nDia, ach bhí creideamh láidir aige ann féin, agus fós bhí an toradh céanna aige lena leithéidí de mo Dhaid.
An é, mar sin, nach bhfuil ann i gcreideamh ach an attitude ceart? Ní thugann sé sin aon fhreagra dúinn faoin mbás nó faoina bhfuil ar gceist dúinn agus muid marbh, ach más fíor é an méid lastuas, b’fhéidir go dtugann sé slí maireachtála dúinn. Más féidir creideamh a bheith agat ionat féin, nó i gcumhacht a bhfuil ceangal agat leis, seans go n-éireoidh go maith le cúrsaí duit. I bhfocail eile; má chreideann tú, beidh tú slán.
Níl mise chun éirí le bheith i mo Chríostaí ar chor ar bith, ach ba shuimiúil cúrsaí an lae inniu, go háirithe agus an compáraid agam idir é sin agus ‘creideamh’ m’iar-bhuachalla. Níl ’fhios agamsa céard é mo ‘chreideamh’ féin, má tá creideamh agam. Táim lánchinnte nach gcreidim i ndia an Bhíobla Chríosaí, in iontaisí Íosa nó go raibh an Mhaighdean Muire ina maighdean ar chor ar bith.
Creidim, áfach, san fhealsúnacht atá ar fáil i ngach creideamh; bí go maith, bíodh meas agat do dhaoine eile, agus ná gortaigh éinne. Creidim nach raibh in Íosa ach fealsúnaí eile ar nós Gandhi nó Buddha, ag caitheamh a shaoil ar son an mhaithis. Creidim go bhfuil fuinneamh áirithe ag daoine, fuinneamh a thugann mórán daoine ‘anam’ air. Má tá anam ag daoine, mar sin, creidim go maireann cuid de (ar a laghad) agus bás faighte ag an gcorp. D’fhoghlaim mé a leanas agus mé ar scoil; ‘energy cannot be created or destroyed, it can only be changed from one form to another.’ Seo mar a tharlaítear leis an anam, i mo thuairim féin, cé gur ráiteas eolaíoch é sin.
Grianghrafadóireacht Úr
Is grianghrafadóir úr-nua é Kenneth Keegan, ón gCabrach i mBaile Átha Cliath, a thóg an pic iontach seo díom tráthnóna aréir i stiúideo raidió de chuid RTÉ Pulse. Tá íomhá mo phróifíle Blogger tógtha aige freisin, agus tá cuma iontach proifisiúnta orthu, cé nach bhfuil seisean féin ach 19 mbliana d'aois! É sin ráite, tá cáilíocht bainte amach aige sa ghrianghrafadóireacht, agus tá taithí aige ó bheith ag obair le nuachtáin, bannaí ceoil, irisí agus araile.Is soiléir, i mo thuairimse féin, go bhfuil bua na grianghrafadóireachta aige; má tá éinne ag iarraidh dul i dteagmháil leis, is féidir r.phost a sheoladh chúmsa agus tabharfaidh mé a chuid sonraí teagmhála duit.
Ní Maith Linn Thú, Henry
Tá an tír agus cuid mhaith den domhan ag caint faoin méid a tharla i Stade de France oíche aréir. Tá muintir na hÉireann uilig cráite agus croíbhriste inniu mar gheall ar a thugtar 'La main de Dieu à la française' (Lámh Dé do na Francaigh) .i. an nóiméad a bhuail lámh Thierry Henry le liathróid an chluiche sacair, a thug seans d'fhoireann na Fraince cúl a thabhairt dóibh.
Ba rí-sholéir ó na cheamraí theilifíse, áfach, an móimint a bhuail Henry an liathróid, ach toisc - de réir dealraimh - nár fhaca an réiteoir an méid ar tharla, ligeadh don bhFrainc a cúl a choimeád. Lastigh de nanosoicindí, phléasc a leithéid de Twitter agus nuashonruithe stádais ar Facebook le gearáin agus maslaí faoi Henry. Toisc go bhfuil Henry féin ar Twitter, is cinnte go bhfaca sé iad seo, mar dúirt sé ar a phróifíl féin; "ní mé an réiteoir... ach tá brón orm má ghortaigh mé éinne." Dúirt an tAire Dermot Ahern ar chlár raidió Ray D'Arcy inniu go bhfuil cúis le hathimirt an chluiche idir Éire agus an Fhrainc. Dar leis, tá ócáidí na hoíche aréir an-chosúil le himeachtaí a tharla i 2005 i gcluiche idir an Úisbéiceastáin agus Bairéin. Dar leis an Aire, ag labhairt "mar leantóir sacar na hÉireann agus ní mar pholaiteoir," tá seans ag Cumann Sacar na hÉireann athimirt a iarradh ar FIFA toisc go bhfuil cosúlacht ar an gcás.
Ní hiad na meáin Éireannacha amháin atá ag plé cúrsaí na hoíche aréir; dar leis an nuachtán náisiúnta sa Fhrainc, Le Monde;
Bhí Éire ar fheabhas... tá áit [sa Chorn Domhanda] tuillte ag imreoiríAgus ní hiad na meáin amháin a cheapann go raibh an cinneadh mícheart déanta ag an réiteoir; dar le suirbhé an nuachtáin Fhraincigh, tá thart ar 88% de chuairteoirí shuíomh an nuachtáin den tuairim go raibh an bua tuillte ag na hÉireannaigh níos mó ná na Francaigh. É seo ráite, ní thugtar fios cé as a dtagann cuairteoirí an tsuímh; seans go bhfuil Éireannaigh tar éis dul chuig an suíomh chun tionchar a chur ar thoradh an tsuirbhé. Mar sin féin, tuairmíocht is ea tuairmíocht, cibé tír as a dtagann tú.
Giovanni Trapattoni tar éis imirt den chéad scoth a chuir tuirse ar na
Francaigh. Ach sin agat é, chuir lámh Thierry Henry deireadh le dóchas na
nÉireannach don gCorn Domhanda.
Pé scéal é, is cosúil go bhfuil ar fhoireann na hÉireann fanacht le haghaidh ceithre bhliana eile chun seans den gCorn Domhanda a fháil. Ní bheidh muid ag imirt san Afraic Theas, ach caithfear a rá gur imigh an fhoireann uilig go hiontach oíche aréir faoi stiúr Trapattoni, agus d'ainneoin cinneadh an réiteora, ba cheart dóibh bualadh bos a fháil agus iad tagtha abhaile.
An bhFuil an Locht ar Lucht na hEacnamaíochta?
Nílim chun ligint d’éinne go bhfuilim i mo shaineolaí eacnamaíochta. É sin ráite, áfach, níl ort a bheith i do shaineolaí leis an méid sin athruithe a fheiceáil in eacnamaíocht na tíre. Tá athruithe tagtha do phraghasanna, rátaí an bhoilscithe agus ísliú fhorbairt an tionscail in Éirinn, agus is é an gnáth-chustaiméir atá ag íoc as.Téarma cáiliúil is ea ‘NAMA’ le déanaí in Éirinn, cé nach dtuigim ach an bunphrionsabal atá taobh thiar de. Rinne mé iarracht léitheoireacht a dhéanamh faoin eagraíocht sular thosaigh mé ag scríobh an ailt seo, ach i i ndiaidh cúig soicind agus mé á léamh, bhíos réidh le vodca dúbailte agus Coke a fháil ó Bheár na Mac Léinn. É sin ráite, is cosúil gur sin an t-aon réiteach atá ar fáil dúinn, cé nach mbeadh ’chuile dhuine sásta leis. Is cinnte nach mbeadh lucht na Gaeilge sásta leis ar a laghad, agus RTÉ i ndiaidh tuairisciú nach bhfoilseofar aistriúchán Gaeilge de thionscadal NAMA, d’ainneoin dlithe chun cáipéisí Rialtais a fhoilsiú go dátheangach ag an am céanna. Dar le Nuacht RTÉ, áfach, chuir an Roinn Airgeadais coinníoll ann a chiallódh nach mbeadh ar an reachtaíocht a bheith aistrithe go Gaeilge sula gcuirfeadh i bhfeidhm é, ionas go ndéanfadh sé deifir ar an bpróiseas. Tá sé seo sothuigthe, ar bhealach; níor chóir tuilleadh bacanna a chur roimh slánú na eacnamaíochta má táthar in ann éirí as an ndrochaimsir airgeadais.
Ach an bhfuil muid ag cur an iomarca brú ar na saineolaithe? An bhfuil an pobal ginearálta iomlán neamhchiontach? Ní dóigh liom é ar chor ar bith. Dúradh linn go minic go bhfanfaidh muid sa chúlú eacnamaíochta seo go dtí go bhfaigheann muid an mhuinín ar ais chun airgead a chaitheamh go rialta. Is cosúil go bhfuil an teoiric seo ag obair do phobal na Fraince agus na Gearmáine, atá beagnach slán ón gcúlú faoin bpointe seo. Lean siad ar aghaidh lena chuid chaitheamh airgid, gan muinín a chailliúnt, agus ba iad na tíortha ba thapúla a d’éirigh as an gcúlú. Cé go bhfuil siad ina n-eiseamplair do na hÉireannaigh, caithfear a choimeád in intinn nach ionann eacnamaíochtaí na Gearmáine, na Fraince agus na hÉireann. Brathann eacnamaíocht na hÉireann fós ar an talamhaíocht agus ar theicneolaíocht an eolais, ach is ó chomhlachtaí ilnáisiúnacha a chruthaíonn an dara tionscal sa tír seo. Is comparáid é seo leis an nGearmáin agus an bhFrainc, a bhfuil tionscail ghluaisteánaíochta agus dhéantúsaíochta féin acu. Mar gheall ar sin, má ghlacann muid le tuairmíocht na Gearmáine agus na Fraince, caithfidh muid í a mhúnlú do chás ár dtíre féin. D’ainneoin seo, is ionann féinmhuinín an chustaiméara, cibé tír ina bhfuil sé nó sí.
Dúirt cara liom inniu nach féidir an locht a chur ar lucht na heacnamaíochta, toisc nach bhfuil aon dochair déanta acu. Deireann siad a bhfuil ar eolas acu faoin gcás, agus gníomhann an pobal air, nó déanann siad neamhaird air. Níl an locht orthusan, mar sin, muna n-éistíonn an pobal leo, an bhfuil? Seans go bhfuil roinnt dóibh ag rá leo féin “dúirt mé leo é,” ach anois tá an pobal ag brath orthu arís le cabhair nó comhairle a fháil uathu.
B’fhéidir gur chóir dúinn a bheith beagáinín níos deise dóibh, mar sin...
Sexy Singil
Níl mórán scríofa agam faoina bheith nua-shingil le déanaí, ach thuigfeá gurb ábhar deacair é d’éinne scríobh faoi. Nílim chun mo chuid ama a chur amú le mionshonraí a thabhairt ar an méid a tharla idir mise agus m’iar-bhuachaill (bheadh focal i bhfad níos gránnaí agam dó, ach ní cheart dom é a úsáid anseo) ach ba chóir dom a rá go bhfuilim in ann i bhfad níos mó a dhéanamh, ach is é sin go díreach a bhfuil i gceist agam. Is maith an seans go mbeadh mo chroí briste arís agus mé ag dul in aois, ach ní deas an mothúchán é, fiú agus taithí agat air cheana féin.
Tá sé aisteach dom fós dul i dtaithí leis an saol singil; fiú i ndiaidh chaidrimh a mhair ocht mhí, is féidir le do chuid scileanna flirteála dul i léig, nó do chuid féin-mhuiníne a chailliúnt go hiomlán. Cé go bhfuilim fós gortaithe, ar shlí, ón mbriseadh (toisc go bhfuair mé roinnt drochnuachta amach le déanaí agus go bhfuil sé fós cineál úr liom), is féidir liom a rá nach bhfuil mórán faidhbe agam labhairt nó buala’ le daoine nua.
Is tacaíocht iontach iad mo chairde, áfach, agus caithim é sin a rá. Táim iomlán ábalta an guthán a phiocadh suas agus glaoch a chur orthu nó téacs a sheola’ chucu am ar bith agus beidh ceann dóibh in ann éist liom, más rud é nach bhfuilim ag iarraidh fanacht istigh don oíche, nó muna bhfuilim ag mothú go hiontach, nó muna bhfuil ach caint dheas sciopaí a bheith agam agus mo scíth á ligint agam sa bhaile.
Má dhúntar doras amháin, ní fada é go dtí go n-osclaítear doras eile, agus níl cúrsaí grá amháin i gceist agam. Agus mé ag tús thréimhse nua mo shaoil, bronntar seansanna nua dom; mar shampla, d’éirigh mé le gig a fháil le Foinse, anois ina fhorlíonadh nua seachtainiúil don Irish Independent. Ba chóir go mbeidh mo chéad alt foilsithe sa dara eagrán den bhforlíonadh nua, .i. an 25ú lá den mhí seo. Tá súil agam go mbeinn ag scríobh don bhfoilseachán ó shin ar aghaidh, agus tá fáilte mhór roimh aon thráchtaí/smaointe/molaidh do mo chuid alt. Ba bhreá liom go mbeinn in ann colún de shaghas éigin a bheith agam sa bhforlíonadh, ach caithfidh mé ‘baby steps’ a thógáil sa jab nua seo! Fós, neosfaidh an aimsir.
[Íomhá tógtha ó shuíomh Choimisiúin Turasóireachta Cheanada.]
